ਅਪਰੇ ਵਾਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠਾਃ ਸਂਗਮ੍ਯ ਚ ਯਥੋਚਿਤਮ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਮਾਗਮ੍ਯ ਸ੍ਥਿਤਾਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਯਸ੍ਤਦਾ
ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਢੰਗ ਸੀ, ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਤ੍ਵਰਿਤੋ ਰਾਮੇ ਸਰ੍ਵਾਂਸ੍ਤਾਨ੍ ਵਾਨਰਰ੍षਭਾਨ੍। ਨਿਵੇਦਯਿਤ੍ਵਾ ਧਰ੍ਮਜ੍ਞਃ ਸ੍ਥਿਤਃ ਪ੍ਰਾਞ੍ਜਲਿਰਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਸੁਗਰੀਵ, ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਦਿੱਤੀ, ਤੇ ਧਰਮ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਬੋਲੇ।
ਯਥਾਸੁਖਂ ਪਰ੍ਵਤਨਿਰ੍ਝਰੇषੁ ਵਨੇषੁ ਸਰ੍ਵੇषੁ ਚ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾਃ। ਨਿਵੇਸ਼ਯਿਤ੍ਵਾ ਵਿਧਿਵਦ੍ ਬਲਾਨਿ ਬਲਂ ਬਲਜ੍ਞਃ ਪ੍ਰਤਿਪਤ੍ਤੁਮੀष੍ਟੇ
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਨਦੀ-ਨਾਲਿਆਂ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲਾਂ 'ਚ ਫੌਜਾਂ ਨੂੰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਥਾਂ 'ਤੇ ਟਿਕਾ ਕੇ, ਬਲ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਫੌਜ ਦਾ ਜਾਇਜ਼ਾ ਲੈਣ ਦਾ ਮਨ ਬਣਾਇਆ।
thumb|ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤ੍ਵਾਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਚਾਲੀਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਅਥ ਰਾਜਾ ਸਮृਦ੍ਧਾਰ੍ਥਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਲਵਗੇਸ਼੍ਵਰਃ। ਉਵਾਚ ਨਰਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਂ ਰਾਮਂ ਪਰਬਲਾਰ੍ਦਨਮ੍
ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਹੁਣ ਸਮਰੱਥ ਤੇ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਸੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਬੋਲੇ।
ਆਗਤਾ ਵਿਨਿਵਿष੍ਟਾਸ਼੍ਚ ਬਲਿਨਃ ਕਾਮਰੂਪਿਣਃ। ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਾ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਾਭਾ ਯੇ ਮਦ੍ਵਿषਯਵਾਸਿਨਃ
ਮੇਰੇ ਖੇਤਰ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ, ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਤੇ ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਆ ਕੇ ਆਪਣੀ ਥਾਂ ਲੈ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਤ ਇਮੇ ਬਹੁਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤੈਰ੍ਬਲਿਭਿਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮੈਃ। ਆਗਤਾ ਵਾਨਰਾ ਘੋਰਾ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਸਂਨਿਭਾਃ
ਇਹ ਡਰਾਉਣੇ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਵੱਡੇ ਬਲ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।
ਖ੍ਯਾਤਕਰ੍ਮਾਪਦਾਨਾਸ਼੍ਚ ਬਲਵਨ੍ਤੋ ਜਿਤਕ੍ਲਮਾਃ। ਪਰਾਕ੍ਰਮੇषੁ ਵਿਖ੍ਯਾਤਾ ਵ੍ਯਵਸਾਯੇषੁ ਚੋਤ੍ਤਮਾਃ
ਇਹ ਆਪਣੇ ਕਰਤਬਾਂ ਤੇ ਕੰਮਾਂ ਲਈ ਮਸ਼ਹੂਰ, ਮਜ਼ਬੂਤ ਤੇ ਥੱਕਣ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਹਨ, ਤੇ ਸ਼ੌਰ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੇ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹਨ।
ਪृਥਿਵ੍ਯਮ੍ਬੁਚਰਾ ਰਾਮ ਨਾਨਾਨਗਨਿਵਾਸਿਨਃ। ਕੋਟ੍ਯੋਘਾਸ਼੍ਚ ਇਮੇ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਾ ਵਾਨਰਾਸ੍ਤਵ ਕਿਂਕਰਾਃ
ਰਾਮਾ, ਇਹ ਵਾਨਰ ਜੋ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਤੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਕਈ ਪਹਾੜਾਂ ਤੋਂ ਆਏ ਹਨ, ਅਣਗਿਣਤ ਟੋਲੀਆਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਬਣ ਕੇ ਆਏ ਹਨ।
ਨਿਦੇਸ਼ਵਰ੍ਤਿਨਃ ਸਰ੍ਵੇ ਸਰ੍ਵੇ ਗੁਰੁਹਿਤੇ ਸ੍ਥਿਤਾਃ। ਅਭਿਪ੍ਰੇਤਮਨੁष੍ਠਾਤੁਂ ਤਵ ਸ਼ਕ੍ਸ਼੍ਯਨ੍ਤ੍ਯਰਿਂਦਮ
ਇਹ ਸਾਰੇ ਆਗਿਆ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਨੇਤਾ ਦੀ ਇੱਛਾ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹਨ, ਤੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜੇਤਣ ਵਾਲੇ, ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਚਾਹੇਂਗਾ, ਉਹ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹਨ।
ਤ ਇਮੇ ਬਹੁਸਾਹਸ੍ਰੈਰਨੀਕੈਰ੍ਭੀਮਵਿਕ੍ਰਮੈਃ। ਆਗਤਾ ਵਾਨਰਾ ਘੋਰਾ ਦੈਤ੍ਯਦਾਨਵਸਂਨਿਭਾਃ
ਇਹ ਡਰਾਉਣੇ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਕਈ ਹਜ਼ਾਰ ਟੋਲੀਆਂ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ।
ਯਨ੍ਮਨ੍ਯਸੇ ਨਰਵ੍ਯਾਘ੍ਰ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਤਦੁਚ੍ਯਤਾਮ੍। ਤ੍ਵਤ੍ਸੈਨ੍ਯਂ ਤ੍ਵਦ੍ਵਸ਼ੇ ਯੁਕ੍ਤਮਾਜ੍ਞਾਪਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਇਸ ਲਈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ, ਜੋ ਤੂੰ ਸਮਝਦਾ ਹੈਂ ਕਿ ਹੁਣ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਉਹ ਦੱਸ; ਤੇਰੀ ਫੌਜ ਤਿਆਰ ਹੈ ਤੇ ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ 'ਚ ਹੈ, ਤੂੰ ਹੁਣ ਹੁਕਮ ਦੇ।
ਕਾਮਮੇषਾਮਿਦਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਵਿਦਿਤਂ ਮਮ ਤਤ੍ਤ੍ਵਤਃ। ਤਥਾਪਿ ਤੁ ਯਥਾਯੁਕ੍ਤਮਾਜ੍ਞਾਪਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਮੈਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪਤਾ ਹੈ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਲਈ ਕੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਜਿਵੇਂ ਠੀਕ ਸਮਝੋ, ਹੁਕਮ ਦਿਓ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰੁਵਾਣਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਰਾਮੋ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਃ। ਬਾਹੁਭ੍ਯਾਂ ਸਮ੍ਪਰਿष੍ਵਜ੍ਯ ਇਦਂ ਵਚਨਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਦੋਹਾਂ ਬਾਹਾਂ ਨਾਲ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ।
ਜ੍ਞਾਯਤਾਂ ਸੌਮ੍ਯ ਵੈਦੇਹੀ ਯਦਿ ਜੀਵਤਿ ਵਾ ਨ ਵਾ। ਸ ਚ ਦੇਸ਼ੋ ਮਹਾਪ੍ਰਾਜ੍ਞ ਯਸ੍ਮਿਨ੍ ਵਸਤਿ ਰਾਵਣਃ
ਪਿਆਰੇ, ਇਹ ਪਤਾ ਲਗਾਓ ਕਿ ਵੈਦੇਹੀ ਜੀਉਂਦੀ ਹੈ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਅਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਵੀ ਦੱਸੋ ਜਿੱਥੇ ਰਾਵਣ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਬੁਧੀਮਾਨ।
ਅਧਿਗਮ੍ਯ ਤੁ ਵੈਦੇਹੀਂ ਨਿਲਯਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚ। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਵਿਧਾਸ੍ਯਾਮਿ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਕਾਲੇ ਸਹ ਤ੍ਵਯਾ
ਜਦੋਂ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਕਾਰਵਾਈ ਕਰਾਂਗਾ।
ਨਾਹਮਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਭੁਃ ਕਾਰ੍ਯੇ ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰ ਨ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਤ੍ਵਮਸ੍ਯ ਹੇਤੁਃ ਕਾਰ੍ਯਸ੍ਯ ਪ੍ਰਭੁਸ਼੍ਚ ਪ੍ਲਵਗੇਸ਼੍ਵਰ
ਇਸ ਕੰਮ ਵਿੱਚ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਨਾ ਮੈਂ ਤੇ ਨਾ ਲਖ਼ਮਣ ਮਾਲਕ ਹਾਂ। ਇਸ ਕੰਮ ਦਾ ਕਾਰਨ ਤੇ ਮਾਲਕ ਤੂੰ ਹੀ ਹੈਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।
ਤ੍ਵਮੇਵਾਜ੍ਞਾਪਯ ਵਿਭੋ ਮਮ ਕਾਰ੍ਯਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯਮ੍। ਤ੍ਵਂ ਹਿ ਜਾਨਾਸਿ ਮੇ ਕਾਰ੍ਯਂ ਮਮ ਵੀਰ ਨ ਸਂਸ਼ਯਃ
ਸਰਵਣੀ, ਮੇਰੇ ਕੰਮ ਦੀ ਨਿਸ਼ਚਿਤੀ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨਾਲ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਮਕਸਦ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹੈਂ, ਵਿਰ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ।
ਸੁਹृਦ੍ਦ੍ਵਿਤੀਯੋ ਵਿਕ੍ਰਾਨ੍ਤਃ ਪ੍ਰਾਜ੍ਞਃ ਕਾਲਵਿਸ਼ੇषਵਿਤ੍। ਭਵਾਨਸ੍ਮਦ੍ਧਿਤੇ ਯੁਕ੍ਤਃ ਸੁਹृਦਾਪ੍ਤੋऽਰ੍ਥਵਿਤ੍ਤਮਃ
ਤੂੰ ਸੱਚਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਤੇਰੀ ਵਿਰਤਾ ਦੀ ਕੋਈ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ, ਤੂੰ ਬੁਧੀਮਾਨ ਹੈਂ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਰੱਖਦਾ ਹੈਂ। ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈਂ, ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਸਾਥੀ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਲਕੜੀ ਦੇ ਮਕਸਦ ਸਮਝਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈਂ।
ਏਵਮੁਕ੍ਤਸ੍ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਵਿਨਤਂ ਨਾਮ ਯੂਥਪਮ੍। ਅਬ੍ਰਵੀਦ੍ ਰਾਮਸਾਂਨਿਧ੍ਯੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸ੍ਯ ਚ ਧੀਮਤਃ
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਬੁਧੀਮਾਨ ਲਖ਼ਮਣ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਵਿਨਤਾ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ।
ਸ਼ੈਲਾਭਂ ਮੇਘਨਿਰ੍ਘੋषਮੂਰ੍ਜਿਤਂ ਪ੍ਲਵਗੇਸ਼੍ਵਰਮ੍। ਸੋਮਸੂਰ੍ਯਨਿਭੈਃ ਸਾਰ੍ਧਂ ਵਾਨਰੈਰ੍ਵਾਨਰੋਤ੍ਤਮ
ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਵਿਨਤਾ ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ।
ਦੇਸ਼ਕਾਲਨਯੈਰ੍ਯੁਕ੍ਤੋ ਵਿਜ੍ਞਃ ਕਾਰ੍ਯਵਿਨਿਸ਼੍ਚਯੇ। ਵृਤਃ ਸ਼ਤਸਹਸ੍ਰੇਣ ਵਾਨਰਾਣਾਂ ਤਰਸ੍ਵਿਨਾਮ੍
ਉਹ ਸਮੇਂ, ਥਾਂ ਅਤੇ ਚਲਣ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕੰਮ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਕਰਨ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਲੱਖ ਵਾਨਰ ਤੇਜ਼ ਰਫ਼ਤਾਰ ਵਾਲੇ ਹੋਣ।
ਅਧਿਗਚ੍ਛ ਦਿਸ਼ਂ ਪੂਰ੍ਵਾਂ ਸਸ਼ੈਲਵਨਕਾਨਨਾਮ੍। ਤਤ੍ਰ ਸੀਤਾਂ ਚ ਵੈਦੇਹੀਂ ਨਿਲਯਂ ਰਾਵਣਸ੍ਯ ਚ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਜਾਓ, ਜਿੱਥੇ ਪਹਾੜ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਬਾਗ ਹਨ; ਉਥੇ ਵੈਦੇਹੀ ਸੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਵਣ ਦਾ ਠਿਕਾਣਾ ਲੱਭੋ।
ਮਾਰ੍ਗਧ੍ਵਂ ਗਿਰਿਦੁਰ੍ਗੇषੁ ਵਨੇषੁ ਚ ਨਦੀषੁ ਚ। ਨਦੀਂ ਭਾਗੀਰਥੀਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਸਰਯੂਂ ਕੌਸ਼ਿਕੀਂ ਤਥਾ
ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਕਿਲਿਆਂ, ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਦਰਿਆਵਾਂ 'ਚ ਖੋਜੋ; ਸੁੰਦਰ ਭਾਗੀਰਥੀ, ਸਰਯੂ ਅਤੇ ਕੌਸ਼ਿਕੀ ਵੀ।
ਕਾਲਿਨ੍ਦੀਂ ਯਮੁਨਾਂ ਰਮ੍ਯਾਂ ਯਾਮੁਨਂ ਚ ਮਹਾਗਿਰਿਮ੍। ਸਰਸ੍ਵਤੀਂ ਚ ਸਿਨ੍ਧੁਂ ਚ ਸ਼ੋਣਂ ਮਣਿਨਿਭੋਦਕਮ੍
ਸੁੰਦਰ ਕਾਲਿੰਦੀ, ਯਮੁਨਾ, ਯਮੁਨਾ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ, ਸਰਸਵਤੀ, ਸਿੰਧੂ ਅਤੇ ਸੋਣਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਪਾਣੀ ਮਣੀਆਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ।
ਮਹੀਂ ਕਾਲਮਹੀਂ ਚਾਪਿ ਸ਼ੈਲਕਾਨਨਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍। ਬ੍ਰਹ੍ਮਮਾਲਾਨ੍ ਵਿਦੇਹਾਂਸ਼੍ਚ ਮਾਲਵਾਨ੍ ਕਾਸ਼ਿਕੋਸਲਾਨ੍
ਕਲਿੰਗ ਦੀ ਧਰਤੀ, ਅਤੇ ਪਹਾੜ-ਜੰਗਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਧਰਤੀ; ਬ੍ਰਹਮਮਾਲਾ, ਵਿਦੇਹ, ਮਾਲਵਾ, ਕਾਸ਼ੀ ਅਤੇ ਕੋਸਲ।
ਮਾਗਧਾਂਸ਼੍ਚ ਮਹਾਗ੍ਰਾਮਾਨ੍ ਪੁਣ੍ਡ੍ਰਾਂਸ੍ਤ੍ਵਙ੍ਗਾਂਸ੍ਤਥੈਵ ਚ। ਭੂਮਿਂ ਚ ਕੋਸ਼ਕਾਰਾਣਾਂ ਭੂਮਿਂ ਚ ਰਜਤਾਕਰਾਮ੍
ਮਗਧ ਦੇ ਵੱਡੇ ਪਿੰਡ, ਪੁੰਡਰ ਅਤੇ ਅੰਗ ਵੀ; ਕੱਤਣ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਧਰਤੀ ਅਤੇ ਚਾਂਦੀ ਵਾਲੀਆਂ ਖਾਨਾਂ ਦੀ ਧਰਤੀ।
ਸਰ੍ਵਂ ਚ ਤਦ੍ ਵਿਚੇਤਵ੍ਯਂ ਮਾਰ੍ਗਯਦ੍ਭਿਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ। ਰਾਮਸ੍ਯ ਦਯਿਤਾਂ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਸੀਤਾਂ ਦਸ਼ਰਥਸ੍ਨੁषਾਮ੍
ਇਹ ਸਭ ਥਾਵਾਂ ਨੂੰ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਖੋਜੋ, ਹਰ ਪਾਸੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਪਿਆਰੀ ਪਤਨੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੀ ਪੁੱਤਰੀ-ਵਧੂ ਸੀਤਾ ਲਈ।
ਸਮੁਦ੍ਰਮਵਗਾਢਾਂਸ਼੍ਚ ਪਰ੍ਵਤਾਨ੍ ਪਤ੍ਤਨਾਨਿ ਚ। ਮਨ੍ਦਰਸ੍ਯ ਚ ਯੇ ਕੋਟਿਂ ਸਂਸ਼੍ਰਿਤਾਃ ਕੇਚਿਦਾਲਯਾਃ
ਉਹ ਪਹਾੜ ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਦੇ ਹਨ, ਸ਼ਹਿਰ ਅਤੇ ਮੰਦਰ ਦੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਬਣੇ ਘਰ ਵੀ।
ਕਰ੍ਣਪ੍ਰਾਵਰਣਾਸ਼੍ਚੈਵ ਤਥਾ ਚਾਪ੍ਯੋष੍ਠਕਰ੍ਣਕਾਃ। ਘੋਰਲੋਹਮੁਖਾਸ਼੍ਚੈਵ ਜਵਨਾਸ਼੍ਚੈਕਪਾਦਕਾਃ
ਜੋ ਆਪਣੇ ਕੰਨ ਢੱਕਦੇ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹੋਠ ਕੰਨ ਵਰਗੇ ਹਨ, ਡਰਾਉਣੇ ਲੋਹੇ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਾਲੇ, ਤੇਜ਼ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਇਕ ਪੈਰ ਵਾਲੇ ਲੋਕ।