ਦੁਰ੍ਦਰ੍ਸ਼ਮਿਵ ਘੋਰਂ ਚ ਦੁਰ੍ਵਿਗਾਹ੍ਯਂ ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਤਤਃ ਪਰ੍ਵਤਕੂਟਾਭੋ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਮਾਰੁਤਾਤ੍ਮਜਃ
ਉਹ ਗੁਫਾ ਡਰਾਉਣੀ, ਵੇਖਣ ਵਿੱਚ ਔਖੀ ਤੇ ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ। ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ ਸੀ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤਾ।
ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਵਾਨਰਾਨ੍ ਘੋਰਾਨ੍ ਕਾਨ੍ਤਾਰਵਨਕੋਵਿਦਃ। ਗਿਰਿਜਾਲਾਵृਤਾਨ੍ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਜੰਗਲਾਂ ਦੇ ਮਾਹਰ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਡਰਾਉਣੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੋਜ ਕੇ—'
ਵਯਂ ਸਰ੍ਵੇ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਨ ਚ ਪਸ਼੍ਯਾਮ ਮੈਥਿਲੀਮ੍। ਅਸ੍ਮਾਚ੍ਚਾਪਿ ਬਿਲਾਦ੍ਧਂਸਾਃ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਸ਼੍ਚ ਸਹ ਸਾਰਸੈਃ
'ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਹਾਂ ਤੇ ਮੈਥਿਲੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੇ; ਪਰ ਇਸ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਹੰਸ, ਕ੍ਰੌਂਚ ਤੇ ਸਾਰਸ ਪੰਛੀ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹਨ।'
ਜਲਾਰ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਾਕਾਸ਼੍ਚ ਨਿष੍ਪਤਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਨੂਨਂ ਸਲਿਲਵਾਨਤ੍ਰ ਕੂਪੋ ਵਾ ਯਦਿ ਵਾ ਹ੍ਰਦਃ
ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ ਹਰ ਪਾਸੇ ਉੱਡ ਰਹੇ ਹਨ; ਜਰੂਰ ਇਥੇ ਪਾਣੀ ਹੈ, ਜਾਂ ਕੋਈ ਕੂਆਂ ਜਾਂ ਫਿਰ ਤਲਾਬ।
ਤਥਾ ਚੇਮੇ ਬਿਲਦ੍ਵਾਰੇ ਸ੍ਨਿਗ੍ਧਾਸ੍ਤਿष੍ਠਨ੍ਤਿ ਪਾਦਪਾਃ। ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤਾਸ੍ਤਦ੍ ਬਿਲਂ ਸਰ੍ਵੇ ਵਿਵਿਸ਼ੁਸ੍ਤਿਮਿਰਾਵृਤਮ੍
ਇਸ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਹਰੇ-ਭਰੇ ਦਰੱਖਤ ਖੜੇ ਹਨ; ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।
ਅਚਨ੍ਦ੍ਰਸੂਰ੍ਯਂ ਹਰਯੋ ਦਦृਸ਼ੂ ਰੋਮਹਰ੍षਣਮ੍। ਨਿਸ਼ਾਮ੍ਯ ਤਸ੍ਮਾਤ੍ ਸਿਂਹਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਂਸ੍ਤਾਂਸ਼੍ਚ ਮृਗਪਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਤੋਂ ਬਿਨਾ, ਰੋਮਾਂ ਨੂੰ ਖੜਾ ਕਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਥਾਂ ਵੇਖਿਆ; ਉਥੋਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਿੰਘ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੇਖੇ।
ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾ ਹਰਿਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਾ ਬਿਲਂ ਤਿਮਿਰਸਂਵृਤਮ੍। ਨ ਤੇषਾਂ ਸਜ੍ਜਤੇ ਦृष੍ਟਿਰ੍ਨ ਤੇਜੋ ਨ ਪਰਾਕ੍ਰਮਃ
ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਵਾਨਰ ਹਨੇਰੇ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅੱਖਾਂ ਨਹੀਂ ਚਲੀਆਂ, ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਚਮਕ ਜਾਂ ਸ਼ਕਤੀ।
ਵਾਯੋਰਿਵ ਗਤਿਸ੍ਤੇषਾਂ ਦृष੍ਟਿਸ੍ਤਮਸਿ ਵਰ੍ਤਤੇ। ਤੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਾਸ੍ਤੁ ਵੇਗੇਨ ਤਦ੍ ਬਿਲਂ ਕਪਿਕੁਞ੍ਜਰਾਃ
ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਜ਼ਰ ਹਨੇਰੇ ਵਿੱਚ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਚੱਲ ਰਹੀ ਸੀ; ਉਹ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।
ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਂ ਚਾਭਿਰਾਮਂ ਚ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਦੇਸ਼ਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਤਤਸ੍ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਬਿਲੇ ਭੀਮੇ ਨਾਨਾਪਾਦਪਸਂਕੁਲੇ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਸੁਹਣਾ, ਸਭ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ, ਉਸ ਡਰਾਉਣੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ।
ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਜਗ੍ਮੁਰ੍ਯੋਜਨਮਨ੍ਤਰਮ੍। ਤੇ ਨष੍ਟਸਂਜ੍ਞਾਸ੍ਤृषਿਤਾਃ ਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਸਲਿਲਾਰ੍ਥਿਨਃ
ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਕ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਚਲੇ; ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼, ਪਿਆਸੇ, ਘਬਰਾਏ ਹੋਏ, ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਵਿੱਚ।
ਪਰਿਪੇਤੁਰ੍ਬਿਲੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਂਚਿਤ੍ ਕਾਲਮਤਨ੍ਦ੍ਰਿਤਾਃ। ਤੇ ਕृਸ਼ਾ ਦੀਨਵਦਨਾਃ ਪਰਿਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਃ ਪ੍ਲਵਙ੍ਗਮਾਃ
ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਉਸ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਕੁਝ ਸਮਾਂ ਬਿਨਾ ਥਕਾਵਟ ਦੇ ਘੁੰਮਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਏ, ਮੂੰਹ ਉੱਤੇ ਥਕਾਵਟ ਅਤੇ ਹਾਲਤ ਬਹੁਤ ਮੰਦ ਹੋ ਗਈ ਸੀ।
ਆਲੋਕਂ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਵੀਰਾ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਜੀਵਿਤੇ ਯਦਾ। ਤਤਸ੍ਤਂ ਦੇਸ਼ਮਾਗਮ੍ਯ ਸੌਮ੍ਯਾ ਵਿਤਿਮਿਰਂ ਵਨਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਵਿਰਲੇ, ਜਿੰਦਗੀ ਦੀ ਆਸ ਛੱਡ ਚੁੱਕੇ, ਚਾਨਣ ਵੇਖਿਆ; ਫਿਰ ਉਹ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਨਰਮ ਤੇ ਅੰਧਕਾਰ ਰਹਿਤ, ਇੱਕ ਸੁੰਦਰ ਜੰਗਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਗਿਆ।
ਦਦृਸ਼ੁਃ ਕਾਞ੍ਚਨਾਨ੍ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਦੀਪ੍ਤਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਪ੍ਰਭਾਨ੍। ਸਾਲਾਂਸ੍ਤਾਲਾਂਸ੍ਤਮਾਲਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁਂਨਾਗਾਨ੍ ਵਞ੍ਜੁਲਾਨ੍ ਧਵਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੇਖੇ ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਸਾਲ, ਤਾਲ, ਤਮਾਲ, ਪੁੰਨਾਗ, ਵੰਜੁਲਾ ਅਤੇ ਧਵਾਂ ਦੇ ਰੁੱਖ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਚਮ੍ਪਕਾਨ੍ ਨਾਗਵृਕ੍ਸ਼ਾਂਸ਼੍ਚ ਕਰ੍ਣਿਕਾਰਾਂਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤਾਨ੍। ਸ੍ਤਬਕੈਃ ਕਾਞ੍ਚਨੈਸ਼੍ਚਿਤ੍ਰੈ ਰਕ੍ਤੈਃ ਕਿਸਲਯੈਸ੍ਤਥਾ
ਚੰਪਾ ਅਤੇ ਨਾਗ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਕਰਣਿਕਾਰ ਵੀ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚੇ ਅਤੇ ਲਾਲ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ।
ਆਪੀਡੈਸ਼੍ਚ ਲਤਾਭਿਸ਼੍ਚ ਹੇਮਾਭਰਣਭੂषਿਤਾਨ੍। ਤਰੁਣਾਦਿਤ੍ਯਸਂਕਾਸ਼ਾਨ੍ ਵੈਦੂਰ੍ਯਮਯਵੇਦਿਕਾਨ੍
ਲਤਾਵਾਂ ਦੇ ਮੋਹਰਿਆਂ ਨਾਲ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ; ਨਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ, ਅਤੇ ਵਿਦੂਰੀਆਂ ਨਾਲ ਬਣੀਆਂ ਚੌਕੀਆਂ।
ਬਿਭ੍ਰਾਜਮਾਨਾਨ੍ ਵਪੁषਾ ਪਾਦਪਾਂਸ਼੍ਚ ਹਿਰਣ੍ਮਯਾਨ੍। ਨੀਲਵੈਦੂਰ੍ਯਵਰ੍ਣਾਸ਼੍ਚ ਪਦ੍ਮਿਨੀਃ ਪਤਗੈਰ੍ਵृਤਾਃ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ ਆਪਣੀ ਰੌਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ; ਨੀਲੇ ਵਿਦੂਰੀਆਂ ਵਾਂਗ ਕੰਵਲ, ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ।
ਮਹਦ੍ਭਿਃ ਕਾਞ੍ਚਨੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਵृਤਾ ਬਾਲਾਰ੍ਕਸਂਨਿਭੈਃ। ਜਾਤਰੂਪਮਯੈਰ੍ਮਤ੍ਸ੍ਯੈਰ੍ਮਹਦ੍ਭਿਸ਼੍ਚਾਥ ਪਙ੍ਕਜੈਃ
ਵੱਡੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਉਗਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਸਨ; ਖਰੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਮੱਛੀ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਕੰਵਲ ਵੀ ਉਥੇ ਸਨ।
ਨਲਿਨੀਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਦृਸ਼ੁਃ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨਸਲਿਲਾਯੁਤਾਃ। ਕਾਞ੍ਚਨਾਨਿ ਵਿਮਾਨਾਨਿ ਰਾਜਤਾਨਿ ਤਥੈਵ ਚ
ਉਹ ਉਥੇ ਕੰਵਲ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਸੀ; ਸੋਨੇ ਦੇ ਮਹਲ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਮਹਲ ਵੀ।
ਤਪਨੀਯਗਵਾਕ੍ਸ਼ਾਣਿ ਮੁਕ੍ਤਾਜਾਲਾਵृਤਾਨਿ ਚ। ਹੈਮਰਾਜਤਭੌਮਾਨਿ ਵੈਦੂਰ੍ਯਮਣਿਮਨ੍ਤਿ ਚ
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਖਿੜਕੀਆਂ, ਮੋਤੀ ਦੀਆਂ ਜਾਲੀਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ; ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਵਿਦੂਰੀਆਂ ਦੇ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਫਰਸ਼ਾਂ।
ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਹਰਯੋ ਗृਹਮੁਖ੍ਯਾਨਿ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਪੁष੍ਪਿਤਾਨ੍ ਫਲਿਨੋ ਵृਕ੍ਸ਼ਾਨ੍ ਪ੍ਰਵਾਲਮਣਿਸਂਨਿਭਾਨ੍
ਉਹ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵਧੀਆ ਘਰ ਵੇਖੇ; ਫੁੱਲੇ ਅਤੇ ਫਲ ਲੱਗੇ ਰੁੱਖ, ਜੋ ਮੋਤੀ ਅਤੇ ਲਾਲ ਵਾਂਗ ਲਗਦੇ ਸਨ।
ਕਾਞ੍ਚਨਭ੍ਰਮਰਾਂਸ਼੍ਚੈਵ ਮਧੂਨਿ ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਮਣਿਕਾਞ੍ਚਨਚਿਤ੍ਰਾਣਿ ਸ਼ਯਨਾਨ੍ਯਾਸਨਾਨਿ ਚ
ਸੋਨੇ ਦੇ ਭੰਭਰ ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਿਦ; ਰਤਨਾਂ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੇ ਪਲੰਗ ਅਤੇ ਆਸਣ।
ਵਿਵਿਧਾਨਿ ਵਿਸ਼ਾਲਾਨਿ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਸਮਨ੍ਤਤਃ। ਹੈਮਰਾਜਤਕਾਂਸ੍ਯਾਨਾਂ ਭਾਜਨਾਨਾਂ ਚ ਰਾਸ਼ਯਃ
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਸੋਨੇ, ਚਾਂਦੀ ਅਤੇ ਪਿਤਲ ਦੇ ਬਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਅਗੁਰੂਣਾਂ ਚ ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਂ ਚਨ੍ਦਨਾਨਾਂ ਚ ਸਂਚਯਾਨ੍। ਸ਼ੁਚੀਨ੍ਯਭ੍ਯਵਹਾਰਾਣਿ ਮੂਲਾਨਿ ਚ ਫਲਾਨਿ ਚ
ਉਥੇ ਸੁਗੰਧਤ ਅਗਰ ਅਤੇ ਚੰਦਨ ਦੇ ਢੇਰ ਸਨ, ਖਾਣ ਲਈ ਸਾਫ ਭੋਜਨ, ਅਤੇ ਮੂਲ ਤੇ ਫਲ ਵੀ।
ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਿ ਚ ਯਾਨਾਨਿ ਮਧੂਨਿ ਰਸਵਨ੍ਤਿ ਚ। ਦਿਵ੍ਯਾਨਾਮਮ੍ਬਰਾਣਾਂ ਚ ਮਹਾਰ੍ਹਾਣਾਂ ਚ ਸਂਚਯਾਨ੍
ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਹਿੰਗੀਆਂ ਸਵਾਰੀ ਵਾਹਨ, ਮਿੱਠਾ ਸ਼ਹਿਦ, ਅਤੇ ਦੇਵੀ ਅਤੇ ਕੀਮਤੀ ਕਪੜਿਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ।
ਕਮ੍ਬਲਾਨਾਂ ਚ ਚਿਤ੍ਰਾਣਾਮਜਿਨਾਨਾਂ ਚ ਸਂਚਯਾਨ੍। ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਚ ਵਿਨ੍ਯਸ੍ਤਾਨ੍ ਦੀਪ੍ਤਾਨ੍ ਵੈਸ਼੍ਵਾਨਰਪ੍ਰਭਾਨ੍
ਉਥੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀ ਕੰਬਲਾਂ ਅਤੇ ਪਸ਼ੂਆਂ ਦੀਆਂ ਚਮੜੀਆਂ ਦੇ ਢੇਰ ਸਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ-ਉੱਥੇ ਰੱਖਿਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ।
ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਵਾਨਰਾਃ ਸ਼ੁਭ੍ਰਾਞ੍ਜਾਤਰੂਪਸ੍ਯ ਸਂਚਯਾਨ੍। ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੋ ਬਿਲੇ ਤਤ੍ਰ ਮਹਾਪ੍ਰਭਾਃ
ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਥਾਵਾਂ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਸੋਨੇ ਦੇ ਢੇਰ ਵੇਖੇ, ਜਦ ਉਹ ਉਥੇ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।
ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਵਾਨਰਾਃ ਸ਼ੂਰਾਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਂ ਕਾਂਚਿਦਦੂਰਤਃ। ਤਾਂ ਚ ਤੇ ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤਤ੍ਰ ਚੀਰਕृष੍ਣਾਜਿਨਾਮ੍ਬਰਾਮ੍
ਵੀਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਨੇ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੂਰ ਇੱਕ ਔਰਤ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਛਾਲ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨਾ ਹਿਰਨ ਦੀ ਚਮੜੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ।
ਤਾਪਸੀਂ ਨਿਯਤਾਹਾਰਾਂ ਜ੍ਵਲਨ੍ਤੀਮਿਵ ਤੇਜਸਾ। ਵਿਸ੍ਮਿਤਾ ਹਰਯਸ੍ਤਤ੍ਰ ਵ੍ਯਵਤਿष੍ਠਨ੍ਤ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਹਨੁਮਾਂਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਾਸਿ ਤ੍ਵਂ ਕਸ੍ਯ ਵਾ ਬਿਲਮ੍
ਉਹ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਖੁਰਾਕ 'ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਸੀ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ; ਬਾਂਦਰ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਕੇ ਉਥੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਤੇ ਇਹ ਗੁਫਾ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ?'
ਤਤੋ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਗਿਰਿਸਂਨਿਕਾਸ਼ਃ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਸ੍ਤਾਮਭਿਵਾਦ੍ਯ ਵृਦ੍ਧਾਮ੍। ਪਪ੍ਰਚ੍ਛ ਕਾ ਤ੍ਵਂ ਭਵਨਂ ਬਿਲਂ ਚ ਰਤ੍ਨਾਨਿ ਚੇਮਾਨਿ ਵਦਸ੍ਵ ਕਸ੍ਯ
ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਨੂੰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪੁੱਛਿਆ, 'ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਇਹ ਘਰ ਤੇ ਇਹ ਗੁਫਾ ਕਿਸ ਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਇਹ ਗਹਣੇ ਕਿਸ ਦੇ ਹਨ? ਸਾਨੂੰ ਦੱਸੋ।'
thumb|ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਏਕਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਇਕਵੰਜੀ ਸੁਰਤ ਸੁਣੋ।