ਵਾਲੀ ਨੇ ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਨੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰਾਂ ਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ, ਪਰ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ, ਜਿਹੜੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਕਠੋਰ ਸਨ, ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਢੇਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਹੀ ਡਿੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਪੂਰੀ ਫੌਜ, ਜਿਸ ਦਾ ਆਗੂ ਵਾਲੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਪਰਾਜਿਤ ਅਤੇ ਵਿਖੇਰ ਗਈ। ਵਾਲੀ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰ ਸੀ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਮੌਤ ਨੇ ਸਭ ਕੁਝ ਬਦਲ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਸ਼ਹਿਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸੌਂਪੀ ਜਾ ਰਹੀ ਸੀ, ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਵਜੋਂ ਸਥਾਪਿਤ ਕਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਹੋਈ, ਤਾਂ ਕਿ ਵਾਨਰਾਂ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰ ਸਕਣ, ਜੋ ਹੁਣ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਥਾਂ ਖੜਾ ਹੈ। ਜਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਥਾਂ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਕਿਲਿਆਂ ਵਿਚ ਅੱਜ ਹੀ ਦਾਖਲ ਹੋ ਜਾਣ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਇੱਥੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਵਧੇਰੇ ਵਾਨਰ, ਕੁਝ ਵੈਵਾਹਿਕ ਜੀਵਨ ਵਾਲੇ, ਕੁਝ ਬਿਨਾ ਪਤਨੀ ਦੇ, ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿਚੋਂ ਜੋ ਲਾਲਚੀ ਤੇ ਧੋਖੇਬਾਜ ਹਨ, ਉਹਨਾਂ ਤੋਂ ਸਾਡੀ ਡਰ ਹੈ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਇੱਕ ਔਰਤ, ਜੋ ਨੇੜੇ ਖੜੀ ਸੀ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਮੁਸਕਾਨ ਵਾਲੀ ਔਰਤ ਆਪਣੇ ਅਨੁਕੂਲ ਢੰਗ ਨਾਲ ਜਵਾਬ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਮੈਨੂੰ ਪੁੱਤਰ ਜਾਂ ਰਾਜ ਦਾ ਕੋਈ ਲਾਭ ਨਹੀਂ, ਜਦ ਮੇਰਾ ਪਤੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰ, ਵੱਡੀ ਕਿਸਮਤ ਵਾਲਾ, ਹੁਣ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਅਤੇ ਛਾਤੀ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਦੀ, ਦੁਖ-ਦਰਦ ਵਿੱਚ ਦੌੜ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਜਦ ਉਹ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖਦੀ ਹੈ—ਉਹ ਜੋ ਦੈਤਿਆਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਦਾ ਸੀ ਅਤੇ ਕਦੇ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਪਿੱਠ ਨਹੀਂ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਸੀ। ਵਾਲੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਸੁੱਟ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਹਵਾ ਦੀ ਚਪੇਟ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦਾ ਸੀ। ਉਹ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸੀ, ਹੁਣ ਮੀਂਹ ਦੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਇੱਕ ਸ਼ੇਰ, ਜੋ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਸ਼ੇਰ ਦੁਆਰਾ ਮਾਸ ਲਈ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਨੇ ਜੰਡੇ ਅਤੇ ਮੰਚਾਂ ਨਾਲ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਮੰਦਰ ਵਾਂਗ ਢਹਿ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਗਰੁੜ ਨੇ ਅਜਗਰ ਲਈ ਮੰਦਰ ਤੋੜ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਸੀ, ਲੱਖਣ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨੇੜੇ ਖੜਾ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿਚ ਮਾਰੇ ਪਤੀ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦੀ ਹੈ, ਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋ ਕੇ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ, ਜਿਵੇਂ ਨੀਂਦ ਵਿੱਚੋਂ ਉਠੀ ਹੋਵੇ, 'ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ!' ਚੀਕਦੀ ਹੋਈ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਨੂੰ ਮੌਤ ਦੇ ਫੰਦੇ ਵਿੱਚ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ ਰੋ ਪੈਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਰੋਹ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਜਿਵੇਂ ਪੰਛੀ ਵਾਂਗ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੰਦੀ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਜਦ ਅੰਗਦ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਅਗਲਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਵੀਹਵਾਂ ਸਰਗ। ਤਾਰਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਾਲੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਰੇ ਹੋਏ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਵੇਖਦੀ ਹੈ। ਤਾਰਾ, ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮ ਭਰੀ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਮਹਾਂ ਹਾਥੀ ਵਾਂਗ ਸੀ, ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਗਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਦੁਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਮਨ ਨਾਲ, ਤਾਰਾ, ਜਿਵੇਂ ਜੜ ਤੋਂ ਉਖੜੀ ਲਤਾ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਰੋਦੀ ਹੈ। "ਹੇ ਵੀਰ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੀ ਹਾਂ। ਉਠੋ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਬਬਬਰ ਸ਼ੇਰ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਖੱਟ ਤੇ ਜਾਓ; ਇੰਨੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਧਰਤੀ ਤੇ ਨਹੀਂ ਪੈਂਦੇ। ਹੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਧਰਤੀ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਿਆਰੀ ਹੈ; ਜੀਵਨ ਛੱਡ ਕੇ ਵੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਸਰੀਰ ਦੇ ਰਹੇ ਹੋ। ਹੇ ਵੀਰ, ਤੁਹਾਡੇ ਧਰਮਕਰਮ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਇਹ ਸਾਫ ਹੋ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਸ਼ਹਿਰ ਸੁਰਗ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਬਣਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਉਹ ਸੁਹਾਵਣੇ ਸਮੇਂ, ਜੋ ਅਸੀਂ ਸ਼ਹਿਦ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਵਾਲੇ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿੱਚ ਇਕੱਠੇ ਬਿਤਾਏ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਖਤਮ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਖੁਸ਼ੀ ਤੇ ਆਸ ਤੋਂ ਖਾਲੀ, ਦੁਖਾਂ ਦੇ ਸਮੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਗਈ ਹਾਂ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ, ਵੱਡੇ ਸੈਨਾ ਦੇ ਆਗੂ, ਆਪਣਾ ਅੰਤ ਪਾ ਲਿਆ। ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਵੱਡਾ ਪੱਕਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗਾ ਹੋਇਆ ਵੇਖ ਕੇ, ਦੁਖ ਨਾਲ ਸੜਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਅੱਜ ਹਜ਼ਾਰ ਟੁਕੜਿਆਂ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਟੁੱਟਦਾ।" "ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੁਸੀਂ ਲੈ ਲਈ, ਤੇ ਉਹ ਨੂੰ ਜ਼ਬਰਦਸਤੀ ਨਿਕਲ ਦਿੱਤਾ; ਹੁਣ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ, ਉਸ ਕਰਤੂਤ ਦਾ ਫਲ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਲੇ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਏ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਚੰਗੀ ਸਲਾਹ ਦਿੱਤੀ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਮੈਂ ਸਦਾ ਤੁਹਾਡੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੀ।" "ਹੇ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੋਭਾ, ਜਵਾਨੀ ਤੇ ਦੱਖਣੀ ਅਦਾਂ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ ਅਪਸਰਾਵਾਂ ਦੇ ਦਿਲਾਂ ਨੂੰ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਕਰੋਗੇ, ਹੇ ਮਹਾਨ। ਸਮਾਂ, ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਜੀਵਨ ਦਾ ਅੰਤ ਕਰਦਾ ਹੈ; ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ, ਤੇ ਵਿਰੋਧ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇ।" "ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਨਾਲ ਲੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਰਾਮ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦਾ ਵਾਰਿਸ, ਅਜਿਹੀ ਨਿੰਦਨਯੋਗ ਕਰਤੂਤ ਕਰ ਕੇ ਵੀ, ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ, ਵਿਧਵਾ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ, ਜੋ ਪਹਿਲਾਂ ਨਾਂ ਤਰਸਯੋਗ ਸੀ ਤੇ ਨਾਂ ਦੁਖ ਦੀ ਆਦੀ, ਹੁਣ ਬਿਨਾ ਸਹਾਰੇ ਜੀਉਂਦੀ ਰਹਾਂਗੀ।" "ਅੰਗਦ, ਜੋ ਪਿਆਰਾ ਤੇ ਨਰਮ ਹੈ, ਆਰਾਮ ਦਾ ਆਦੀ, ਹੁਣ ਮੇਰੇ ਮਨ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੀਵੇਗਾ, ਜਦ ਉਸ ਦਾ ਚਾਚਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਹੇ ਪੁੱਤਰ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਸੀ; ਪਰ, ਬੱਚੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਣਾ ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵਿਰਲਾ ਹੋਵੇਗਾ।" "ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿਓ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੇਰਾ ਸੁਨੇਹਾ ਦਿਓ; ਉਸ ਦੇ ਸਿਰ ਤੇ ਚੁੰਬਨ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਦੂਰ ਦੇ ਯਾਤਰਾ ਤੇ ਨਿਕਲ ਰਹੇ ਹੋ।" "ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਹੁਣ ਖੁਸ਼ ਰਹੋ; ਤੁਸੀਂ ਰੁਮਾ ਨੂੰ ਮੁੜ ਲਵੋਗੇ। ਰਾਜ ਬਿਨਾ ਚਿੰਤਾ ਦੇ ਚਲਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਹਾਡਾ ਭਰਾ, ਤੁਹਾਡਾ ਵੈਰੀ, ਹੁਣ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।" "ਤੁਸੀਂ, ਮੇਰੇ ਰੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਮੈਨੂੰ, ਆਪਣੀ ਪਿਆਰੀ ਨੂੰ, ਜਵਾਬ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ? ਆਪਣੇ ਵਧੀਆ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖੋ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਵਾਮੀ।" ਉਸ ਦੀ ਰੋਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੀਆਂ ਵਾਨਰ-ਸਤੀਆਂ ਅੰਗਦ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੀਆਂ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਅਤੇ ਦੁਖ ਤੇ ਪੀੜਾ ਨਾਲ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਈਆਂ। "ਤੁਸੀਂ ਅੰਗਦ, ਆਪਣੇ ਵੀਰ ਪੁੱਤਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਇੰਨਾ ਲੰਮਾ ਜ਼ਮਾਨਾ ਕਿਉਂ ਦੂਰ ਰਹੇ? ਇੰਨੇ ਧਰਮਿਕ, ਪਿਆਰੇ, ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਬੱਚੇ ਨੂੰ ਛੱਡਣਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ, ਵਾਲੀ ਦੀ ਮੌਤ ਤੇ, ਦੁਖ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਗਏ, ਤੇ ਤਾਰਾ, ਆਪਣੇ ਪਤੀ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਅੰਤਿਮ ਵਾਰ ਚੁੰਬਨ ਕਰਦੀ, ਅੰਗਦ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੀ, ਤੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਰੀਤ ਬਣਦੀ।