ਪਾਣ੍ਡੁਰਾਭ੍ਰਪ੍ਰਕਾਸ਼ਾਨਿ ਗਨ੍ਧਮਾਲ੍ਯਯੁਤਾਨਿ ਚ। ਪ੍ਰਭੂਤਧਨਧਾਨ੍ਯਾਨਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀਰਤ੍ਨੈਃ ਸ਼ੋਭਿਤਾਨਿ ਚ
ਉਹ ਘਰ ਫਿੱਕੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਮਾਲਾ ਦੀ ਮਹਿਕ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਧਨ-ਅਨਾਜ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਸਤਰੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਪਾਣ੍ਡੁਰੇਣ ਤੁ ਸ਼ੈਲੇਨ ਪਰਿਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਤਂ ਦੁਰਾਸਦਮ੍। ਵਾਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਗृਹਂ ਰਮ੍ਯਂ ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਸਦਨੋਪਮਮ੍
ਫਿੱਕੇ ਪਹਾੜ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਔਖਾ ਸੀ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦਾ ਸੋਹਣਾ ਘਰ ਮਹਿੰਦਰ ਦੇ ਮਹਿਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਸ਼ੁਕ੍ਲੈਃ ਪ੍ਰਾਸਾਦਸ਼ਿਖਰੈਃ ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰੋਪਮੈਃ। ਸਰ੍ਵਕਾਮਫਲੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਪੁष੍ਪਿਤੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਉਹ ਘਰ ਚਿੱਟੇ ਮਹਲਾਂ ਦੇ ਗੁੰਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਜੋ ਕੈਲਾਸ ਦੇ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਤੇ ਹਰ ਚਾਹਤ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ।
ਮਹੇਨ੍ਦ੍ਰਦਤ੍ਤੈਃ ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਭਿਰ੍ਨੀਲਜੀਮੂਤਸਂਨਿਭੈਃ। ਦਿਵ੍ਯਪੁष੍ਪਫਲੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼ੈਃ ਸ਼ੀਤਚ੍ਛਾਯੈਰ੍ਮਨੋਰਮੈਃ
ਉਥੇ ਮਹਿੰਦਰ ਵੱਲੋਂ ਦਿੱਤੇ ਹੋਏ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਨੀਲੇ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਦਰੱਖਤ ਸਨ, ਜੋ ਦਿਵਿਆ ਫੁੱਲ-ਫਲ ਲਗਦੇ, ਠੰਡੀ ਛਾਂ ਤੇ ਮਨ ਭਾਉਂਦੇ ਸਨ।
ਹਰਿਭਿਃ ਸਂਵृਤਦ੍ਵਾਰਂ ਬਲਿਭਿਃ ਸ਼ਸ੍ਤ੍ਰਪਾਣਿਭਿਃ। ਦਿਵ੍ਯਮਾਲ੍ਯਾਵृਤਂ ਸ਼ੁਭ੍ਰਂ ਤਪ੍ਤਕਾਞ੍ਚਨਤੋਰਣਮ੍
ਉਸਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵੱਲੋਂ ਰੱਖੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਜੋ ਤਾਕਤਵਰ ਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਲੈਸ ਸਨ, ਦਿਵਿਆ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਤਪੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਤੋਰਣ ਨਾਲ।
ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਗृਹਂ ਰਮ੍ਯਂ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਮਹਾਬਲਃ। ਅਵਾਰ੍ਯਮਾਣਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਮਹਾਭ੍ਰਮਿਵ ਭਾਸ੍ਕਰਃ
ਸੁਮਿਤਰਾ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁੱਤ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਸੋਹਣੇ ਘਰ ਵਿਚ ਬਿਨਾ ਰੋਕ-ਟੋਕ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਿਚ ਵੜਦਾ ਹੈ।
ਸ ਸਪ੍ਤ ਕਕ੍ਸ਼੍ਯਾ ਧਰ੍ਮਾਤ੍ਮਾ ਯਾਨਾਸਨਸਮਾਵृਤਾਃ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸੁਮਹਦ੍ਗੁਪ੍ਤਂ ਦਦਰ੍ਸ਼ਾਨ੍ਤਃਪੁਰਂ ਮਹਤ੍
ਉਹ ਧਰਮਵਾਨ ਨੇ ਸੱਤ ਘੇਰੇ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਵਾਹਨਾਂ ਤੇ ਬੈਠਕਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਤੇ ਅੰਦਰ ਵੱਡਾ ਤੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰੱਖਿਆ ਹੋਇਆ ਮਹਲ ਵੀ ਵੇਖਿਆ।
ਹੈਮਰਾਜਤਪਰ੍ਯਙ੍ਕੈਰ੍ਬਹੁਭਿਸ਼੍ਚ ਵਰਾਸਨੈਃ। ਮਹਾਰ੍ਹਾਸ੍ਤਰਣੋਪੇਤੈਸ੍ਤਤ੍ਰ ਤਤ੍ਰ ਸਮਾਵृਤਮ੍
ਉਥੇ ਹਰ ਥਾਂ ਸੋਨੇ ਤੇ ਚਾਂਦੀ ਦੇ ਪਲੰਗ, ਵਧੀਆ ਅਸਨ, ਕੀਮਤੀ ਚਾਦਰਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ, ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਨ।
ਪ੍ਰਵਿਸ਼ਨ੍ਨੇਵ ਸਤਤਂ ਸ਼ੁਸ਼੍ਰਾਵ ਮਧੁਰਸ੍ਵਨਮ੍। ਤਨ੍ਤ੍ਰੀਗੀਤਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਸਮਤਾਲਪਦਾਕ੍ਸ਼ਰਮ੍
ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਉਸਨੇ ਹਰ ਵੇਲੇ ਮਿੱਠੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ, ਜੋ ਤੰਤੀਆਂ ਦੇ ਗੀਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਸੁਰ ਤੇ ਲੈ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ।
ਬਹ੍ਵੀਸ਼੍ਚ ਵਿਵਿਧਾਕਾਰਾ ਰੂਪਯੌਵਨਗਰ੍ਵਿਤਾਃ। ਸ੍ਤ੍ਰਿਯਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਭਵਨੇ ਦਦਰ੍ਸ਼ ਸ ਮਹਾਬਲਃ
ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਕਈ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ, ਸੋਹਣੇ ਰੂਪ ਤੇ ਜਵਾਨੀ 'ਤੇ ਮਾਣ ਕਰਨ ਵਾਲੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੇਖੀਆਂ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾਭਿਜਨਸਮ੍ਪਨ੍ਨਾਸ੍ਤਤ੍ਰ ਮਾਲ੍ਯਕृਤਸ੍ਰਜਃ। ਵਰਮਾਲ੍ਯਕृਤਵ੍ਯਗ੍ਰਾ ਭੂषਣੋਤ੍ਤਮਭੂषਿਤਾਃ
ਉਸਨੇ ਉਥੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਹਾਰ ਪਹਿਨੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਵਧੀਆ ਮਾਲਾ ਬਣਾਉਣ ਵਿੱਚ ਲੱਗੀਆਂ, ਤੇ ਚੰਗੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀਆਂ ਹੋਈਆਂ।
ਨਾਤृਪ੍ਤਾਨ੍ ਨਾਤਿ ਚਾਵ੍ਯਗ੍ਰਾਨ੍ ਨਾਨੁਦਾਤ੍ਤਪਰਿਚ੍ਛਦਾਨ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵਾਨੁਚਰਾਂਸ਼੍ਚਾਪਿ ਲਕ੍ਸ਼ਯਾਮਾਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ
ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਨਾ ਤਾਂ ਅਸੰਤੁਸ਼ਟ ਸਨ, ਨਾ ਹੀ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕ, ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਸਨ।
ਕੂਜਿਤਂ ਨੂਪੁਰਾਣਾਂ ਚ ਕਾਞ੍ਚੀਨਾਂ ਨਿਃਸ੍ਵਨਂ ਤਥਾ। ਸ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਤਤਃ ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ੍ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਲਜ੍ਜਿਤੋऽਭਵਤ੍
ਜਦੋਂ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਪੈਰਾਂ ਦੀਆਂ ਪਾਜੇਬਾਂ ਅਤੇ ਕਮਰਬੰਦ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਸੁਣੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਹ ਲੱਜਾ ਨਾਲ ਥੋੜਾ ਲਜਜਤ ਹੋ ਗਿਆ।
ਰੋषਵੇਗਪ੍ਰਕੁਪਿਤਃ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਚਾਭਰਣਸ੍ਵਨਮ੍। ਚਕਾਰ ਜ੍ਯਾਸ੍ਵਨਂ ਵੀਰੋ ਦਿਸ਼ਃ ਸ਼ਬ੍ਦੇਨ ਪੂਰਯਨ੍
ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਦੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਸ ਵੀਰ ਨੇ ਆਪਣੀ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਤੰਤ ਨੂੰ ਖਿੱਚਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜ ਉਠੀ।
ਚਾਰਿਤ੍ਰੇਣ ਮਹਾਬਾਹੁਰਪਕृष੍ਟਃ ਸ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਤਸ੍ਥਾਵੇਕਾਨ੍ਤਮਾਸ਼੍ਰਿਤ੍ਯ ਰਾਮਕੋਪਸਮਨ੍ਵਿਤਃ
ਉਹ ਮਹਾਬਾਹੂ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਚਲਣ-ਚਲਣ ਵਿੱਚ ਅਪਮਾਨਿਤ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇਕੱਲਾ ਹੋ ਕੇ ਪਾਸੇ ਖੜਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਤੇਨ ਚਾਪਸ੍ਵਨੇਨਾਥ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਲਵਗਾਧਿਪਃ। ਵਿਜ੍ਞਾਯਾਗਮਨਂ ਤ੍ਰਸ੍ਤਃ ਸ ਚਚਾਲ ਵਰਾਸਨਾਤ੍
ਫਿਰ, ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਿਆ ਤੇ ਡਰ ਕੇ ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਆਸਨ ਤੋਂ ਉਠ ਗਿਆ।
ਅਙ੍ਗਦੇਨ ਯਥਾ ਮਹ੍ਯਂ ਪੁਰਸ੍ਤਾਤ੍ ਪ੍ਰਤਿਵੇਦਿਤਮ੍। ਸੁਵ੍ਯਕ੍ਤਮੇष ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰ੍ਭ੍ਰਾਤृਵਤ੍ਸਲਃ
ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਦ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦੱਸਿਆ ਸੀ, ਇਹ ਸਾਫ਼ ਹੈ ਕਿ ਸੁਮੀਤਰਾ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਆ ਗਿਆ ਹੈ।
ਅਙ੍ਗਦੇਨ ਸਮਾਖ੍ਯਾਤੋ ਜ੍ਯਾਸ੍ਵਨੇਨ ਚ ਵਾਨਰਃ। ਬੁਬੁਧੇ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਪ੍ਰਾਪ੍ਤਂ ਮੁਖਂ ਚਾਸ੍ਯ ਵ੍ਯਸ਼ੁष੍ਯਤ
ਅੰਗਦ ਦੀ ਸੂਚਨਾ ਤੇ ਧਨੁਸ਼ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਵਾਨਰ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਆਮਦ ਨੂੰ ਸਮਝ ਲਿਆ, ਤੇ ਉਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਸੁੱਕ ਗਿਆ।
ਤਤਸ੍ਤਾਰਾਂ ਹਰਿਸ਼੍ਰੇष੍ਠਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਪ੍ਰਿਯਦਰ੍ਸ਼ਨਾਮ੍। ਉਵਾਚ ਹਿਤਮਵ੍ਯਗ੍ਰਸ੍ਤ੍ਰਾਸਸਮ੍ਭ੍ਰਾਨ੍ਤਮਾਨਸਃ
ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਡਰ ਤੇ ਘਬਰਾਹਟ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਪਰ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹਿ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਸੀ, ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਆਖੀਆਂ।
ਕਿਂ ਨੁ ਰੁਟ੍ਕਾਰਣਂ ਸੁਭ੍ਰੁ ਪ੍ਰਕृਤ੍ਯਾ ਮृਦੁਮਾਨਸਃ। ਸਰੋष ਇਵ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਤੋ ਯੇਨਾਯਂ ਰਾਘਵਾਨੁਜਃ
ਸੋਹਣੀ ਤਾਰਾ, ਇਹ ਰਾਗ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੋ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਰਾਘਵ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਜਿਸਦੀ ਸੁਭਾਵ ਮਿੱਠੀ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆਇਆ ਹੈ?
ਯਦ੍ਯਸ੍ਯ ਕृਤਮਸ੍ਮਾਭਿਰ੍ਬੁਧ੍ਯਸੇ ਕਿਂਚਿਦਪ੍ਰਿਯਮ੍। ਤਦ੍ਬੁਦ੍ਧ੍ਯਾ ਸਮ੍ਪ੍ਰਧਾਰ੍ਯਾਸ਼ੁ ਕ੍ਸ਼ਿਪ੍ਰਮੇਵਾਭਿਧੀਯਤਾਮ੍
ਜੇ ਤੂੰ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦੀ ਹੈਂ ਕਿ ਅਸੀਂ ਉਸਦੇ ਲਈ ਕੋਈ ਅਸੁਖਦਾਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਗੱਲ ਜਲਦੀ ਤੇ ਸਾਫ਼-ਸਾਫ਼ ਦੱਸ ਦੇ।
ਅਥਵਾ ਸ੍ਵਯਮੇਵੈਨਂ ਦ੍ਰष੍ਟੁਮਰ੍ਹਸਿ ਭਾਮਿਨਿ। ਵਚਨੈਃ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਯੁਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਪ੍ਰਸਾਦਯਿਤੁਮਰ੍ਹਸਿ
ਜਾਂ, ਸੋਹਣੀਏ, ਤੂੰ ਖੁਦ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ਾਂਤ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮਨ ਠੰਢਾ ਕਰ।
ਤ੍ਵਦ੍ਦਰ੍ਸ਼ਨੇ ਵਿਸ਼ੁਦ੍ਧਾਤ੍ਮਾ ਨ ਸ੍ਮ ਕੋਪਂ ਕਰਿष੍ਯਤਿ। ਨਹਿ ਸ੍ਤ੍ਰੀषੁ ਮਹਾਤ੍ਮਾਨਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍ ਕੁਰ੍ਵਨ੍ਤਿ ਦਾਰੁਣਮ੍
ਤੇਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਨ ਵਾਲਾ ਕਦੇ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਕਦੇ ਵੀ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਰੁਖਾ ਵਿਵਹਾਰ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ।
ਤ੍ਵਯਾ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵੈਰੁਪਕ੍ਰਾਨ੍ਤਂ ਪ੍ਰਸਨ੍ਨੇਨ੍ਦ੍ਰਿਯਮਾਨਸਮ੍। ਤਤਃ ਕਮਲਪਤ੍ਰਾਕ੍ਸ਼ਂ ਦ੍ਰਕ੍ਸ਼੍ਯਾਮ੍ਯਹਮਰਿਂਦਮਮ੍
ਜਦੋਂ ਤੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਮਨ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਕੇ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗੀ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਉਸ ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿਤਣ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਗੁੱਸੇ ਤੋਂ ਰਹਿਤ ਵੇਖਾਂਗਾ।
ਸਾ ਪ੍ਰਸ੍ਖਲਨ੍ਤੀ ਮਦਵਿਹ੍ਵਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਪ੍ਰਲਮ੍ਬਕਾਞ੍ਚੀਗੁਣਹੇਮਸੂਤ੍ਰਾ। ਸਲਕ੍ਸ਼ਣਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਸਂਨਿਧਾਨਂ ਜਗਾਮ ਤਾਰਾ ਨਮਿਤਾਙ੍ਗਯष੍ਟਿਃ
ਤਾਰਾ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਮਦ ਦੇ ਨਸ਼ੇ ਨਾਲ ਡੋਲ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਕਮਰਬੰਦ ਤੇ ਗਹਣੇ ਢੀਲੇ ਹੋਏ, ਤੇ ਜਿਸਦੇ ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਚੰਗੇ ਨਿਸ਼ਾਨ ਸਨ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਨਮੀਂ ਹੋਈ ਜਾ ਪਹੁੰਚੀ।
ਸ ਤਾਂ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯੈਵ ਹਰੀਸ਼ਪਤ੍ਨੀਂ ਤਸ੍ਥਾਵੁਦਾਸੀਨਤਯਾ ਮਹਾਤ੍ਮਾ। ਅਵਾਙ੍ਮੁਖੋऽਭੂਨ੍ਮਨੁਜੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰਃ ਸ੍ਤ੍ਰੀਸਂਨਿਕਰ੍षਾਦ੍ ਵਿਨਿਵृਤ੍ਤਕੋਪਃ
ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਠੰਡੇ ਮਨ ਨਾਲ ਖੜਾ ਰਹਿਆ; ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣਾ ਮੂੰਹ ਥੱਲੇ ਕਰ ਲਿਆ, ਤੇ ਔਰਤ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਉਸਦਾ ਗੁੱਸਾ ਠੰਢਾ ਹੋ ਗਿਆ।
ਸਾ ਪਾਨਯੋਗਾਚ੍ਚ ਨਿਵृਤ੍ਤਲਜ੍ਜਾ ਦृष੍ਟਿਪ੍ਰਸਾਦਾਚ੍ਚ ਨਰੇਨ੍ਦ੍ਰਸੂਨੋਃ। ਉਵਾਚ ਤਾਰਾ ਪ੍ਰਣਯਪ੍ਰਗਲ੍ਭਂ ਵਾਕ੍ਯਂ ਮਹਾਰ੍ਥਂ ਪਰਿਸਾਨ੍ਤ੍ਵਰੂਪਮ੍
ਸ਼ਰਾਬ ਪੀਣ ਨਾਲ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਤਾਰਾ ਦੀ ਲਾਜ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ। ਉਹ ਨੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ, ਹੌਸਲੇ ਨਾਲ, ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖੀਆਂ।
ਕਿਂ ਕੋਪਮੂਲਂ ਮਨੁਜੇਨ੍ਦ੍ਰਪੁਤ੍ਰ ਕਸ੍ਤੇ ਨ ਸਂਤਿष੍ਠਤਿ ਵਾਙ੍ਨਿਦੇਸ਼ੇ। ਕਃ ਸ਼ੁष੍ਕਵृਕ੍ਸ਼ਂ ਵਨਮਾਪਤਨ੍ਤਂ ਦਾਵਾਗ੍ਨਿਮਾਸੀਦਤਿ ਨਿਰ੍ਵਿਸ਼ਙ੍ਕਃ
ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੇਰੇ ਗੁੱਸੇ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ? ਕੌਣ ਤੇਰੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦਾ? ਕੌਣ ਸੁੱਕਾ ਦਰਖ਼ਤ ਹੋ ਕੇ ਬਿਨਾ ਡਰ ਦੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਅੱਗ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਖੜਾ ਹੋਵੇਗਾ?
ਸ ਤਸ੍ਯਾ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਸਾਨ੍ਤ੍ਵਪੂਰ੍ਵਮਸ਼ਙ੍ਕਿਤਃ। ਭੂਯਃ ਪ੍ਰਣਯਦृष੍ਟਾਰ੍ਥਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋ ਵਾਕ੍ਯਮਬ੍ਰਵੀਤ੍
ਉਸ ਦੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਮੁੜ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸੱਚੀ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਕਿਮਯਂ ਕਾਮਵृਤ੍ਤਸ੍ਤੇ ਲੁਪ੍ਤਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਂਗ੍ਰਹਃ। ਭਰ੍ਤਾ ਭਰ੍ਤृਹਿਤੇ ਯੁਕ੍ਤੇ ਨ ਚੈਨਮਵਬੁਧ੍ਯਸੇ
ਕੀ ਇਹ ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਧੀਨ ਚਲਣ ਵਾਲੀ ਆਦਤ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤੇ ਧਨ ਦੀ ਪਰਵਾਹ ਨਹੀਂ ਕੀਤੀ ਜਾਂਦੀ? ਤੇਰੇ ਪਤੀ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਕੀਤੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਸਮਝਦੀ ਨਹੀਂ?