ਨਿਵੇਦ੍ਯ ਰਾਮਾਯ ਤਦਾ ਮਹਾਤ੍ਮਨੇ ਮਹਾਭਿषੇਕਂ ਕਪਿਵਾਹਿਨੀਪਤਿਃ। ਰੁਮਾਂ ਚ ਭਾਰ੍ਯਾਮੁਪਲਭ੍ਯ ਵੀਰ੍ਯਵਾ- ਨਵਾਪ ਰਾਜ੍ਯਂ ਤ੍ਰਿਦਸ਼ਾਧਿਪੋ ਯਥਾ
ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਨੇ ਰਾਮ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਨੂੰ ਵੱਡਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਦੱਸਿਆ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਰੁਮਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਜ ਮਿਲਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ।
thumb|ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ਸ਼੍ਰੂਯਤਾਮ੍|center ਸ਼੍ਰੀਮਦ੍ਵਾਲ੍ਮੀਕਿਯਰਾਮਾਯਣੇ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾਕਾਣ੍ਡੇ ਸਪ੍ਤਵਿਂਸ਼ਃ ਸਰ੍ਗਃ ॥੪-
ਸੁਣੋ ਸਤਾਈਵਾਂ ਸਰਗ। ਸ਼੍ਰੀਮਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ, ਸਤਾਈਵਾਂ ਸਰਗ।
ਅਭਿषਿਕ੍ਤੇ ਤੁ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇ ਪ੍ਰਵਿष੍ਟੇ ਵਾਨਰੇ ਗੁਹਾਮ੍। ਆਜਗਾਮ ਸਹ ਭ੍ਰਾਤ੍ਰਾ ਰਾਮਃ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣਂ ਗਿਰਿਮ੍
ਜਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਗਏ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਰਵਣ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆਇਆ।
ਸ਼ਾਰ੍ਦੂਲਮृਗਸਂਘੁष੍ਟਂ ਸਿਂਹੈਰ੍ਭੀਮਰਵੈਰ੍ਵृਤਮ੍। ਨਾਨਾਗੁਲ੍ਮਲਤਾਗੂਢਂ ਬਹੁਪਾਦਪਸਂਕੁਲਮ੍
ਉਹ ਥਾਂ ਬਾਘਾਂ ਤੇ ਹਿਰਣਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਵਾਲੇ ਸ਼ੇਰਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੂਟੀਆਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਵਿੱਚ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।
ऋਕ੍ਸ਼ਵਾਨਰਗੋਪੁਚ੍ਛੈਰ੍ਮਾਰ੍ਜਾਰੈਸ਼੍ਚ ਨਿषੇਵਿਤਮ੍। ਮੇਘਰਾਸ਼ਿਨਿਭਂ ਸ਼ੈਲਂ ਨਿਤ੍ਯਂ ਸ਼ੁਚਿਕਰਂ ਸ਼ਿਵਮ੍
ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਨੂੰ ਭਾਲੂ, ਲੰਬੀ ਪੂੰਛ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਬਿੱਲੀਆਂ ਆ ਕੇ ਵਸਦੇ ਸਨ। ਪਹਾੜੀ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਸੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਵਿੱਤਰ ਤੇ ਸੁਭਾਅਵਨ ਸੀ।
ਤਸ੍ਯ ਸ਼ੈਲਸ੍ਯ ਸ਼ਿਖਰੇ ਮਹਤੀਮਾਯਤਾਂ ਗੁਹਾਮ੍। ਪ੍ਰਤ੍ਯਗृਹ੍ਣੀਤ ਵਾਸਾਰ੍ਥਂ ਰਾਮਃ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿਣਾ ਸਹ
ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲੱਖਣ ਨੇ ਇਕ ਵੱਡੀ ਤੇ ਖੁਲ੍ਹੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਰਹਿਣ ਲਈ ਠਿਕਾਣਾ ਬਣਾਇਆ।
ਕृਤ੍ਵਾ ਚ ਸਮਯਂ ਰਾਮਃ ਸੁਗ੍ਰੀਵੇਣ ਸਹਾਨਘਃ। ਕਾਲਯੁਕ੍ਤਂ ਮਹਦ੍ਵਾਕ੍ਯਮੁਵਾਚ ਰਘੁਨਨ੍ਦਨਃ
ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਸਮਝੌਤਾ ਕਰਕੇ, ਰਘੁ ਕੁਲ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਤੇ ਮਹੱਤਵਪੂਰਨ ਗੱਲ ਕੀਤੀ।
ਵਿਨੀਤਂ ਭ੍ਰਾਤਰਂ ਭ੍ਰਾਤਾ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਂ ਲਕ੍ਸ਼੍ਮਿਵਰ੍ਧਨਮ੍। ਇਯਂ ਗਿਰਿਗੁਹਾ ਰਮ੍ਯਾ ਵਿਸ਼ਾਲਾ ਯੁਕ੍ਤਮਾਰੁਤਾ
ਭਰਾ ਲੱਖਣ, ਜੋ ਖੁਸ਼ਹਾਲੀ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਗੁਫਾ ਸੁਹਾਵਣੀ, ਵੱਡੀ ਤੇ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ।
ਅਸ੍ਯਾਂ ਵਤ੍ਸ੍ਯਾਮ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਵਰ੍षਰਾਤ੍ਰਮਰਿਂਦਮ। ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਦਂ ਰਮ੍ਯਮੁਤ੍ਤਮਂ ਪਾਰ੍ਥਿਵਾਤ੍ਮਜ
ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਵਧੀਆ ਥਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਰਹਾਂਗੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ।
ਸ਼੍ਵੇਤਾਭਿਃ ਕृष੍ਣਤਾਮ੍ਰਾਭਿਃ ਸ਼ਿਲਾਭਿਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍। ਨਾਨਾਧਾਤੁਸਮਾਕੀਰ੍ਣਂ ਨਦੀਦਰ੍ਦੁਰਸਂਯੁਤਮ੍
ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਚਿੱਟੀਆਂ, ਕਾਲੀਆਂ ਤੇ ਤਾਮਬੇ ਵਾਲੀਆਂ ਚਟਾਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਤੇ ਡੱਡੂਆਂ ਨਾਲ ਮਿਲੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵਿਵਿਧੈਰ੍ਵृਕ੍ਸ਼षਣ੍ਡੈਸ਼੍ਚ ਚਾਰੁਚਿਤ੍ਰਲਤਾਯੁਤਮ੍। ਨਾਨਾਵਿਹਗਸਂਘੁष੍ਟਂ ਮਯੂਰਵਰਨਾਦਿਤਮ੍
ਇਸ ਵਿੱਚ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ, ਸੁੰਦਰ ਤੇ ਰੰਗ-ਬਿਰੰਗੀਆਂ ਬੇਲਾਂ ਨਾਲ ਲਪਟੀ ਹੋਈ ਹੈ, ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਹਨ, ਤੇ ਮੋਹਕ ਮੋਰਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਹੈ।
ਮਾਲਤੀਕੁਨ੍ਦਗੁਲ੍ਮੈਸ਼੍ਚ ਸਿਨ੍ਦੁਵਾਰੈਃ ਸ਼ਿਰੀषਕੈਃ। ਕਦਮ੍ਬਾਰ੍ਜੁਨਸਰ੍ਜੈਸ਼੍ਚ ਪੁष੍ਪਿਤੈਰੁਪਸ਼ੋਭਿਤਮ੍
ਇਹ ਜੈਸਮਿਨ, ਕੁੰਦ, ਸਿੰਦੂਵਾਰ, ਸ਼ੀਰੀਸ਼, ਕਦੰਬ, ਅਰਜੁਨ ਤੇ ਸਰਜਾ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਇਯਂ ਚ ਨਲਿਨੀ ਰਮ੍ਯਾ ਫੁਲ੍ਲਪਙ੍ਕਜਮਣ੍ਡਿਤਾ। ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਗੁਹਾਯਾ ਨੌ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ
ਇਹ ਸੁਹਾਵਣੀ ਕਮਲਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸਾਡੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਜ਼ਿਆਦਾ ਦੂਰ ਨਹੀਂ ਹੋਵੇਗੀ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ।
ਪ੍ਰਾਗੁਦਕ੍ਪ੍ਰਵਣੇ ਦੇਸ਼ੇ ਗੁਹਾ ਸਾਧੁ ਭਵਿष੍ਯਤਿ। ਪਸ਼੍ਚਾਚ੍ਚੈਵੋਨ੍ਨਤਾ ਸੌਮ੍ਯ ਨਿਵਾਤੇਯਂ ਭਵਿष੍ਯਤਿ
ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਪਾਣੀ ਵੱਲ ਢਲਾਨ ਵਾਲੀ ਥਾਂ ਤੇ ਗੁਫਾ ਰਹਿਣ ਲਈ ਚੰਗੀ ਹੋਵੇਗੀ; ਪੱਛਮ ਵੱਲ, ਹੇ ਮਿੱਠੇ, ਇਹ ਉੱਚੀ ਤੇ ਹਵਾ ਤੋਂ ਬਚੀ ਹੋਈ ਹੋਵੇਗੀ।
ਗੁਹਾਦ੍ਵਾਰੇ ਚ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਸ਼ਿਲਾ ਸਮਤਲਾ ਸ਼ਿਵਾ। ਕृष੍ਣਾ ਚੈਵਾਯਤਾ ਚੈਵ ਭਿਨ੍ਨਾਞ੍ਜਨਚਯੋਪਮਾ
ਗੁਫਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ, ਸਉਮਿਤ੍ਰਿ, ਇਕ ਸਮਤਲ ਤੇ ਸੁਭਾਅਵਨ ਕਾਲੀ ਤੇ ਲੰਮੀ ਚਟਾਨ ਹੈ, ਜੋ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਅੰਜਨ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੀ ਹੈ।
ਗਿਰਿਸ਼ृਙ੍ਗਮਿਦਂ ਤਾਤ ਪਸ਼੍ਯ ਚੋਤ੍ਤਰਤਃ ਸ਼ੁਭਮ੍। ਭਿਨ੍ਨਾਞ੍ਜਨਚਯਾਕਾਰਮਮ੍ਭੋਧਰਮਿਵੋਦਿਤਮ੍
ਪਿਤਾ, ਉੱਤਰ ਵੱਲ ਇਹ ਪਹਾੜੀ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਸੋਹਣੀ ਹੈ, ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ ਕਾਲੇ ਅੰਜਨ ਦੇ ਢੇਰ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਤੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਉਭਰੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਦਕ੍ਸ਼ਿਣਸ੍ਯਾਮਪਿ ਦਿਸ਼ਿ ਸ੍ਥਿਤਂ ਸ਼੍ਵੇਤਮਿਵਾਮ੍ਬਰਮ੍। ਕੈਲਾਸਸ਼ਿਖਰਪ੍ਰਖ੍ਯਂ ਨਾਨਾਧਾਤੁਵਿਰਾਜਿਤਮ੍
ਦੱਖਣ ਵੱਲ ਇਕ ਚੋਟੀ ਖੜੀ ਹੈ, ਜੋ ਆਸਮਾਨ ਵਾਂਗ ਚਿੱਟੀ ਹੈ, ਕੈਲਾਸ ਦੀ ਚੋਟੀ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਧਾਤਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ।
ਪ੍ਰਾਚੀਨਵਾਹਿਨੀਂ ਚੈਵ ਨਦੀਂ ਭृਸ਼ਮਕਰ੍ਦਮਾਮ੍। ਗੁਹਾਯਾਃ ਪਰਤਃ ਪਸ਼੍ਯ ਤ੍ਰਿਕੂਟੇ ਜਾਹ੍ਨਵੀਮਿਵ
ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਪਰੇ ਤ੍ਰਿਕੂਟ ਪਹਾੜੀ ਉੱਤੇ, ਪੁਰਾਣੀ ਵਹਿਣ ਵਾਲੀ, ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਨਦੀ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਜਾਹਨਵੀ ਵਾਂਗ ਹੈ।
ਚਨ੍ਦਨੈਸ੍ਤਿਲਕੈਃ ਸਾਲੈਸ੍ਤਮਾਲੈਰਤਿਮੁਕ੍ਤਕੈਃ। ਪਦ੍ਮਕੈਃ ਸਰਲੈਸ਼੍ਚੈਵ ਅਸ਼ੋਕੈਸ਼੍ਚੈਵ ਸ਼ੋਭਿਤਾਮ੍
ਇਹ ਸੰਦਲ, ਤਿਲਕ, ਸਾਲ, ਤਮਾਲ, ਅਤਿਮੁਕਤਕ, ਕਮਲ, ਸਰਲ ਤੇ ਅਸ਼ੋਕ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਹੈ।
ਵਾਨੀਰੈਸ੍ਤਿਮਿਦੈਸ਼੍ਚੈਵ ਬਕੁਲੈਃ ਕੇਤਕੈਰਪਿ। ਹਿਨ੍ਤਾਲੈਸ੍ਤਿਨਿਸ਼ੈਰ੍ਨੀਪੈਰ੍ਵੇਤਸੈਃ ਕृਤਮਾਲਕੈਃ
ਵਾਨੀਰ, ਤਿਮਿਦ, ਬਕੁਲ, ਕੇਤਕ, ਹਿੰਤਾਲ, ਤਿਨਿਸ਼, ਨੀਪ ਤੇ ਵੇਤਸ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਮਾਲਾਵਾਂ ਬਣੀਆਂ ਹੋਈਆਂ ਹਨ।
ਤੀਰਜੈਃ ਸ਼ੋਭਿਤਾ ਭਾਤਿ ਨਾਨਾਰੂਪੈਸ੍ਤਤਸ੍ਤਤਃ। ਵਸਨਾਭਰਣੋਪੇਤਾ ਪ੍ਰਮਦੇਵਾਭ੍ਯਲਂਕृਤਾ
ਕਿਨਾਰੇ ਵਾਲੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰੁੱਖਾਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ, ਕਪੜੇ ਤੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਸੁਹਾਗਣ।
ਸ਼ਤਸ਼ਃ ਪਕ੍ਸ਼ਿਸਙ੍ਘੈਸ਼੍ਚ ਨਾਨਾਨਾਦਵਿਨਾਦਿਤਾ। ਏਕੈਕਮਨੁਰਕ੍ਤੈਸ਼੍ਚ ਚਕ੍ਰਵਾਕੈਰਲਂਕृਤਾ
ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਪੰਛੀਆਂ ਦੇ ਝੁੰਡਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਹੀ, ਹਰ ਝੁੰਡ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਚਕਰਵਾਕ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਸੋਹਣੀ ਬਣੀ ਹੋਈ।
ਪੁਲਿਨੈਰਤਿਰਮ੍ਯੈਸ਼੍ਚ ਹਂਸਸਾਰਸਸੇਵਿਤਾ। ਪ੍ਰਹਸਨ੍ਤ੍ਯੇਵ ਭਾਤ੍ਯੇषਾ ਨਾਨਾਰਤ੍ਨਸਮਨ੍ਵਿਤਾ
ਹੰਸ ਤੇ ਸਾਰਸਾਂ ਨਾਲ ਰੰਗੀਨ, ਸੁਹਣੀਆਂ ਰੇਤਾਂ ਵਾਲੀ ਇਹ ਨਦੀ, ਹੱਸਦੀ ਹੋਈ, ਕਈ ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਚਮਕਦੀ ਹੈ।
ਕ੍ਵਚਿਨ੍ਨੀਲੋਤ੍ਪਲੈਸ਼੍ਛਨ੍ਨਾ ਭਾਤਿਰਕ੍ਤੋਤ੍ਪਲੈਃ ਕ੍ਵਚਿਤ੍। ਕ੍ਵਚਿਦਾਭਾਤਿ ਸ਼ੁਕ੍ਲੈਸ਼੍ਚ ਦਿਵ੍ਯੈਃ ਕੁਮੁਦਕੁਡ੍ਮਲੈਃ
ਕਦੇ ਨੀਲੇ ਕੰਵਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਕਦੇ ਲਾਲ ਕੰਵਲਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ, ਤੇ ਕਦੇ ਸੁਤੀਆਂ, ਪਵਿੱਤਰ ਕੁਮੁਦੀਆਂ ਨਾਲ ਰੌਣਕ ਮਚਾਈ ਹੋਈ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀ ਹੈ।
ਪਾਰਿਪ੍ਲਵਸ਼ਤੈਰ੍ਜੁष੍ਟਾ ਬਰ੍ਹਿਕ੍ਰੌਞ੍ਚਵਿਨਾਦਿਤਾ। ਰਮਣੀਯਾ ਨਦੀ ਸੌਮ੍ਯ ਮੁਨਿਸਙ੍ਘਨਿषੇਵਿਤਾ
ਸੈਂਕੜੇ ਤੈਰਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੋਰਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰੌਂਚਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ, ਇਹ ਸੋਹਣੀ ਨਦੀ, ਹੇ ਮਿੱਠੇ, ਸਾਧੂਆਂ ਦੇ ਸਮੂਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਵਸਾਈ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।
ਪਸ਼੍ਯ ਚਨ੍ਦਨਵृਕ੍ਸ਼ਾਣਾਂ ਪਙ੍ਕ੍ਤਿਃ ਸੁਰੁਚਿਰਾ ਇਵ। ਕਕੁਭਾਨਾਂ ਚ ਦृਸ਼੍ਯਨ੍ਤੇ ਮਨਸੈਵੋਦਿਤਾਃ ਸਮਮ੍
ਚੰਦਨ ਦੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਲੜੀ ਵੇਖ, ਜਿਵੇਂ ਸੁਹਣੀ ਤਰਤੀਬ ਨਾਲ ਲਾਈ ਹੋਈ ਹੋਵੇ। ਤੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਵੀ, ਮਨ ਵਿਚ ਉਠੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਇਕੱਠੀਆਂ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦੀਆਂ ਹਨ।
ਅਹੋ ਸੁਰਮਣੀਯੋऽਯਂ ਦੇਸ਼ਃ ਸ਼ਤ੍ਰੁਨਿषੂਦਨ। ਦृਢਂ ਰਂਸ੍ਯਾਵ ਸੌਮਿਤ੍ਰੇ ਸਾਧ੍ਵਤ੍ਰ ਨਿਵਸਾਵਹੇ
ਵਾਹ, ਕਿੰਨਾ ਸੁਹਣਾ ਹੈ ਇਹ ਥਾਂ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ! ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਹੇ ਸਉਮਿਤ੍ਰ, ਅਸੀਂ ਇੱਥੇ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਹਾਂਗੇ ਤੇ ਖੁਸ਼ ਰਹਾਂਗੇ।
ਇਤਸ਼੍ਚ ਨਾਤਿਦੂਰੇ ਸਾ ਕਿष੍ਕਿਨ੍ਧਾ ਚਿਤ੍ਰਕਾਨਨਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵਸ੍ਯ ਪੁਰੀ ਰਮ੍ਯਾ ਭਵਿष੍ਯਤਿ ਨृਪਾਤ੍ਮਜ
ਇੱਥੋਂ ਕੁਝ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਹੈ — ਵੱਡਾ ਅਜੀਬ ਜੰਗਲ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਸੋਹਣੀ ਨਗਰੀ, ਹੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤੇਰੀ ਹੋਣ ਵਾਲੀ ਹੈ।
ਲਬ੍ਧ੍ਵਾ ਭਾਰ੍ਯਾਂ ਕਪਿਵਰਃ ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਰਾਜ੍ਯਂ ਸੁਹृਦ੍ਵृਤਃ। ਧ੍ਰੁਵਂ ਨਨ੍ਦਤਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵਃ ਸਮ੍ਪ੍ਰਾਪ੍ਯ ਮਹਤੀਂ ਸ਼੍ਰਿਯਮ੍
ਜਦੋਂ ਕਪੀਆਂ ਵਿਚੋਂ ਵਧੀਆ ਨੇ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਮੁੜ ਲੈ ਲਈ, ਰਾਜ ਮਿਲ ਗਿਆ ਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨਾਲ ਘਿਰ ਗਿਆ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਪਾਈ ਹੈ।
ਇਤ੍ਯੁਕ੍ਤ੍ਵਾ ਨ੍ਯਵਸਤ੍ ਤਤ੍ਰ ਰਾਘਵਃ ਸਹਲਕ੍ਸ਼੍ਮਣਃ। ਬਹੁਦृਸ਼੍ਯਦਰੀਕੁਞ੍ਜੇ ਤਸ੍ਮਿਨ੍ ਪ੍ਰਸ੍ਰਵਣੇ ਗਿਰੌ
ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਸ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਕਈ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਝਰਨੇ ਹਨ, ਰਹਿ ਗਏ।