ਤੇਨੇਦਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਯਯਾ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਵਨਮ੍। ਪੁਰਾ ਦਾਨਵਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਬਭੂਵ ਹ
'ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਜੰਗਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਾਂਗ ਮੁੱਖ ਕਾਰੀਗਰ ਸੀ।'
ਯੇਨੇਦਂ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਭਵਨੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਸ ਤੁ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਦ੍ਵਨੇ
'ਇਹ ਸੋਨੇ ਦਾ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਲ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਬਣਾਇਆ।'
ਪਿਤਾਮਹਾਦ੍ ਵਰਂ ਲੇਭੇ ਸਰ੍ਵਮੌਸ਼ਨਸਂ ਧਨਮ੍। ਵਿਧਾਯ ਸਰ੍ਵਂ ਬਲਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਮੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਦਾ
'ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਤੋਂ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ।'
ਉਵਾਸ ਸੁਖਿਤਃ ਕਾਲਂ ਕਂਚਿਦਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਵਨੇ। ਤਮਪ੍ਸਰਸਿ ਹੇਮਾਯਾਂ ਸਕ੍ਤਂ ਦਾਨਵਪੁਙ੍ਗਵਮ੍
'ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿਆ; ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹੇਮਾ ਨਾਮ ਦੀ ਅਪਸਰਾ ਨਾਲ ਲਗਾਵਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।'
ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯੈਵਾਸ਼ਨਿਂ ਗृਹ੍ਯ ਜਘਾਨੇਸ਼ਃ ਪੁਰਂਦਰਃ। ਇਦਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਦਤ੍ਤਂ ਹੇਮਾਯੈ ਵਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
'ਪਰ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਲੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਇਹ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੇਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।'
ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ ਕਾਮਭੋਗਸ਼੍ਚ ਗृਹਂ ਚੇਦਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯਮ੍। ਦੁਹਿਤਾ ਮੇਰੁਸਾਵਰ੍ਣੇਰਹਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭਾ
'ਇਹ ਸਦਾ ਲਈ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਭੋਗ ਤੇ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਘਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਮੇਰੁਸਾਵਰਨ ਦੀ ਧੀ ਸਵਯੰਪ੍ਰਭਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ।'
ਇਦਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਿ ਭਵਨਂ ਹੇਮਾਯਾ ਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮ। ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਸਖੀ ਹੇਮਾ ਨृਤ੍ਤਗੀਤਵਿਸ਼ਾਰਦਾ
ਓ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਹੇਮਾ ਦੇ ਇਸ ਮਹਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇਮਾ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਸਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੱਚਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਤਯਾਦਤ੍ਤਵਰਾ ਚਾਸ੍ਮਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਿ ਭਵਨਂ ਮਹਤ੍। ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਹੇਤੋਃ ਕਾਨ੍ਤਾਰਾਣਿ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਥ
ਉਸ ਦੀ ਦਿਤੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਮਹਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ?
ਕਥਂ ਚੇਦਂ ਵਨਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਯੁष੍ਮਾਭਿਰੁਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਸ਼ੁਚੀਨ੍ਯਭ੍ਯਵਹਾਰਾਣਿ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ। ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਪਾਨੀਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਔਖਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜੰਗਲ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ? ਸਾਫ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
thumb|ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਬਾਵੰਜੀ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ।
ਅਥ ਤਾਨਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਸਰ੍ਵਾਨ੍ ਵਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਨ੍ ਹਰਿਯੂਥਪਾਨ੍। ਇਦਂ ਵਚਨਮੇਕਾਗ੍ਰਾ ਤਾਪਸੀ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ
ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਆਰਾਮ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕੀ ਹੋਈ ਤਪਸਵਨੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇਹ ਗੱਲ ਕਹੀ।
ਵਾਨਰਾ ਯਦਿ ਵਃ ਖੇਦਃ ਪ੍ਰਣष੍ਟਃ ਫਲਭਕ੍ਸ਼ਣਾਤ੍। ਯਦਿ ਚੈਤਨ੍ਮਯਾ ਸ਼੍ਰਾਵ੍ਯਂ ਸ਼੍ਰੋਤੁਮਿਚ੍ਛਾਮਿ ਤਾਂ ਕਥਾਮ੍
ਵਾਨਰੋ, ਜੇ ਫਲ ਖਾਣ ਨਾਲ ਤੁਹਾਡੀ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਜੇ ਮੈਨੂੰ ਇਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨੀ ਯੋਗ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।
ਤਸ੍ਯਾਸ੍ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ। ਆਰ੍ਜਵੇਨ ਯਥਾਤਤ੍ਤ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮੁਪਚਕ੍ਰਮੇ
ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਾਰੁਤ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਸੱਚਾਈ ਤੇ ਸਿੱਧੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ।
ਰਾਜਾ ਸਰ੍ਵਸ੍ਯ ਲੋਕਸ੍ਯ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਵਰੁਣੋਪਮਃ। ਰਾਮੋ ਦਾਸ਼ਰਥਿਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੋ ਦਣ੍ਡਕਾਵਨਮ੍
ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਵਰਗਾ ਤੇਜਸਵੀ ਰਾਮਾ, ਦੰਡਕ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ।
ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੇਨ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਸਹ ਭਾਰ੍ਯਯਾ। ਤਸ੍ਯ ਭਾਰ੍ਯਾ ਜਨਸ੍ਥਾਨਾਦ੍ ਰਾਵਣੇਨ ਹृਤਾ ਬਲਾਤ੍
ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨਾਲ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਜਨਸਥਾਨ ਤੋਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਜਬਰਦਸਤੀ ਲੈ ਗਿਆ।
ਵੀਰਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸਖਾ ਰਾਜ੍ਞਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਨਾਮ ਵਾਨਰਃ। ਰਾਜਾ ਵਾਨਰਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਯੇਨ ਪ੍ਰਸ੍ਥਾਪਿਤਾ ਵਯਮ੍
ਉਸ ਰਾਜੇ ਦਾ ਇੱਕ ਵਿਰਲਾ ਦੋਸਤ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਭੇਜਿਆ ਹੈ।
ਅਗਸ੍ਤ੍ਯਚਰਿਤਾਮਾਸ਼ਾਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਯਮਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਮ੍। ਸਹੈਭਿਰ੍ਵਾਨਰੈਰ੍ਮੁਖ੍ਯੈਰਙ੍ਗਦਪ੍ਰਮੁਖੈਰ੍ਵਯਮ੍
ਅੰਗਦ ਆਦਿ ਮੁਖੀ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਸੀਂ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਆਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਯਮ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਤੇ ਅਗਸਤ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਰਾਵਣਂ ਸਹਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਰਾਕ੍ਸ਼ਸਂ ਕਾਮਰੂਪਿਣਮ੍। ਸੀਤਯਾ ਸਹ ਵੈਦੇਹ੍ਯਾ ਮਾਰ੍ਗਧ੍ਵਮਿਤਿ ਚੋਦਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਮਿਲਿਆ: ਰਾਵਣ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਿਦੇਹ ਦੀ ਧੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਲੱਭੋ।
ਵਿਚਿਤ੍ਯ ਤੁ ਵਨਂ ਸਰ੍ਵਂ ਸਮੁਦ੍ਰਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍। ਵਯਂ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਪਾਸੇ ਸਮੁੰਦਰ ਤੱਕ ਖੋਜ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਭੁੱਖੇ ਹੋ ਕੇ ਇਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਆ ਕੇ ਬੈਠ ਗਏ।
ਵਿਵਰ੍ਣਵਦਨਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਧ੍ਯਾਨਪਰਾਯਣਾਃ। ਨਾਧਿਗਚ੍ਛਾਮਹੇ ਪਾਰਂ ਮਗ੍ਨਾਸ਼੍ਚਿਨ੍ਤਾਮਹਾਰ੍ਣਵੇ
ਸਾਡੇ ਸਾਰੇ ਚਿਹਰੇ ਪੀਲੇ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਨ। ਅਸੀਂ ਰਾਹ ਨਹੀਂ ਲੱਭ ਸਕਦੇ, ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬੇ ਹੋਏ ਹਾਂ।
ਚਾਰਯਨ੍ਤਸ੍ਤਤਸ਼੍ਚਕ੍ਸ਼ੁਰ੍ਦृष੍ਟਵਨ੍ਤੋ ਮਹਦ੍ ਬਿਲਮ੍। ਲਤਾਪਾਦਪਸਂਛਨ੍ਨਂ ਤਿਮਿਰੇਣ ਸਮਾਵृਤਮ੍
ਫਿਰ, ਜਦ ਅਸੀਂ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਇਕ ਵੱਡਾ ਗੁਫਾ ਨਜ਼ਰ ਆਇਆ, ਜੋ ਬੇਲਾਂ ਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।
ਅਸ੍ਮਾਦ੍ਧਂਸਾ ਜਲਕ੍ਲਿਨ੍ਨਾਃ ਪਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸਲਿਲਰੇਣੁਭਿਃ। ਕੁਰਰਾਃ ਸਾਰਸਾਸ਼੍ਚੈਵ ਨਿष੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਪਤਤ੍ਤ੍ਰਿਣਃ
ਉਥੋਂ ਹੰਸ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਖ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਰਰ ਤੇ ਸਾਰਸ ਵੀ, ਪੰਖਾਂ 'ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਬੂੰਦਾਂ ਨਾਲ ਉੱਡ ਰਹੇ ਸਨ।
ਸਾਧ੍ਵਤ੍ਰ ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਾਮੇਤਿ ਮਯਾ ਤੂਕ੍ਤਾਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ। ਤੇषਾਮਪਿ ਹਿ ਸਰ੍ਵੇषਾਮਨੁਮਾਨਮੁਪਾਗਤਮ੍
ਮੈਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਇੱਥੇ ਅੰਦਰ ਜਾਣਾ ਠੀਕ ਹੈ'; ਉਹਨਾਂ ਸਾਰੇ ਨੇ ਵੀ ਇਹੀ ਸੋਚਿਆ।
ਅਸ੍ਮਿਨ੍ ਨਿਪਤਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇऽਪ੍ਯਥ ਕਾਰ੍ਯਤ੍ਵਰਾਨ੍ਵਿਤਾਃ। ਤਤੋ ਗਾਢਂ ਨਿਪਤਿਤਾ ਗृਹ੍ਯ ਹਸ੍ਤੈਃ ਪਰਸ੍ਪਰਮ੍
ਸਭ ਨੇ, ਕੰਮ ਦੀ ਲਗਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਪੈਰ ਰੱਖਿਆ; ਫਿਰ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਕੇ, ਅਸੀਂ ਗਹਿਰਾਈ ਵਿੱਚ ਉਤਰ ਗਏ।
ਇਦਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਃ ਸਹਸਾ ਬਿਲਂ ਤਿਮਿਰਸਂਵृਤਮ੍। ਏਤਨ੍ਨਃ ਕਾਰ੍ਯਮੇਤੇਨ ਕृਤ੍ਯੇਨ ਵਯਮਾਗਤਾਃ
ਅਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਇਸ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ ਹਾਂ। ਇਹੀ ਸਾਡਾ ਮਕਸਦ ਸੀ, ਜਿਸ ਲਈ ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਾਂ।
ਤ੍ਵਾਂ ਚੈਵੋਪਗਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਿਦ੍ਯੂਨਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ। ਆਤਿਥ੍ਯਧਰ੍ਮਦਤ੍ਤਾਨਿ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਤੰਗ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਸਾਨੂੰ ਮਿਹਮਾਨੀ ਦੇ ਫਰਜ ਅਨੁਸਾਰ ਜੜ੍ਹਾਂ ਤੇ ਫਲ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।
ਅਸ੍ਮਾਭਿਰੁਪਯੁਕ੍ਤਾਨਿ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਾਪਰਿਪੀਡਿਤੈਃ। ਯਤ੍ ਤ੍ਵਯਾ ਰਕ੍ਸ਼ਿਤਾਃ ਸਰ੍ਵੇ ਮ੍ਰਿਯਮਾਣਾ ਬੁਭੁਕ੍ਸ਼ਯਾ
ਅਸੀਂ ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਖਾ ਲਿਆ ਹੈ। ਭੁੱਖ ਨਾਲ ਮਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਤੂੰ ਹੀ ਬਚਾਇਆ ਹੈ।
ਬ੍ਰੂਹਿ ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਪਕਾਰਾਰ੍ਥਂ ਕਿਂ ਤੇ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤੁ ਵਾਨਰਾਃ। ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਤੁ ਸਰ੍ਵਜ੍ਞਾ ਵਾਨਰੈਸ੍ਤੈਃ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭਾ
ਹੁਣ ਦੱਸ, ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਤੇਰਾ ਉਪਕਾਰ ਉਤਾਰ ਸਕੀਏ। ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਸਭ ਕੁਝ ਜਾਣਣ ਵਾਲੀ ਸਵਯੰਪ੍ਰਭਾ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਤਤਃ ਸਰ੍ਵਾਨਿਦਂ ਵਾਨਰਯੂਥਪਾਨ੍। ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਪਰਿਤੁष੍ਟਾਸ੍ਮਿ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਫਿਰ ਉਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਾਰੇ ਜੋਸ਼ੀਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਤੋਂ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਾਂ।'
ਚਰਨ੍ਤ੍ਯਾ ਮਮ ਧਰ੍ਮੇਣ ਨ ਕਾਰ੍ਯਮਿਹ ਕੇਨਚਿਤ੍। ਏਵਮੁਕ੍ਤਃ ਸ਼ੁਭਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਤਾਪਸ੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਸਂਹਿਤਮ੍
'ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਉਂਦੀ ਹਾਂ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮੇਰਾ ਕੋਈ ਕੰਮ ਨਹੀਂ।' ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੇ ਧਰਮ ਵਾਲੀਆਂ ਸੋਹਣੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।