ਤਦੇਵਂ ਸ਼ਕ੍ਤਿਯੁਕ੍ਤਸ੍ਯ ਪੂਰ੍ਵਂ ਪ੍ਰਤਿਕृਤਸ੍ਤਥਾ। ਰਾਮਸ੍ਯਾਰ੍ਹਸਿ ਪਿਙ੍ਗੇਸ਼ ਕਰ੍ਤੁਂ ਸਰ੍ਵਾਤ੍ਮਨਾ ਪ੍ਰਿਯਮ੍
ਜਿਸ ਨੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਐਸਾ ਸ਼ਕਤੀ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਪਿੰਗਲ ਰੰਗ ਵਾਲਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੂੰ ਰਾਮ ਲਈ ਪੂਰੇ ਮਨ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲਈ ਕੰਮ ਕਰ।
ਨਾਧਸ੍ਤਾਦਵਨੌ ਨਾਪ੍ਸੁ ਗਤਿਰ੍ਨੋਪਰਿ ਚਾਮ੍ਬਰੇ। ਕਸ੍ਯਚਿਤ੍ ਸਜ੍ਜਤੇऽਸ੍ਮਾਕਂ ਕਪੀਸ਼੍ਵਰ ਤਵਾਜ੍ਞਯਾ
ਕਪੀਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨਾਲ, ਸਾਡੇ ਲਈ ਧਰਤੀ, ਪਾਣੀ ਜਾਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਵੀ ਥਾਂ ਕੋਈ ਰੁਕਾਵਟ ਨਹੀਂ।
ਤਦਾਜ੍ਞਾਪਯ ਕਃ ਕਿਂ ਤੇ ਕੁਤੋ ਵਾਪਿ ਵ੍ਯਵਸ੍ਯਤੁ। ਹਰਯੋ ਹ੍ਯਪ੍ਰਧृष੍ਯਾਸ੍ਤੇ ਸਨ੍ਤਿ ਕੋਟ੍ਯਗ੍ਰਤੋऽਨਘ
ਹੁਣ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕਿ ਕੌਣ ਕੀ ਕਰੇ ਤੇ ਕਿੱਥੋਂ ਕਰੇ; ਨਿਰਮਲ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੱਖਾਂ ਅਜੈਯ ਕਪੀ ਖੜੇ ਹਨ।
ਤਸ੍ਯ ਤਦ੍ ਵਚਨਂ ਸ਼੍ਰੁਤ੍ਵਾ ਕਾਲੇ ਸਾਧੁ ਨਿਰੂਪਿਤਮ੍। ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਤ੍ਤ੍ਵਸਮ੍ਪਨ੍ਨਸ਼੍ਚਕਾਰ ਮਤਿਮੁਤ੍ਤਮਾਮ੍
ਉਹ ਸਮੇਂ ਤੇ ਤੇ ਸੁਚੱਜੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਨੇ ਵਧੀਆ ਯੋਜਨਾ ਬਣਾਈ।
ਯਥਾ ਸੇਨਾ ਸਮਗ੍ਰਾ ਮੇ ਯੂਥਪਾਲਾਸ਼੍ਚ ਸਰ੍ਵਸ਼ਃ। ਸਮਾਗਚ੍ਛਨ੍ਤ੍ਯਸਙ੍ਗੇਨ ਸੇਨਾਗ੍ਰ੍ਯੇ ਣ ਤਥਾ ਕੁਰੁ
ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮੇਰੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ ਤੇ ਸਾਰੇ ਯੂਥਪਤੀ ਬਿਨਾਂ ਰੁਕਾਵਟ ਫੌਜ ਦੇ ਅੱਗੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋਣ, ਤੂੰ ਐਸਾ ਕਰ।
ਯੇ ਤ੍ਵਨ੍ਤਪਾਲਾਃ ਪ੍ਲਵਗਾਃ ਸ਼ੀਘ੍ਰਗਾ ਵ੍ਯਵਸਾਯਿਨਃ। ਸਮਾਨਯਨ੍ਤੁ ਤੇ ਸ਼ੀਘ੍ਰਂ ਤ੍ਵਰਿਤਾਃ ਸ਼ਾਸਨਾਨ੍ਮਮ। ਸ੍ਵਯਂ ਚਾਨਨ੍ਤਰਂ ਕਾਰ੍ਯਂ ਭਵਾਨੇਵਾਨੁਪਸ਼੍ਯਤੁ
ਜੋ ਕਪੀ ਸਰਹੱਦਾਂ ਦੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨਿਸਚਿਤ ਹਨ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਜਲਦੀ ਸਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕਰਨ; ਤੇ ਤੂੰ ਖੁਦ, ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਕੰਮ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ।
ਤ੍ਰਿਪਞ੍ਚਰਾਤ੍ਰਾਦੂਰ੍ਧ੍ਵਂ ਯਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਨੁਯਾਦਿਹ ਵਾਨਰਃ। ਤਸ੍ਯ ਪ੍ਰਾਣਾਨ੍ਤਿਕੋ ਦਣ੍ਡੋ ਨਾਤ੍ਰ ਕਾਰ੍ਯਾ ਵਿਚਾਰਣਾ
ਜੇ ਕੋਈ ਕਪੀ ਪੰਦਰਾਂ ਦਿਨ ਤੋਂ ਵੱਧ ਸਮੇਂ ਬਾਅਦ ਇੱਥੇ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਸਜ਼ਾ ਮੌਤ ਹੈ; ਇਸ 'ਤੇ ਕੋਈ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ।
ਹਰੀਂਸ਼੍ਚ ਵृਦ੍ਧਾਨੁਪਯਾਤੁ ਸਾਙ੍ਗਦੋ ਭਵਾਨ੍ ਮਮਾਜ੍ਞਾਮਧਿਕृਤ੍ਯ ਨਿਸ਼੍ਚਿਤਮ੍। ਇਤਿ ਵ੍ਯਵਸ੍ਥਾਂ ਹਰਿਪੁਙ੍ਗਵੇਸ਼੍ਵਰੋ ਵਿਧਾਯ ਵੇਸ਼੍ਮ ਪ੍ਰਵਿਵੇਸ਼ ਵੀਰ੍ਯਵਾਨ੍
ਵੱਡੇ ਕਪੀ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਮੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਮੰਨ ਕੇ ਆਉਣ; ਐਸਾ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ, ਕਪੀਆਂ ਦੇ ਮੁੱਖੀ ਜੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਘਰ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ।
thumb|ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਤ੍ਰਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਤ੍ਰੀਸਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ।
ਗृਹਂ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਵਿਮੁਕ੍ਤੇ ਗਗਨੇ ਘਨੈਃ। ਵਰ੍षਰਾਤ੍ਰੇ ਸ੍ਥਿਤੋ ਰਾਮਃ ਕਾਮਸ਼ੋਕਾਭਿਪੀਡਿਤਃ
ਸੁਗਰੀਵ ਆਪਣੇ ਘਰ ਚਲਾ ਗਿਆ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਤੋਂ ਬੱਦਲ ਹਟ ਗਏ, ਰਾਮ ਵਰਖਾ ਵਾਲੀ ਰਾਤ ਵਿੱਚ ਖੜਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਦੁੱਖ ਨੇ ਬਹੁਤ ਪੀੜ੍ਹਿਆ।
ਪਾਣ੍ਡੁਰਂ ਗਗਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਵਿਮਲਂ ਚਨ੍ਦ੍ਰਮਣ੍ਡਲਮ੍। ਸ਼ਾਰਦੀਂ ਰਜਨੀਂ ਚੈਵ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜ੍ਯੋਤ੍ਸ੍ਨਾਨੁਲੇਪਨਾਮ੍
ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਪੀਲਾ ਅਸਮਾਨ, ਚਮਕਦਾ ਚੰਦ ਤੇ ਚਾਂਦਣੀ ਨਾਲ ਰੰਗੀ ਹੋਈ ਸ਼ਰਦ ਰਾਤ ਦੇਖੀ,
ਕਾਮਵृਤ੍ਤਂ ਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵਂ ਨष੍ਟਾਂ ਚ ਜਨਕਾਤ੍ਮਜਾਮ੍। ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਲਮਤੀਤਂ ਚ ਮੁਮੋਹ ਪਰਮਾਤੁਰਃ
ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਰਸ ਵਿਚ ਮਸਤ, ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਨੂੰ ਗੁਆਚੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸਮਾਂ ਲੰਘ ਗਿਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਹੌਸਲਾ ਹਾਰ ਗਿਆ।
ਸ ਤੁ ਸਂਜ੍ਞਾਮੁਪਾਗਮ੍ਯ ਮੁਹੂਰ੍ਤਾਨ੍ਮਤਿਮਾਨ੍ ਨृਪਃ। ਮਨਃਸ੍ਥਾਮਪਿ ਵੈਦੇਹੀਂ ਚਿਨ੍ਤਯਾਮਾਸ ਰਾਘਵਃ
ਪਰ ਥੋੜੀ ਦੇਰ ਬਾਅਦ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਰਾਘਵ ਨੇ ਹੋਸ਼ ਪਾ ਲਈ ਤੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੈਦੇਹੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਨ ਲੱਗਾ।
ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਚ ਵਿਮਲਂ ਵ੍ਯੋਮ ਗਤਵਿਦ੍ਯੁਦ੍ਬਲਾਹਕਮ੍। ਸਾਰਸਾਰਾਵਸਂਘੁष੍ਟਂ ਵਿਲਲਾਪਾਰ੍ਤਯਾ ਗਿਰਾ
ਸਾਫ ਅਸਮਾਨ, ਬਿਜਲੀ ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਤੇ ਸਾਰਸ ਤੇ ਸਾਰਾਵ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਦੁਖ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ।
ਆਸੀਨਃ ਪਰ੍ਵਤਸ੍ਯਾਗ੍ਰੇ ਹੇਮਧਾਤੁਵਿਭੂषਿਤੇ। ਸ਼ਾਰਦਂ ਗਗਨਂ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਜਗਾਮ ਮਨਸਾ ਪ੍ਰਿਯਾਮ੍
ਸੋਨੇ ਦੀਆਂ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਚੋਟੀ ਤੇ ਬੈਠ ਕੇ, ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦਾ ਅਸਮਾਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ।
ਸਾਰਸਾਰਾਵਸਂਨਾਦੈਃ ਸਾਰਸਾਰਾਵਨਾਦਿਨੀ। ਯਾऽऽਸ਼੍ਰਮੇ ਰਮਤੇ ਬਾਲਾ ਸਾਦ੍ਯ ਮੇ ਰਮਤੇ ਕਥਮ੍
ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ ਪਹਿਲਾਂ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਸਾਰਸ ਤੇ ਸਾਰਾਵ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਉਹ ਕਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਪੁष੍ਪਿਤਾਂਸ਼੍ਚਾਸਨਾਨ੍ ਦृष੍ਟ੍ਵਾ ਕਾਞ੍ਚਨਾਨਿਵ ਨਿਰ੍ਮਲਾਨ੍। ਕਥਂ ਸਾ ਰਮਤੇ ਬਾਲਾ ਪਸ਼੍ਯਨ੍ਤੀ ਮਾਮਪਸ਼੍ਯਤੀ
ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਪੇੜਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਨੌਜਵਾਨ ਕੁੜੀ, ਜੋ ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖ ਸਕਦੀ, ਕਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਯਾ ਪੁਰਾ ਕਲਹਂਸਾਨਾਂ ਕਲੇਨ ਕਲਭਾषਿਣੀ। ਬੁਧ੍ਯਤੇ ਚਾਰੁਸਰ੍ਵਾਙ੍ਗੀ ਸਾਦ੍ਯ ਮੇ ਰਮਤੇ ਕਥਮ੍
ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਆਪਣੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਰ ਨਾਲ ਕਲਹੰਸਾਂ ਦੀ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਜਾਗ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਉਹ ਸੋਹਣੀ ਅੰਗਾਂ ਵਾਲੀ ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਬਿਨਾ ਕਿਵੇਂ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੀ ਹੋਵੇਗੀ?
ਨਿਃਸ੍ਵਨਂ ਚਕ੍ਰਵਾਕਾਨਾਂ ਨਿਸ਼ਮ੍ਯ ਸਹਚਾਰਿਣਾਮ੍। ਪੁਣ੍ਡਰੀਕਵਿਸ਼ਾਲਾਕ੍ਸ਼ੀ ਕਥਮੇषਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਕਮਲ ਵਰਗੀਆਂ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਹੁਣ ਕਿਵੇਂ ਹੋਵੇਗੀ?
ਸਰਾਂਸਿ ਸਰਿਤੋ ਵਾਪੀਃ ਕਾਨਨਾਨਿ ਵਨਾਨਿ ਚ। ਤਾਂ ਵਿਨਾ ਮृਗਸ਼ਾਵਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਚਰਨ੍ਨਾਦ੍ਯ ਸੁਖਂ ਲਭੇ
ਸਰੋਵਰ, ਦਰਿਆ, ਕੂਏਂ, ਜੰਗਲ ਤੇ ਵਣਾਂ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅੱਜ ਉਸ ਮ੍ਰਿਗ-ਅੱਖੀ ਦੇ ਬਿਨਾ ਮੈਨੂੰ ਕੋਈ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ।
ਅਪਿ ਤਾਂ ਮਦ੍ਵਿਯੋਗਾਚ੍ਚ ਸੌਕੁਮਾਰ੍ਯਾਚ੍ਚ ਭਾਮਿਨੀਮ੍। ਸੁਦੂਰਂ ਪੀਡਯੇਤ੍ ਕਾਮਃ ਸ਼ਰਦ੍ਗੁਣਨਿਰਨ੍ਤਰਃ
ਸਭ ਸੰਭਵ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਵਿਛੋੜੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਨਰਮਤਾ ਕਰਕੇ, ਸ਼ਰਦ ਰੁੱਤ ਦੀ ਹਵਾ ਵਾਂਗ, ਇੱਛਾ ਉਸ ਚਮਕਦਾਰ ਨਾਰੀ ਨੂੰ ਦੂਰ ਬੈਠੀ ਪੀੜ੍ਹ ਰਹੀ ਹੋਵੇ।
ਏਵਮਾਦਿ ਨਰਸ਼੍ਰੇष੍ਠੋ ਵਿਲਲਾਪ ਨृਪਾਤ੍ਮਜਃ। ਵਿਹਂਗ ਇਵ ਸਾਰਙ੍ਗਃ ਸਲਿਲਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ੇਸ਼੍ਵਰਾਤ੍
ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਵਿਲਾਪ ਕੀਤਾ — ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਜਾਂ ਹਿਰਣ ਪਾਣੀ ਲਈ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹਨ।
ਤਤਸ਼੍ਚਞ੍ਚੂਰ੍ਯ ਰਮ੍ਯੇषੁ ਫਲਾਰ੍ਥੀ ਗਿਰਿਸਾਨੁषੁ। ਦਦਰ੍ਸ਼ ਪਰ੍ਯੁਪਾਵृਤ੍ਤੋ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮੀਵਾਁਲ੍ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣੋऽਗ੍ਰਜਮ੍
ਫਲ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ ਸੁਹਣੀਆਂ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨਾਂ 'ਤੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮੂੰਹ ਮੋੜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ।
ਸ ਚਿਨ੍ਤਯਾ ਦੁਸ੍ਸਹਯਾ ਪਰੀਤਂ ਵਿਸਂਜ੍ਞਮੇਕਂ ਵਿਜਨੇ ਮਨਸ੍ਵੀ। ਭ੍ਰਾਤੁਰ੍ਵਿषਾਦਾਤ੍ ਤ੍ਵਰਿਤੋऽਤਿਦੀਨਃ ਸਮੀਕ੍ਸ਼੍ਯ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਰੁਵਾਚ ਦੀਨਮ੍
ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਅਸਹਿਣ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ, ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਇਕੱਲਾ ਵੇਖਿਆ, ਤੁਰਤ ਹੀ ਸੋਚ ਵਿਚ ਪੈ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ।
ਕਿਮਾਰ੍ਯ ਕਾਮਸ੍ਯ ਵਸ਼ਂਗਤੇਨ ਕਿਮਾਤ੍ਮਪੌਰੁष੍ਯਪਰਾਭਵੇਨ । ਅਯਂ ਹ੍ਰਿਯਾ ਸਂਹ੍ਰਿਯਤੇ ਸਮਾਧਿਃ ਕਿਮਤ੍ਰ ਯੋਗੇਨ ਨਿਵਰ੍ਤਤੇ ਨ
ਪਿਆਰੇ, ਤੂੰ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼ ਕਿਉਂ ਹੋ ਗਿਆ? ਆਪਣੀ ਹਿੰਮਤ ਦੀ ਹਾਰ ਕਿਉਂ ਮੰਨ ਲੈਂਦਾ? ਜਦ ਲੱਜਾ ਤੇਰਾ ਮਨ ਇਕੱਠਾ ਕਰਦੀ ਹੈ, ਫਿਰ ਯੋਗ ਤੇ ਧਿਆਨ ਇਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਲਿਆਉਂਦੇ?
ਕ੍ਰਿਯਾਭਿਯੋਗਂ ਮਨਸਃ ਪ੍ਰਸਾਦਂ ਸਮਾਧਿਯੋਗਾਨੁਗਤਂ ਚ ਕਾਲਮ੍। ਸਹਾਯਸਾਮਰ੍ਥ੍ਯਮਦੀਨਸਤ੍ਤ੍ਵਃ ਸ੍ਵਕਰ੍ਮਹੇਤੁਂ ਚ ਕੁਰੁष੍ਵ ਤਾਤ
ਤੂੰ ਆਪਣੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ, ਮਨ ਦੀ ਸ਼ਾਂਤੀ, ਸਮੇਂ ਦੀ ਪਛਾਣ ਜੋ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਥੀਆਂ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਅਟੱਲ ਹਿੰਮਤ ਤੇ ਆਪਣੀ ਕਰਤਬ ਦਾ ਕਾਰਨ, ਭਰਾ।
ਨ ਜਾਨਕੀ ਮਾਨਵਵਂਸ਼ਨਾਥ ਤ੍ਵਯਾ ਸਨਾਥਾ ਸੁਲਭਾ ਪਰੇਣ। ਨ ਚਾਗ੍ਨਿਚੂਡਾਂ ਜ੍ਵਲਿਤਾਮੁਪੇਤ੍ਯ ਨ ਦਹ੍ਯਤੇ ਵੀਰ ਵਰਾਰ੍ਹ ਕਸ਼੍ਚਿਤ੍
ਜਾਨਕੀ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਹੇਠ ਹੈ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਿਰਤਾਜ, ਉਸ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੋਈ ਆਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਲੈ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ, ਵਿਰਲੇ ਵਿਰਲੇ ਹੀ ਕੋਈ ਅੱਗ ਦੇ ਲਪੇਟ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਬਚ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੂੰ ਵੀਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ।
ਸਲਕ੍ਸ਼ਣਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਮਪ੍ਰਧृष੍ਯਂ ਸ੍ਵਭਾਵਜਂ ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਰਾਮਃ। ਹਿਤਂ ਚ ਪਥ੍ਯਂ ਚ ਨਯਪ੍ਰਸਕ੍ਤਂ ਸਸਾਮਧਰ੍ਮਾਰ੍ਥਸਮਾਹਿਤਂ ਚ
ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਨਿਸ਼ਚਲ ਤੇ ਅਟੱਲ ਹੈ, ਚਰਿਤਰ ਵਾਲੀਆਂ, ਭਲਾਈ ਅਤੇ ਸਚਾਈ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਨੀਤੀ ਤੇ ਧਰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ।
ਨਿਸ੍ਸਂਸ਼ਯਂ ਕਾਰ੍ਯਮਵੇਕ੍ਸ਼ਿਤਵ੍ਯਂ ਕ੍ਰਿਯਾਵਿਸ਼ੇषੋऽਪ੍ਯਨੁਵਰ੍ਤਿਤਵ੍ਯਃ। ਨ ਤੁ ਪ੍ਰਵृਦ੍ਧਸ੍ਯ ਦੁਰਾਸਦਸ੍ਯ ਕੁਮਾਰ ਵੀਰ੍ਯਸ੍ਯ ਫਲਂ ਚ ਚਿਨ੍ਤ੍ਯਮ੍
ਕੋਈ ਸ਼ੱਕ ਨਹੀਂ, ਕੰਮ ਨੂੰ ਸੋਚ ਕੇ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਪਰ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਫਲ ਬਾਰੇ ਚਿੰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ।
ਅਥ ਪਦ੍ਮਪਲਾਸ਼ਾਕ੍ਸ਼ੀਂ ਮੈਥਿਲੀਮਨੁਚਿਨ੍ਤਯਨ੍। ਉਵਾਚ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਰਾਮੋ ਮੁਖੇਨ ਪਰਿਸ਼ੁष੍ਯਤਾ
ਫਿਰ, ਪਦਮ ਦੇ ਪੱਤਿਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੀ ਮੈਥਿਲੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸੁੱਕੇ ਹੋਠਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।