ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਮਨੁੱਖ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹੋਏ ਧਿਆਨ ਰਹਿਤ ਜਾਂ ਸਾਵਧਾਨ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲ ਪਿੱਠ ਕਰ ਲੈਣ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਇਥੇ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਨ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਾਨਰ, ਤੂੰ ਚਾਹੇ ਲੜਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਇੱਕ ਹੈਂ। ਰਾਜੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀਉਂਦੇ ਹਨ, ਜੀਵਨ, ਸੁਖ ਅਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਦਾਤਾ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਾਹ ਤਕਲੀਫ ਦੇਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਨਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਨਿੰਦਾ, ਨਾਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕੁਝ ਬੁਰਾ ਕਹਿਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਤਾਂ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ। ਪਰ ਤੂੰ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਿਆ ਨਹੀਂ ਅਤੇ ਕੇਵਲ ਕ੍ਰੋਧ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਅਜਿਹੇ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਏ ਜੋ ਪੂਰਵਜਾਂ ਦੀ ਪਰੰਪਰਾ ਅਨੁਸਾਰ ਸਥਾਪਿਤ ਧਰਮ ਦੇ ਖਿਲਾਫ ਹਨ।” ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਦੁਖ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਤੇ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲਾਇਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਹੁਣ ਉਹ ਧਰਮ ਦੀ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਾਲੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਤੁਸੀਂ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ। ਉੱਚੇ ਪਦ ਵਾਲਾ ਹੀ ਉੱਚੇ ਪਦ ਵਾਲੇ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨੀਵੇਂ ਪਦ ਵਾਲਾ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ ਕੋਈ ਅਣਚੰਗੀ ਜਾਂ ਅਣਉਚਿਤ ਗੱਲ ਕਹਿ ਦਿੱਤੀ, ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਾ ਮੰਨੋ। ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਕੁਝ ਠੀਕ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹੋ, ਲੋਕ-ਹਿੱਤ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੀ ਬੁੱਧੀ ਸਾਫ ਤੇ ਅਡੋਲ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਵੀ ਕਿਸੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਜਾਣਬੁਝ ਕੇ ਜਾਂ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਅਧਰਮ ਕੀਤਾ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿਓ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਦੀ ਅਵਾਜ਼ ਰੋਣ ਨਾਲ ਰੁਕ ਗਈ। ਉਹ ਦਰਦ ਭਰੀ ਚੀਕ ਮਾਰ ਕੇ ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਰਾਮ ਵਲ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲੇਆ, “ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਤਾਰਾ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕੁਟੰਬ ਲਈ ਇੰਨਾ ਦੁਖ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨਾ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਲਈ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੇਰੀ ਆਖਾਂ ਤੋਂ ਵਿੱਛੋੜਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ, ਇਕ ਸੁੱਕੇ ਹੋਏ ਤਲਾਬ ਵਾਂਗ ਮੁਰਝਾ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਅਜੇ ਸਮਝ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ, ਮੇਰਾ ਇਕੱਲਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਮ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਇਸ ਮਹਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਤੁਸੀਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ। ਆਪਣੀ ਸਰਵੋਤਮ ਬੁੱਧੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਵਲ ਲਗਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਦਿਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਭਰਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਵਿਵਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹੋ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਲਈ ਵੀ ਕਰੋ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਉਂਦੇ ਹੋ ਕਿ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤਾਰਾ ਦੀ, ਜੋ ਮੇਰੀਆਂ ਗਲਤੀਆਂ ਦੀ ਭਾਰ ਵਹਿੰਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੈ, ਉਪੇਖਾ ਨਾ ਕਰੇ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਰਨਾ। ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਤੁਹਾਡਾ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਤੁਹਾਡੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਕੇ ਜਮੀਨ ਤੇ ਰਾਜ ਤੇ ਸਵਰਗ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਹੋ ਸਕਦੀ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜਦ ਤਾਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹੱਥੋਂ ਮੌਤ ਮੰਗ ਲਈ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਆ ਗਿਆ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ ਵਾਲੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ।” ਫਿਰ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੀ ਗਹਿਰਾਈ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸਾਂਤਵਨਾ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਹੇ ਵਾਨਰ, ਇਸ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ। ਨਾਂ ਤੂੰ ਸਾਡੇ ਲਈ ਦੁਖ ਕਰ, ਨਾਂ ਆਪਣੇ ਲਈ। ਅਸੀਂ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜ ਨਿਸ਼ਚੈ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ, ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਮਿਲਣ ਤੇ, ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣੇ ਚਾਹੀਦੇ। ਤੂੰ ਜਿਹੜੀ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੀ, ਉਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਗਿਆ। ਦੁਖ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਡਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਜੋ ਨਿਯਮ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹੋ ਚੁੱਕਾ, ਉਸ ਤੋਂ ਤੂੰ ਵੀ ਉਪਰ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਦ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਮੈਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੋਵੇਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸ਼ੰਕਾ ਨਹੀਂ।” ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਇਹ ਮਿੱਠੀਆਂ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੀਆਂ ਅਤੇ ਧਰਮਯੁਕਤ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਨੇ ਚੰਗੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ। “ਜਦ ਮੈਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਵਿੱਚ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੁਝ ਕਹਿ ਬੈਠਾ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤੁਸੀਂ ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਭੈੰਕਰ ਵੀਰ ਹੋ ਕੇ ਵੀ ਸ਼ਾਂਤ ਰਹੇ। ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ ਕਰ ਦਿਓ, ਹੇ ਰਾਜਨ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਕੀਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਉਨੱਤੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਪਿਆ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ ਗਈਆਂ, ਪਰ ਉਹ ਚੁੱਪ ਰਿਹਾ। ਉਸਦੇ ਅੰਗ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਗਏ, ਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਚੁਰ-ਚੁਰ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ। ਮੌਤ ਦੇ ਨੇੜੇ ਉਹ ਅਚੇਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਇਸ ਵੇਲੇ ਤਾਰਾ ਨੇ ਸੁਣ ਲਿਆ ਕਿ ਉਸਦਾ ਪਤੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਪੁੱਤਰ ਨਾਲ, ਪਤੀ ਦੀ ਕਰੂੜ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣਕੇ, ਉਹ ਡੂੰਘੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜੀ ਗੁਫ਼ਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਪਈ। ਅੰਗਦ ਦੇ ਸਾਥੀ ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਵੇਖ ਕੇ ਡਰ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਏ। ਤਾਰਾ ਨੇ ਉਹ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਵਿੱਛੁੜ ਕੇ, ਓਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਆਪਣੇ ਮੁਖੀ ਤੋਂ ਵਾਂਝੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ। ਉਹ ਵੀ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਲ ਆਈ ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ ਪਿੱਛੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲੇ ਸੀ, ਹੁਣ ਉਸ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ ਕਿਉਂ ਡਰ ਤੇ ਦੁਖ ਨਾਲ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹੋ?” ਫਿਰ ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, “ਜੇ ਰਾਜ ਲਈ, ਇਕ ਭਰਾ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਰਾ ਨੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਤਾਂ...” ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਸਕਦੇ ਸਨ, ਤਾਰਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜਦ ਤੱਕ ਤੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਜੀਉਂਦਾ ਹੈ, ਵਾਪਸ ਚਲੀ ਜਾ, ਉਸ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰ। ਮੌਤ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆਈ, ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਹੁਣ ਉਸਨੂੰ ਲੈ ਜਾ ਰਹੀ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਵਾਲੀ, ਤਾਰਾ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਇਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ, ਦੁਖ ਅਤੇ ਧਰਮ ਨਾਲ ਭਰੀ ਕਥਾ ਅੱਗੇ ਵਧੀ।