ਕਾਞ੍ਚਨਭ੍ਰਮਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਮਧੂਨਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਮਣਿਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਯਨਾਨ੍ਯਾਸਨਾਨਿ ਚ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਭਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਿਦ; ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪਲੰਗ ਅਤੇ ਆਸਣ।
ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਨਿ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਹੈਮਰਾਜਤਕਾਂਸ੍ਯਾਨਾਂ ਭਾਜਨਾਨਾਂ ਚ ਰਾਸ਼ਯਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪਿਤਲ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਚਨ੍ਦਨਾਨਾਂ ਚ ਸਂਚਯਾਨ੍। ਸ਼ੁਚੀਨ੍ਯਭ੍ਯਵਹਾਰਾਣਿ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਸੁਗੰਧਤ ਅਗਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਢੇਰ ਸਨ, ਖਾਣ ਲਈ ਸਾਫ ਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਵੀ।
ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਚ ਯਾਨਾਨਿ ਮਧੂਨਿ ਰਸਵਨ੍ਤਿ ਚ। ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਮਮ੍ਬਰਾਣਾਂ ਚ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਾਂ ਚ ਸਂਚਯਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਸਵਾਰੀ ਵਾਹਨ, ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਿਦ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਕਪੜਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ।
ਕਮ੍ਬਲਾਨਾਂ ਚ ਚਿਤ੍ਰਾਣਾਮਜਿਨਾਨਾਂ ਚ ਸਂਚਯਾਨ੍। ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾਨ੍ ਦੀਪ੍ਤਾਨ੍ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਪ੍ਰਭਾਨ੍
ਉਥੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਕੰਬਲਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਚਮੜੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਵਾਨਰਾਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਞ੍ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਯ ਸਂਚਯਾਨ੍। ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੋ ਬਿਲੇ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਃ
ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਵਾਨਰਾਃ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਕਾਂਚਿਦਦੂਰਤਃ। ਤਾਂ ਚ ਤੇ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰਾਮ੍
ਵੀਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਛਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਾਪਸੀਂ ਨਿਯਤਾਹਾਰਾਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀਮਿਵ ਤੇਜਸਾ। ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਹਰਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਹਨੁਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਬਿਲਮ੍
ਉਹ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ 'ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਸੀ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਬਾਂਦਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਤੇ ਇਹ ਗੁਫਾ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ?'
ਤਤੋ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਗਿਰਿਸਂਨਿਕਾਸ਼ਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਸ੍ਤਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਾਮ੍। ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਭਵਨਂ ਬਿਲਂ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਚੇਮਾਨਿ ਵਦਸ੍ਵ ਕਸ੍ਯ
ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਇਹ ਘਰ ਤੇ ਇਹ ਗੁਫਾ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਗਹਣੇ ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।'
thumb|ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਵੰਜੀ ਸੁਰਤ ਸੁਣੋ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਹਨੁਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰਾਮ੍। ਅਬ੍ਰਵੀਤ੍ ਤਾਂ ਮਹਾਭਾਗਾਂ ਤਾਪਸੀਂ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀਮ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਉੱਥੇ ਉਸ ਵੱਡੀ ਭਾਗ ਵਾਲੀ, ਛਾਲਾ ਤੇ ਕਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਚਮੜੀ ਵਾਲੀ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਤਪਸਵੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ।
ਇਦਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਃ ਸਹਸਾ ਬਿਲਂ ਤਿਮਿਰਸਂਵृਤਮ੍। ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਪਰਿਖਿਨ੍ਨਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ
'ਅਸੀਂ ਅਚਾਨਕ ਇਸ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ ਹਾਂ, ਭੁੱਖ, ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਹੀ ਹਾਲਾਤ ਖਰਾਬ ਹਨ।'
ਮਹਦ੍ ਧਰਣ੍ਯਾ ਵਿਵਰਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਃ ਸ੍ਮ ਪਿਪਾਸਿਤਾਃ। ਇਮਾਂਸ੍ਤ੍ਵੇਵਂਵਿਧਾਨ੍ ਭਾਵਾਨ੍ ਵਿਵਿਧਾਨਦ੍ਭੁਤੋਪਮਾਨ੍
'ਅਸੀਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਵੱਡੇ ਖੱਡ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਾਂ, ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤਰਸ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਸਚਰਜ ਭਰੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਵੇਖੀਆਂ ਹਨ।'
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਯਂ ਪ੍ਰਵ੍ਯਥਿਤਾਃ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਨष੍ਟਚੇਤਸਃ। ਕਸ੍ਯੈਤੇ ਕਾਞ੍ਚਨਾ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਸ੍ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਨਿਭਾਃ
'ਇਹ ਸਭ ਵੇਖ ਕੇ ਅਸੀਂ ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ ਹਾਂ, ਮਨ ਉਲਝ ਗਿਆ ਹੈ। ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ?'
ਸ਼ੁਚੀਨ੍ਯਭ੍ਯਵਹਾਰਾਣਿ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ। ਕਾਞ੍ਚਨਾਨਿ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਰਾਜਤਾਨਿ ਗृਹਾਣਿ ਚ
'ਇਹ ਸਾਫ ਸੁਥਰੇ ਖਾਣੇ, ਜੜਾਂ ਤੇ ਫਲ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਘਰ — ਇਹ ਸਭ ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ?'
ਤਪਨੀਯਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਮਣਿਜਾਲਾਵृਤਾਨਿ ਚ। ਪੁष੍ਪਿਤਾਃ ਫਲਵਨ੍ਤਸ਼੍ਚ ਪੁਣ੍ਯਾਃ ਸੁਰਭਿਗਨ੍ਧਯਃ
'ਇਨ੍ਹਾਂ ਘਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ ਤੇ ਰਤਨਾਂ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਹਨ, ਤੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ, ਫਲਾਂ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਰੁੱਖ ਹਨ।'
ਇਮੇ ਜਾਮ੍ਬੂਨਦਮਯਾਃ ਪਾਦਪਾਃ ਕਸ੍ਯ ਤੇਜਸਾ। ਕਾਞ੍ਚਨਾਨਿ ਚ ਪਦ੍ਮਾਨਿ ਜਾਤਾਨਿ ਵਿਮਲੇ ਜਲੇ
'ਇਹ ਜਾਮਬੂਨਦ ਸੋਨੇ ਦੇ ਬਣੇ ਰੁੱਖ ਕਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਣੇ ਹਨ? ਤੇ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦੇ ਕਮਲ, ਜੋ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਉੱਗੇ ਹਨ, ਕਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਹਨ?'
ਕਥਂ ਮਤ੍ਸ੍ਯਾਸ਼੍ਚ ਸੌਵਰ੍ਣਾ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਸਹ ਕਚ੍ਛਪੈਃ। ਆਤ੍ਮਨਸ੍ਤ੍ਵਨੁਭਾਵਾਦ੍ ਵਾ ਕਸ੍ਯ ਚੈਤਤ੍ਤਪੋਬਲਮ੍
'ਇੱਥੇ ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਮੱਛੀਆਂ ਕਛਵਿਆਂ ਨਾਲ ਕਿਵੇਂ ਦਿਖ ਰਹੀਆਂ ਹਨ? ਕੀ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਾ ਨਤੀਜਾ ਹੈ ਜਾਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਦੀ ਤਪਸਿਆ ਦਾ ਫਲ?'
ਅਜਾਨਤਾਂ ਨਃ ਸਰ੍ਵੇषਾਂ ਸਰ੍ਵਮਾਖ੍ਯਾਤੁਮਰ੍ਹਸਿ। ਏਵਮੁਕ੍ਤਾ ਹਨੁਮਤਾ ਤਾਪਸੀ ਧਰ੍ਮਚਾਰਿਣੀ
'ਅਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦੇ, ਤੁਸੀਂ ਸਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।' ਹਨੂਮਾਨ ਵੱਲੋਂ ਐਸਾ ਪੁੱਛਣ 'ਤੇ, ਧਰਮ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੀ ਤਪਸਵੀ ਔਰਤ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ।
ਪ੍ਰਤ੍ਯੁਵਾਚ ਹਨੂਮਨ੍ਤਂ ਸਰ੍ਵਭੂਤਹਿਤੇ ਰਤਾ। ਮਯੋ ਨਾਮ ਮਹਾਤੇਜਾ ਮਾਯਾਵੀ ਵਾਨਰਰ੍षਭ
ਉਹ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉੱਤਰ ਦੇ ਕੇ ਕਹਿੰਦੀ ਹੈ: 'ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਇੱਕ ਮਹਾਨ ਤੇ ਜਾਦੂਈ ਮਾਇਆ ਨਾਮ ਦਾ ਵਿਅਕਤੀ ਸੀ।'
ਤੇਨੇਦਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮਾਯਯਾ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਵਨਮ੍। ਪੁਰਾ ਦਾਨਵਮੁਖ੍ਯਾਨਾਂ ਵਿਸ਼੍ਵਕਰ੍ਮਾ ਬਭੂਵ ਹ
'ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ ਇਹ ਸਾਰਾ ਸੋਨੇ ਦਾ ਜੰਗਲ ਬਣਾਇਆ ਸੀ; ਪੁਰਾਣੇ ਸਮੇਂ ਵਿੱਚ ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀਆਂ ਲਈ ਵਿਸ਼ਵਕਰਮਾ ਵਾਂਗ ਮੁੱਖ ਕਾਰੀਗਰ ਸੀ।'
ਯੇਨੇਦਂ ਕਾਞ੍ਚਨਂ ਦਿਵ੍ਯਂ ਨਿਰ੍ਮਿਤਂ ਭਵਨੋਤ੍ਤਮਮ੍। ਸ ਤੁ ਵਰ੍षਸਹਸ੍ਰਾਣਿ ਤਪਸ੍ਤਪ੍ਤ੍ਵਾ ਮਹਦ੍ਵਨੇ
'ਇਹ ਸੋਨੇ ਦਾ, ਦਿਵਿਆ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਮਹਲ ਉਸ ਨੇ ਬਣਾਇਆ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਸਾਲ ਤਪ ਕਰ ਕੇ ਇਹ ਬਣਾਇਆ।'
ਪਿਤਾਮਹਾਦ੍ ਵਰਂ ਲੇਭੇ ਸਰ੍ਵਮੌਸ਼ਨਸਂ ਧਨਮ੍। ਵਿਧਾਯ ਸਰ੍ਵਂ ਬਲਵਾਨ੍ ਸਰ੍ਵਕਾਮੇਸ਼੍ਵਰਸ੍ਤਦਾ
'ਉਸ ਨੇ ਪਿਤਾਮਹ (ਬ੍ਰਹਮਾ) ਤੋਂ ਉਸ਼ਨਸ ਦੇ ਵੰਸ਼ ਦੀ ਸਾਰੀ ਦੌਲਤ ਦਾ ਵਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ; ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਸਭ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਬਣ ਗਿਆ।'
ਉਵਾਸ ਸੁਖਿਤਃ ਕਾਲਂ ਕਂਚਿਦਸ੍ਮਿਨ੍ ਮਹਾਵਨੇ। ਤਮਪ੍ਸਰਸਿ ਹੇਮਾਯਾਂ ਸਕ੍ਤਂ ਦਾਨਵਪੁਙ੍ਗਵਮ੍
'ਉਹ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਹਿਆ; ਉਹ ਦਾਨਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹੇਮਾ ਨਾਮ ਦੀ ਅਪਸਰਾ ਨਾਲ ਲਗਾਵਟ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਿਆ।'
ਵਿਕ੍ਰਮ੍ਯੈਵਾਸ਼ਨਿਂ ਗृਹ੍ਯ ਜਘਾਨੇਸ਼ਃ ਪੁਰਂਦਰਃ। ਇਦਂ ਚ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਦਤ੍ਤਂ ਹੇਮਾਯੈ ਵਨਮੁਤ੍ਤਮਮ੍
'ਪਰ ਇੰਦਰ ਨੇ, ਵੱਡੀ ਜੰਗ ਲੜ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਵਜਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ; ਤੇ ਇਹ ਵਧੀਆ ਜੰਗਲ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਹੇਮਾ ਨੂੰ ਦੇ ਦਿੱਤਾ।'
ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਃ ਕਾਮਭੋਗਸ਼੍ਚ ਗृਹਂ ਚੇਦਂ ਹਿਰਣ੍ਮਯਮ੍। ਦੁਹਿਤਾ ਮੇਰੁਸਾਵਰ੍ਣੇਰਹਂ ਤਸ੍ਯਾਃ ਸ੍ਵਯਂਪ੍ਰਭਾ
'ਇਹ ਸਦਾ ਲਈ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੀ ਭੋਗ ਤੇ ਇਹ ਸੋਨੇ ਦਾ ਘਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ; ਮੈਂ ਮੇਰੁਸਾਵਰਨ ਦੀ ਧੀ ਸਵਯੰਪ੍ਰਭਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਮਾਂ ਹੈ।'
ਇਦਂ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਿ ਭਵਨਂ ਹੇਮਾਯਾ ਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮ। ਮਮ ਪ੍ਰਿਯਸਖੀ ਹੇਮਾ ਨृਤ੍ਤਗੀਤਵਿਸ਼ਾਰਦਾ
ਓ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਮੈਂ ਹੇਮਾ ਦੇ ਇਸ ਮਹਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਹੇਮਾ ਮੇਰੀ ਪਿਆਰੀ ਸਖੀ ਹੈ, ਜੋ ਨੱਚਣ ਤੇ ਗਾਉਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ।
ਤਯਾਦਤ੍ਤਵਰਾ ਚਾਸ੍ਮਿ ਰਕ੍ਸ਼ਾਮਿ ਭਵਨਂ ਮਹਤ੍। ਕਿਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਹੇਤੋਃ ਕਾਨ੍ਤਾਰਾਣਿ ਪ੍ਰਪਦ੍ਯਥ
ਉਸ ਦੀ ਦਿਤੀ ਵਰਤੋਂ ਨਾਲ ਮੈਂ ਇਸ ਵੱਡੇ ਮਹਲ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਹਾਂ। ਦੱਸੋ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਲਈ ਤੇ ਕਿਸ ਦੇ ਕਾਰਨ ਆਏ ਹੋ?
ਕਥਂ ਚੇਦਂ ਵਨਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਯੁष੍ਮਾਭਿਰੁਪਲਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਸ਼ੁਚੀਨ੍ਯਭ੍ਯਵਹਾਰਾਣਿ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ। ਭੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੀਤ੍ਵਾ ਚ ਪਾਨੀਯਂ ਸਰ੍ਵਂ ਮੇ ਵਕ੍ਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਔਖਾ ਤੇ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜੰਗਲ ਕਿਵੇਂ ਵੇਖਿਆ? ਸਾਫ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਖਾ ਕੇ, ਪਾਣੀ ਪੀ ਕੇ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ।
thumb|ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਦ੍ਵਿਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਬਾਵੰਜੀ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ।