ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਚਿਤ੍ਰਾਙ੍ਗਂ ਦਿਵ੍ਯਰੂਪਂ ਯਸ਼ਸ੍ਵਿਨਮ੍। ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਾਮ੍ਬਰਧਰਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਮਿਵ ਦੁਰ੍ਜਯਮ੍
ਉਸ ਨੂੰ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਰੂਪ ਤੇ ਯਸ਼ ਵਾਲਾ, ਦਿਵ੍ਯ ਮਾਲਾ ਤੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨਿਆ, ਮਹਾਂ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਅਜੈਯ ਦੇਖਿਆ।
ਦਿਵ੍ਯਾਭਰਣਮਾਲ੍ਯਾਭਿਃ ਪ੍ਰਮਦਾਭਿਃ ਸਮਾਵृਤਮ੍। ਸਂਰਬ੍ਧਤਰਰਕ੍ਤਾਕ੍ਸ਼ੋ ਬਭੂਵਾਨ੍ਤਕਸਂਨਿਭਃ
ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਉਹ ਮੌਤ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਰੁਮਾਂ ਤੁ ਵੀਰਃ ਪਰਿਰਭ੍ਯ ਗਾਢਂ ਵਰਾਸਨਸ੍ਥੋ ਵਰਹੇਮਵਰ੍ਣਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਮਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਂ ਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਃ ਸ ਵਿਸ਼ਾਲਨੇਤ੍ਰਮ੍
ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਰੰਗ ਵਾਲਾ ਵੀਰ, ਉੱਤਮ ਆਸਨ 'ਤੇ ਬੈਠਾ, ਰੁਮਾ ਨੂੰ ਗੂੜ੍ਹਾ ਗਲੇ ਲਾਈ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਨੇਤਰਾਂ ਨਾਲ, ਅਡੋਲ ਮਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ ਸੌਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਦੇਖਦਾ ਹੈ।
thumb|ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਚਤੁਸ੍ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਚਉਤੀਸਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਮਪ੍ਰਤਿਹਤਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟਂ ਪੁਰੁषਰ੍षਭਮ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਬਭੂਵ ਵ੍ਯਥਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ
ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਤੇ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਤੋਂ ਬਿਨਾ ਅੰਦਰ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਵਿਚ ਘਬਰਾਹਟ ਆ ਗਈ।
ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਂ ਨਿਃਸ਼੍ਵਸਮਾਨਂ ਤਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਮਿਵ ਤੇਜਸਾ। ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵ੍ਯਸਨਸਂਤਪ੍ਤਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਦਸ਼ਰਥਾਤ੍ਮਜਮ੍
ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਤੇਜ਼ ਸਾਹ ਲੈਂਦਾ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪੀੜਾ ਨਾਲ ਤਪਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ,
ਉਤ੍ਪਪਾਤ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਹਿਤ੍ਵਾ ਸੌਵਰ੍ਣਮਾਸਨਮ੍। ਮਹਾਨ੍ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸ੍ਯ ਯਥਾ ਸ੍ਵਲਂਕृਤ ਇਵ ਧ੍ਵਜਃ
ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਆਸਨ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਮਹਾਂ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਝੰਡੇ ਵਾਂਗ, ਉੱਠ ਕੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਉਤ੍ਪਤਨ੍ਤਮਨੂਤ੍ਪੇਤੂ ਰੁਮਾਪ੍ਰਭृਤਯਃ ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਗਗਨੇ ਪੂਰ੍ਣਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਂ ਤਾਰਾਗਣਾ ਇਵ
ਜਦ ਉਹ ਉੱਠਿਆ, ਤਾਂ ਰੁਮਾ ਤੇ ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਵੀ ਉੱਠ ਗਈਆਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਤਾਰਿਆਂ ਵਾਂਗ।
ਸਂਰਕ੍ਤਨਯਨਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸਂਚਚਾਰ ਕृਤਾਞ੍ਜਲਿਃ। ਬਭੂਵਾਵਸ੍ਥਿਤਸ੍ਤਤ੍ਰ ਕਲ੍ਪਵृਕ੍ਸ਼ੋ ਮਹਾਨਿਵ
ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲਾ, ਚਮਕਦਾਰ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਧਰ-ਉੱਧਰ ਘੁੰਮਦਾ ਤੇ ਉਥੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਵੱਡੇ ਕਲਪਵ੍ਰਖ ਵਾਂਗ।
ਰੁਮਾਦ੍ਵਿਤੀਯਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਨਾਰੀਮਧ੍ਯਗਤਂ ਸ੍ਥਿਤਮ੍। ਅਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧਃ ਸਤਾਰਂ ਸ਼ਸ਼ਿਨਂ ਯਥਾ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਰੁਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਵਿਚਕਾਰ ਖੜੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਚੰਦ ਦੇ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੇ ਹੋਣ ਵਾਂਗ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਸਤ੍ਤ੍ਵਾਭਿਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਃ ਸਾਨੁਕ੍ਰੋਸ਼ੋ ਜਿਤੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਃ। ਕृਤਜ੍ਞਃ ਸਤ੍ਯਵਾਦੀ ਚ ਰਾਜਾ ਲੋਕੇ ਮਹੀਯਤੇ
ਜੋ ਰਾਜਾ ਤਾਕਤ, ਉੱਚ ਕੁਲ, ਦਇਆ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਕਾਬੂ, ਕਦਰਦਾਨੀ ਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਆਦਰ ਪਾਉਂਦਾ ਹੈ।
ਯਸ੍ਤੁ ਰਾਜਾ ਸ੍ਥਿਤੋऽਧਰ੍ਮੇ ਮਿਤ੍ਰਾਣਾਮੁਪਕਾਰਿਣਾਮ੍। ਮਿਥ੍ਯਾ ਪ੍ਰਤਿਜ੍ਞਾਂ ਕੁਰੁਤੇ ਕੋ ਨृਸ਼ਂਸਤਰਸ੍ਤਤਃ
ਪਰ ਜੇ ਰਾਜਾ ਅਧਰਮ ਵਿਚ ਟਿਕਿਆ ਹੋਵੇ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਿਤਰਾਂ, ਉਪਕਾਰੀਆਂ ਨੂੰ ਝੂਠਾ ਵਾਅਦਾ ਕਰੇ, ਤਾਂ ਉਸ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਨਿਰਦਈ ਹੋਰ ਕੌਣ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ?
ਸ਼ਤਮਸ਼੍ਵਾਨृਤੇ ਹਨ੍ਤਿ ਸਹਸ੍ਰਂ ਤੁ ਗਵਾਨृਤੇ। ਆਤ੍ਮਾਨਂ ਸ੍ਵਜਨਂ ਹਨ੍ਤਿ ਪੁਰੁषਃ ਪੁਰੁषਾਨृਤੇ
ਘੋੜਿਆਂ ਦੀ ਸੌਗੰਧ ਤੋੜਣ ਤੇ ਸੌ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਗਾਂ ਦੀ ਸੌਗੰਧ ਤੋੜਣ ਤੇ ਹਜ਼ਾਰ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪਰ ਜੇ ਕਿਸੇ ਮਨੁੱਖ ਨਾਲ ਕੀਤਾ ਵਾਅਦਾ ਤੋੜਿਆ ਜਾਵੇ, ਤਾਂ ਉਹ ਆਪਣਾ ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ।
ਪੂਰ੍ਵਂ ਕृਤਾਰ੍ਥੋ ਮਿਤ੍ਰਾਣਾਂ ਨ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਕਰੋਤਿ ਯਃ। ਕृਤਘ੍ਨਃ ਸਰ੍ਵਭੂਤਾਨਾਂ ਸ ਵਧ੍ਯਃ ਪ੍ਲਵਗੇਸ਼੍ਵਰ
ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਪਹਿਲਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਲੈ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹੈ ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਮਰਨ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਹਨੂੰਮਾਨ ਜੀ।
ਗੀਤੋऽਯਂ ਬ੍ਰਹ੍ਮਣਾ ਸ਼੍ਲੋਕਃ ਸਰ੍ਵਲੋਕਨਮਸ੍ਕृਤਃ। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕृਤਘ੍ਨਂ ਕ੍ਰੁਦ੍ਧੇਨ ਤਨ੍ਨਿਬੋਧ ਪ੍ਲਵਂਗਮ
ਇਹ ਸ਼ਲੋਕ, ਜੋ ਬ੍ਰਹਮਾ ਨੇ ਗਾਇਆ ਤੇ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਸਤਿਕਾਰਿਆ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਦੇਖ ਕੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਿਆ ਗਿਆ ਸੀ; ਇਸ ਨੂੰ ਸੁਣੋ, ਵਾਨਰ।
ਗੋਘ੍ਨੇ ਚੈਵ ਸੁਰਾਪੇ ਚ ਚੌਰੇ ਭਗ੍ਨਵ੍ਰਤੇ ਤਥਾ। ਨਿष੍ਕृਤਿਰ੍ਵਿਹਿਤਾ ਸਦ੍ਭਿਃ ਕृਤਘ੍ਨੇ ਨਾਸ੍ਤਿ ਨਿष੍ਕृਤਿਃ
ਗਾਂ ਮਾਰਣ, ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ, ਚੋਰੀ ਕਰਨ ਜਾਂ ਵਾਅਦਾ ਤੋੜਣ ਲਈ ਚੰਗੇ ਲੋਕਾਂ ਨੇ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਰੱਖਿਆ ਹੈ; ਪਰ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨਤਾ ਲਈ ਕੋਈ ਪ੍ਰਾਇਸ਼ਚਿਤ ਨਹੀਂ।
ਅਨਾਰ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਕृਤਘ੍ਨਸ਼੍ਚ ਮਿਥ੍ਯਾਵਾਦੀ ਚ ਵਾਨਰ। ਪੂਰ੍ਵਂ ਕृਤਾਰ੍ਥੋ ਰਾਮਸ੍ਯ ਨ ਤਤ੍ਪ੍ਰਤਿਕਰੋषਿ ਯਤ੍
ਤੂੰ ਅਨਾਰੀ, ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਤੇ ਝੂਠਾ ਹੈਂ, ਵਾਨਰ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤੀ ਮਦਦ ਦਾ ਵਾਪਸ ਸਹੀ ਜਵਾਬ ਨਹੀਂ ਦੇ ਰਿਹਾ।
ਨਨੁ ਨਾਮ ਕृਤਾਰ੍ਥੇਨ ਤ੍ਵਯਾ ਰਾਮਸ੍ਯ ਵਾਨਰ। ਸੀਤਾਯਾ ਮਾਰ੍ਗਣੇ ਯਤ੍ਨਃ ਕਰ੍ਤਵ੍ਯਃ ਕृਤਮਿਚ੍ਛਤਾ
ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਜਦ ਤੂੰ ਰਾਮ ਜੀ ਤੋਂ ਮਦਦ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਪੂਰਾ ਯਤਨ ਕਰਨਾ ਤੇਰਾ ਫਰਜ ਹੈ, ਜੇ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਦਦ ਦਾ ਉਤਰ ਦੇਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ।
ਸ ਤ੍ਵਂ ਗ੍ਰਾਮ੍ਯੇषੁ ਭੋਗੇषੁ ਸਕ੍ਤੋ ਮਿਥ੍ਯਾਪ੍ਰਤਿਸ਼੍ਰਵਃ। ਨ ਤ੍ਵਾਂ ਰਾਮੋ ਵਿਜਾਨੀਤੇ ਸਰ੍ਪਂ ਮਣ੍ਡੂਕਰਾਵਿਣਮ੍
ਤੂੰ ਲੋਕੀ ਸੁਖਾਂ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੋਇਆ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਵਾਅਦੇ ਝੂਠੇ ਹਨ; ਰਾਮ ਜੀ ਤੈਨੂੰ ਸੱਪ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੇ ਜੋ ਮੰਡੂਕ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ।
ਮਹਾਭਾਗੇਨ ਰਾਮੇਣ ਪਾਪਃ ਕਰੁਣਵੇਦਿਨਾ। ਹਰੀਣਾਂ ਪ੍ਰਾਪਿਤੋ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਵਂ ਦੁਰਾਤ੍ਮਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨਾ
ਦਇਆਲੂ ਤੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ, ਤੈਨੂੰ, ਪਾਪੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।
ਕृਤਂ ਚੇਨ੍ਨਾਤਿਜਾਨੀषੇ ਰਾਘਵਸ੍ਯ ਮਹਾਤ੍ਮਨਃ। ਸਦ੍ਯਸ੍ਤ੍ਵਂ ਨਿਸ਼ਿਤੈਰ੍ਬਾਣੈਰ੍ਹਤੋ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਸਿ ਵਾਲਿਨਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਦੀ ਕੀਤੀ ਮਦਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦਾ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖੇਗਾ।
ਨ ਸ ਸਂਕੁਚਿਤਃ ਪਨ੍ਥਾ ਯੇਨ ਵਾਲੀ ਹਤੋ ਗਤਃ। ਸਮਯੇ ਤਿष੍ਠ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਮਾ ਵਾਲਿਪਥਮਨ੍ਵਗਾਃ
ਜੋ ਰਾਹ ਵਾਲੀ ਮਾਰੇ ਜਾਣ ਤੇ ਗਿਆ, ਉਹ ਬੰਦ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ; ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਲੀ ਦੇ ਰਾਹ ਤੇ ਨਾ ਚੱਲ।
ਨ ਨੂਨਮਿਕ੍ਸ਼੍ਵਾਕੁਵਰਸ੍ਯ ਕਾਰ੍ਮੁਕਾ- ਚ੍ਛਰਾਂਸ਼੍ਚ ਤਾਨ੍ ਪਸ਼੍ਯਸਿ ਵਜ੍ਰਸਂਨਿਭਾਨ੍। ਤਤਃ ਸੁਖਂ ਨਾਮ ਵਿषੇਵਸੇ ਸੁਖੀ ਨ ਰਾਮਕਾਰ੍ਯਂ ਮਨਸਾਪ੍ਯਵੇਕ੍ਸ਼ਸੇ
ਨਿਸਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਤੂੰ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਉਹ ਤੀਰ, ਜੋ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ; ਇਸ ਕਰਕੇ ਤੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਸੁਖ ਭੋਗ ਰਿਹਾ ਹੈਂ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਕੰਮ ਬਾਰੇ ਨਹੀਂ ਸੋਚਦਾ।
thumb|ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਪਞ੍ਚਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸ਼੍ਰੀਮਤ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਵਿਚ ਪੰਜਤੀਹਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਤਥਾ ਬ੍ਰੂਵਾਣਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਂ ਪ੍ਰਦੀਪ੍ਤਮਿਵ ਤੇਜਸਾ। ਅਬ੍ਰਵੀਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਤਾਰਾ ਤਾਰਾਧਿਪਨਿਭਾਨਨਾ
ਜਦ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਬੋਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇਜ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ, ਤਾਰਾ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਬੋਲੀ।
ਨੈਵਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣ ਵਕ੍ਤਵ੍ਯੋ ਨਾਯਂ ਪਰੁषਮਰ੍ਹਤਿ। ਹਰੀਣਾਮੀਸ਼੍ਵਰਃ ਸ਼੍ਰੋਤੁਂ ਤਵ ਵਕ੍ਤ੍ਰਾਦ੍ ਵਿਸ਼ੇषਤਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਣਾ ਚਾਹੀਦਾ; ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਕਰੜੇ ਬੋਲ ਸੁਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਤੇਰੇ ਮੂੰਹੋਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਲਈ।
ਨੈਵਾਕृਤਜ੍ਞਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਨ ਸ਼ਠੋ ਨਾਪਿ ਦਾਰੁਣਃ। ਨੈਵਾਨृਤਕਥੋ ਵੀਰ ਨ ਜਿਹ੍ਮਸ਼੍ਚ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰਃ
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾ ਅਕ੍ਰਿਤਘਨ ਹੈ, ਨਾ ਚਲਾਕ, ਨਾ ਨਿਰਦਈ; ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਉਹ ਟੇਢਾ ਹੈ, ਵੀਰ।
ਉਪਕਾਰਂ ਕृਤਂ ਵੀਰੋ ਨਾਪ੍ਯਯਂ ਵਿਸ੍ਮृਤਃ ਕਪਿਃ। ਰਾਮੇਣ ਵੀਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਯਦਨ੍ਯੈਰ੍ਦੁष੍ਕਰਂ ਰਣੇ
ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਕੀਤੀ ਮਦਦ ਨਹੀਂ ਭੁਲਾਈ; ਜੋ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਹੋਰ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਵਾਨਰ ਨੇ ਉਹ ਯਾਦ ਰੱਖਿਆ ਹੈ।
ਰਾਮਪ੍ਰਸਾਦਾਤ੍ ਕੀਰ੍ਤਿਂ ਚ ਕਪਿਰਾਜ੍ਯਂ ਚ ਸ਼ਾਸ਼੍ਵਤਮ੍। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਵਾਨਿਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵੋ ਰੁਮਾਂ ਮਾਂ ਚ ਪਰਂਤਪ
ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਸਦੀਵੀ ਸ਼ੋਹਰਤ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜ, ਰੁਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਤੇ ਤੈਨੂੰ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਤਪਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ।
ਸੁਦੁਃਖਸ਼ਯਿਤਃ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯੇਦਂ ਸੁਖਮੁਤ੍ਤਮਮ੍। ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਕਾਲਂ ਨ ਜਾਨੀਤੇ ਵਿਸ਼੍ਵਾਮਿਤ੍ਰੋ ਯਥਾ ਮੁਨਿਃ
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਬਹੁਤ ਦੁੱਖ ਸਹਿ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਹ ਉੱਚਾ ਸੁਖ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਵਾਂਗ, ਉਹ ਸਮਾਂ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ।