ਅਨਿਰ੍ਵੇਦਂ ਚ ਦਾਕ੍ਸ਼੍ਯਂ ਚ ਮਨਸਸ਼੍ਚਾਪਰਾਜਯਮ੍। ਕਾਰ੍ਯਸਿਦ੍ਧਿਕਰਾਣ੍ਯਾਹੁਸ੍ਤਸ੍ਮਾਦੇਤਦ੍ ਬ੍ਰਵੀਮ੍ਯਹਮ੍
ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ ਕਿ ਹੌਸਲਾ, ਚਤੁਰਾਈ ਤੇ ਹਾਰ ਨਾ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਮਨ, ਕੰਮ ਦੀ ਸਫਲਤਾ ਲਿਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।
ਅਦ੍ਯਾਪੀਦਂ ਵਨਂ ਦੁਰ੍ਗਂ ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੁ ਵਨੌਕਸਃ। ਖੇਦਂ ਤ੍ਯਕ੍ਤ੍ਵਾ ਪੁਨਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਨਮੇਵ ਵਿਚਿਨ੍ਵਤਾਮ੍
ਹੁਣ ਵੀ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਇਸ ਔਖੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਖੋਜਣ। ਥਕਾਵਟ ਛੱਡ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਫਿਰ ਜੰਗਲ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੋਜ ਕਰੋ।
ਅਵਸ਼੍ਯਂ ਕੁਰ੍ਵਤਾਂ ਤਸ੍ਯ ਦृਸ਼੍ਯਤੇ ਕਰ੍ਮਣਃ ਫਲਮ੍। ਪਰਂ ਨਿਰ੍ਵੇਦਮਾਗਮ੍ਯ ਨਹਿ ਨੋਨ੍ਮੀਲਨਂ ਕ੍ਸ਼ਮਮ੍
ਜੋ ਲਗਾਤਾਰ ਯਤਨ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਦਾ ਫਲ ਜਰੂਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ। ਪਰ ਜੇ ਕੋਈ ਹਤਾਸ ਹੋ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਕੁਝ ਵੀ ਹੋ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਕ੍ਰੋਧਨੋ ਰਾਜਾ ਤੀਕ੍ਸ਼੍ਣਦਣ੍ਡਸ਼੍ਚ ਵਾਨਰਾਃ। ਭੇਤਵ੍ਯਂ ਤਸ੍ਯ ਸਤਤਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਚ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ
ਸੁਗਰੀਵ, ਰਾਜਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲਾ ਤੇ ਕੜੀ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਵਾਨਰੋ! ਤੁਹਾਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਸ ਤੋਂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਤੋਂ ਡਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।
ਹਿਤਾਰ੍ਥਮੇਤਦੁਕ੍ਤਂ ਵਃ ਕ੍ਰਿਯਤਾਂ ਯਦਿ ਰੋਚਤੇ। ਉਚ੍ਯਤਾਂ ਹਿ ਕ੍ਸ਼ਮਂ ਯਤ੍ ਤਤ੍ ਸਰ੍ਵੇषਾਮੇਵ ਵਾਨਰਾਃ
ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ ਹੈ; ਜੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਚੰਗਾ ਲੱਗੇ ਤਾਂ ਇਹ ਕਰ ਲੋ। ਜੇ ਕੋਈ ਹੋਰ ਸੁਝਾਅ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੀ ਦੱਸ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਅਙ੍ਗਦਸ੍ਯ ਵਚਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਵਚਨਂ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ। ਉਵਾਚ ਵ੍ਯਕ੍ਤਯਾ ਵਾਚਾ ਪਿਪਾਸਾਸ਼੍ਰਮਖਿਨ੍ਨਯਾ
ਅੰਗਦ ਦੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਗੰਧਮਾਦਨ ਨੇ ਪਿਆਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਪਰਖੀ ਹੋਈ, ਸਾਫ਼ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ।
ਸਦृਸ਼ਂ ਖਲੁ ਵੋ ਵਾਕ੍ਯਮਙ੍ਗਦੋ ਯਦੁਵਾਚ ਹ। ਹਿਤਂ ਚੈਵਾਨੁਕੂਲਂ ਚ ਕ੍ਰਿਯਤਾਮਸ੍ਯ ਭਾषਿਤਮ੍
ਅੰਗਦ ਨੇ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਬਿਲਕੁਲ ਠੀਕ ਹੈ; ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਮਨਪਸੰਦ ਵੀ ਹੈ—ਇਸ ਦੀ ਗੱਲ ਮੰਨੀ ਜਾਵੇ।
ਪੁਨਰ੍ਮਾਰ੍ਗਾਮਹੇ ਸ਼ੈਲਾਨ੍ ਕਨ੍ਦਰਾਂਸ਼੍ਚ ਸ਼ਿਲਾਂਸ੍ਤਥਾ। ਕਾਨਨਾਨਿ ਚ ਸ਼ੂਨ੍ਯਾਨਿ ਗਿਰਿਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਾਨਿ ਚ
ਆਓ, ਫਿਰ ਪਹਾੜਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਚਟਾਨਾਂ, ਸੁੰਨੀਆਂ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਝਰਨਿਆਂ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰੀਏ।
ਯਥੋਦ੍ਦਿष੍ਟਾਨਿ ਸਰ੍ਵਾਣਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ। ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੁ ਵਨਂ ਸਰ੍ਵੇ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗਾਣਿ ਸਂਗਤਾਃ
ਜੋ ਜਗ੍ਹਾ ਮਹਾਨ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਪਹਾੜੀ ਠਿਕਾਣਿਆਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜਣ।
ਤਤਃ ਸਮੁਤ੍ਥਾਯ ਪੁਨਰ੍ਵਾਨਰਾਸ੍ਤੇ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਕਾਨਨਸਂਕੀਰ੍ਣਾਂ ਵਿਚੇਰੁਰ੍ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ ਫਿਰ ਉਠੇ ਅਤੇ ਵਿਂਧਿਆ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
ਤੇ ਸ਼ਾਰਦਾਭ੍ਰਪ੍ਰਤਿਮਂ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਰਜਤਪਰ੍ਵਤਮ੍। ਸ਼ृਙ੍ਗਵਨ੍ਤਂ ਦਰੀਵਨ੍ਤਮਧਿਰੁਹ੍ਯ ਚ ਵਾਨਰਾਃ
ਵਾਨਰ autumn ਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੇ, ਚੋਟੀ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਵਾਲੇ ਚਮਕਦੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਗਏ।
ਤਤ੍ਰ ਲੋਧ੍ਰਵਨਂ ਰਮ੍ਯਂ ਸਪ੍ਤਪਰ੍ਣਵਨਾਨਿ ਚ। ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤੋ ਹਰਿਵਰਾਃ ਸੀਤਾਦਰ੍ਸ਼ਨਕਾਂਕ੍ਸ਼ਿਣਃ
ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਰੱਖਦੇ ਹੋਏ, ਵਧੀਆ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਉਥੇ ਸੁਹਣੇ ਲੋਧਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਸੱਤ ਪੱਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕੀਤੀ।
ਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰਮਧਿਰੂਢਾਸ੍ਤੇ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਵਿਪੁਲਵਿਕ੍ਰਮਾਃ। ਨ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤਿ ਸ੍ਮ ਵੈਦੇਹੀਂ ਰਾਮਸ੍ਯ ਮਹਿषੀਂ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਉਹ ਵੱਡੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ, ਥਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ, ਵੈਦੇਹੀ — ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਰਾਣੀ — ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕੇ।
ਤੇ ਤੁ ਦृष੍ਟਿਗਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਤਂ ਸ਼ੈਲਂ ਬਹੁਕਨ੍ਦਰਮ੍। ਅਧ੍ਯਾਰੋਹਨ੍ਤ ਹਰਯੋ ਵੀਕ੍ਸ਼ਮਾਣਾਃ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਪਰ ਜਦ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਪਹਾੜ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੇ ਚੜ੍ਹ ਕੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖਿਆ।
ਅਵਰੁਹ੍ਯ ਤਤੋ ਭੂਮਿਂ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾ ਵਿਗਤਚੇਤਸਃ। ਸ੍ਥਿਤਾ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਤਤ੍ਰਾਥ ਵृਕ੍ਸ਼ਮੂਲਮੁਪਾਸ਼੍ਰਿਤਾਃ
ਫਿਰ, ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਉਤਰੇ, ਥਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਮਨ ਥੱਕ ਚੁੱਕਾ, ਉਹ ਇੱਕ ਰੁੱਖ ਦੇ ਹੇਠਾਂ ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਲਈ ਖੜ੍ਹੇ ਰਹੇ।
ਤੇ ਮੁਹੂਰ੍ਤਂ ਸਮਾਸ਼੍ਵਸ੍ਤਾਃ ਕਿਂਚਿਦ੍ਭਗ੍ਨਪਰਿਸ਼੍ਰਮਾਃ। ਪੁਨਰੇਵੋਦ੍ਯਤਾਃ ਕृਤ੍ਸ੍ਨਾਂ ਮਾਰ੍ਗਿਤੁਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍
ਥੋੜ੍ਹੀ ਦੇਰ ਆਰਾਮ ਕਰ ਕੇ, ਜਦ ਥਕਾਵਟ ਕੁਝ ਘੱਟ ਹੋਈ, ਉਹ ਫਿਰ ਦੱਖਣੀ ਦਿਸਾ ਦੀ ਪੂਰੀ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲਈ ਨਿਕਲ ਪਏ।
ਹਨੁਮਤ੍ਪ੍ਰਮੁਖਾਸ੍ਤਾਵਤ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪ੍ਲਵਗਰ੍षਭਾਃ। ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਮੇਵਾਦਿਤਃ ਕृਤ੍ਵਾ ਵਿਚੇਰੁਸ਼੍ਚ ਸਮਨ੍ਤਤਃ
ਫਿਰ, ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਅਗਵਾਈ ਵਿੱਚ, ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਵਿਂਧਿਆ ਨੂੰ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਬਣਾਕੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਖੋਜ ਕਰਨ ਲੱਗੇ।
thumb|ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਾਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਹੁਣ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸੱਤ ਸੰਗ੍ਰਹਿ ਸੁਣੋ।
ਸਹ ਤਾਰਾਙ੍ਗਦਾਭ੍ਯਾਂ ਤੁ ਸਂਗਮ੍ਯ ਹਨੁਮਾਨ੍ ਕਪਿਃ। ਵਿਚਿਨੋਤਿ ਚ ਵਿਨ੍ਧ੍ਯਸ੍ਯ ਗੁਹਾਸ਼੍ਚ ਗਹਨਾਨਿ ਚ
ਹਨੂਮਾਨ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਦੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਵਿਂਧਿਆ ਦੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਖੋਜ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਿਂਹਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਜੁष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਗੁਹਾਸ਼੍ਚ ਪਰਿਤਸ੍ਤਦਾ। ਵਿषਮੇषੁ ਨਗੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਮਹਾਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣੇषੁ ਚ
ਉਥੇ, ਚਾਰ ਪਾਸੇ, ਉਹ ਗੁਫਾਵਾਂ ਸਨ ਜਿੱਥੇ ਸਿੰਘ ਤੇ ਬਾਘ ਵੱਸਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਢਲਾਨਾਂ ਤੇ ਵੱਡੇ ਝਰਨੇ ਵੀ ਸਨ।
ਆਸੇਦੁਸ੍ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਕੋਟਿਂ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਪਸ਼੍ਚਿਮਾਮ੍। ਤੇषਾਂ ਤਤ੍ਰੈਵ ਵਸਤਾਂ ਸ ਕਾਲੋ ਵ੍ਯਤ੍ਯਵਰ੍ਤਤ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਦੀ ਦੱਖਣ-ਪੱਛਮੀ ਚੋਟੀ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਏ, ਅਤੇ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਦਾ ਸਮਾਂ ਉਥੇ ਹੀ ਲੰਘ ਗਿਆ।
ਸ ਹਿ ਦੇਸ਼ੋ ਦੁਰਨ੍ਵੇष੍ਯੋ ਗੁਹਾਗਹਨਵਾਨ੍ ਮਹਾਨ੍। ਤਤ੍ਰ ਵਾਯੁਸੁਤਃ ਸਰ੍ਵਂ ਵਿਚਿਨੋਤਿ ਸ੍ਮ ਪਰ੍ਵਤਮ੍
ਉਹ ਜਗ੍ਹਾ ਖੋਜਣ ਲਈ ਔਖੀ ਸੀ, ਵੱਡੀ, ਗੁਫਾਵਾਂ ਅਤੇ ਘਣੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਾਲੀ; ਉਥੇ ਵਾਯੁਪੁਤ੍ਰ ਨੇ ਪੂਰਾ ਪਹਾੜ ਖੋਜਿਆ।
ਪਰਸ੍ਪਰੇਣ ਰਹਿਤਾ ਅਨ੍ਯੋਨ੍ਯਸ੍ਯਾਵਿਦੂਰਤਃ। ਗਜੋ ਗਵਾਕ੍ਸ਼ੋ ਗਵਯਃ ਸ਼ਰਭੋ ਗਨ੍ਧਮਾਦਨਃ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਸੀ, ਪਰ ਇਕ ਦੂਜੇ ਦੇ ਨੇੜੇ-ਨੇੜੇ। ਗਜਾ, ਗਵਾਕਸ਼, ਗਵਯਾ, ਸ਼ਰਭਾ ਤੇ ਗੰਧਮਾਦਨ ਉਥੇ ਸੀ।
ਮੈਨ੍ਦਸ਼੍ਚ ਦ੍ਵਿਵਿਦਸ਼੍ਚੈਵ ਹਨੂਮਾਨ੍ ਜਾਮ੍ਬਵਾਨਪਿ। ਅਙ੍ਗਦੋ ਯੁਵਰਾਜਸ਼੍ਚ ਤਾਰਸ਼੍ਚ ਵਨਗੋਚਰਃ
ਮੈਂਦਾ ਤੇ ਦਵਿਵਿਦ, ਹਨੂਮਾਨ, ਜਾਮਬਵਾਨ, ਯੁਵਰਾਜ ਅੰਗਦ ਤੇ ਵਣ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ ਤਾਰਾ ਵੀ ਉਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸੀ।
ਗਿਰਿਜਾਲਾਵृਤਾਨ੍ ਦੇਸ਼ਾਨ੍ ਮਾਰ੍ਗਿਤ੍ਵਾ ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਾਂ ਦਿਸ਼ਮ੍। ਵਿਚਿਨ੍ਵਨ੍ਤਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਦਦृਸ਼ੁਰ੍ਵਿਵृਤਂ ਬਿਲਮ੍
ਪਹਾੜਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਏ ਇਲਾਕਿਆਂ ਨੂੰ ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਖੋਜ ਕੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਇਕ ਖੁੱਲੀ ਗੁਫਾ ਵੇਖੀ।
ਦੁਰ੍ਗਮृਕ੍ਸ਼ਬਿਲਂ ਨਾਮ ਦਾਨਵੇਨਾਭਿਰਕ੍ਸ਼ਿਤਮ੍। ਕ੍ਸ਼ੁਤ੍ਪਿਪਾਸਾਪਰੀਤਾਸ੍ਤੁ ਸ਼੍ਰਾਨ੍ਤਾਸ੍ਤੁ ਸਲਿਲਾਰ੍ਥਿਨਃ
ਉਹ ਗੁਫਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਨਾਮ ਦੁਰਗਮ੍ਰਿਕਸ਼ਾ ਸੀ, ਦਾਨਵ ਨੇ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਭੁੱਖ ਤੇ ਪਿਆਸ ਨਾਲ ਤੰਗ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਲੋੜ ਵਾਲੇ, ਉਹ ਉਥੇ ਆਏ।
ਅਵਕੀਰ੍ਣਂ ਲਤਾਵृਕ੍ਸ਼ੈਰ੍ਦਦृਸ਼ੁਸ੍ਤੇ ਮਹਾਬਿਲਮ੍। ਤਤ੍ਰ ਕ੍ਰੌਞ੍ਚਾਸ਼੍ਚ ਹਂਸਾਸ਼੍ਚ ਸਾਰਸਾਸ਼੍ਚਾਪਿ ਨਿष੍ਕ੍ਰਮਨ੍
ਉਹ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਲਤਾਵਾਂ ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਸੀ; ਉਥੇ ਕ੍ਰੌਂਚ, ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰਸ ਪੰਛੀ ਬਾਹਰ ਆ ਰਹੇ ਸਨ।
ਜਲਾਰ੍ਦ੍ਰਾਸ਼੍ਚਕ੍ਰਵਾਕਾਸ਼੍ਚ ਰਕ੍ਤਾਙ੍ਗਾਃ ਪਦ੍ਮਰੇਣੁਭਿਃ। ਤਤਸ੍ਤਦ੍ ਬਿਲਮਾਸਾਦ੍ਯ ਸੁਗਨ੍ਧਿ ਦੁਰਤਿਕ੍ਰਮਮ੍
ਉਥੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀ ਵੀ ਸੀ, ਜੋ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਿੱਜੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਕਮਲ ਦੇ ਰੇਣੂ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਏ ਹੋਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਪਾਰ ਕਰਨਾ ਔਖਾ ਗੁਫਾ ਪਹੁੰਚੇ।
ਵਿਸ੍ਮਯਵ੍ਯਗ੍ਰਮਨਸੋ ਬਭੂਵੁਰ੍ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਃ। ਸਂਜਾਤਪਰਿਸ਼ਙ੍ਕਾਸ੍ਤੇ ਤਦ੍ ਬਿਲਂ ਪ੍ਲਵਗੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੈਰਾਨੀ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਆ ਗਈ; ਉਹ ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ ਉਸ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਸਾਵਧਾਨ ਹੋ ਗਏ।
ਅਭ੍ਯਪਦ੍ਯਨ੍ਤ ਸਂਹृष੍ਟਾਸ੍ਤੇਜੋਵਨ੍ਤੋ ਮਹਾਬਲਾਃ। ਨਾਨਾਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਦੈਤ੍ਯੇਨ੍ਦ੍ਰਨਿਲਯੋਪਮਮ੍
ਪਰ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਉਹ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ, ਕਈ ਜੀਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ, ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜ ਮਹਲ ਵਰਗੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਏ।