ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਦਿਖਣ ਵਾਲੇ ਤੇ ਲੁਕਵੇਂ, ਦੌੜਣ ਵਾਲੇ, ਡਰਪੋਕ, ਲਾਪਰਵਾਹ ਅਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਖੜੇ ਰਹਿਣ ਵਾਲੇ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਜਾਨਵਰ ਮਨੁੱਖ ਪਕੜ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਲੋਕ ਧਿਆਨ ਰਹਿਤ ਜਾਂ ਚੌਕਸ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਪਿੱਠ ਮੋੜੇ ਹੋਏ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਪਾਪ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਇਥੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਾਨਰ, ਤੂੰ ਲੜਾਈ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਾਂ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਡਾਲੀ ਉੱਤੇ ਵੱਸਣ ਵਾਲਾ ਜਾਨਵਰ ਹੈਂ। ਧਰਮ, ਆਯੁ ਅਤੇ ਭਾਗ ਦੇ ਲਈ ਰਾਜੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਸਦਾ ਦਾਤਾ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਪਹੁੰਚਾਉਣਾ, ਉਪਾਲੰਭ ਦੇਣਾ, ਜਾਂ ਬਦਸਲੂਕੀ ਕਰਨੀ, ਜਾਂ ਅਸਭਿਆਣ ਬੋਲਣੇ ਨਹੀਂ ਚਾਹੀਦੇ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਮਨੁੱਖ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤੇ ਹਨ। ਪਰ ਤੂੰ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ ਤੇ ਕੇਵਲ ਗੁੱਸੇ ਉੱਤੇ ਆਧਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ੀ ਠਹਿਰਾਉਂਦਾ ਹੈਂ, ਜੋ ਪਿਤਾ-ਦਾਦਿਆਂ ਨੇ ਸਥਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋਇਆ; ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ ਲੱਭਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਆ ਗਈ ਸੀ। ਫਿਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੀ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨੀਚ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਅਣਚੰਗੇ ਜਾਂ ਅਸਭਿਆਣ ਸ਼ਬਦ ਕਹਿ ਬੈਠਾ ਹਾਂ— ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ੀ ਨਾ ਠਹਿਰਾਵੀਂ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਤੱਤਵ-ਦਰਸ਼ੀ, ਲੋਕ-ਹਿਤੈਸ਼ੀ ਅਤੇ ਸਹੀ-ਗਲਤ ਦੀ ਪੂਰੀ ਸਮਝ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਜੇ ਮੈਂ ਵੀ ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਕੋਈ ਕੰਮ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇ ਕੇ ਰੱਖ। ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਗਲਾ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਦਰਦ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਵਲ ਵੇਖਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਨਾਂ ਤਾਰਾ ਲਈ, ਨਾਂ ਆਪਣੇ ਪਰਿਵਾਰ ਲਈ ਦੁਖੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਲਈ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹਾਂ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਪਿਆਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਣ ਦੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਸੁੱਕ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਤਲਾਬ ਪਾਣੀ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਨਿਰੀ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਸਮਝ ਅਜੇ ਪੱਕੀ ਨਹੀਂ ਹੋਈ, ਮੇਰਾ ਇਕੱਲਾ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ; ਹੇ ਰਾਮ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਬਲਵਾਨ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਹੈ। ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਬੁੱਧੀ ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਵੱਲ ਲਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਸਹੀ-ਗਲਤ ਨੂੰ ਜਾਣਨ ਵਾਲਾ ਹੈਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਭਰਤ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਵਰਤਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਓਹੀ ਵਰਤਾਰਾ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਅੰਗਦ ਲਈ ਵੀ ਕਰੀਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨੀ ਬਣਾਵੇਂ ਕਿ ਸੁਗਰੀਵ ਤਾਰਾ ਨੂੰ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਦੋਸ਼ਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੇ, ਓਹੋ ਹੀ ਕਰ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਤੇਰਾ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਮਿਲ ਜਾਵੇ, ਉਹ ਤੇਰੀ ਇਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਮਰਜ਼ੀ ਤੇ ਚੱਲ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਧਰਤੀ ਤੇ ਰਾਜ ਤੇ ਸਵਰਗ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਵੀ, ਜਦ ਤਾਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਮੰਗੀ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਇਕੱਲਾ ਯੁੱਧ ਕਰਨ ਆ ਗਿਆ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ, ਵਾਲੀ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਧਰਮ ਭਰੇ, ਸਤਕਾਰੀ ਅਤੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਭਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਸੰਤੋਸ਼ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਸਮਝ ਹੁਣ ਸਾਫ ਹੋ ਚੁੱਕੀ ਸੀ। “ਤੂੰ ਇਸ ਗੱਲ ਲਈ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਨਰ; ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹਾਂ, ਨਾ ਹੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਲਈ ਦੁਖ ਕਰ। ਇਸ ਮਾਮਲੇ ਵਿੱਚ ਅਸੀਂ ਧਰਮ ਨੂੰ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਯਤਾ ਨਾਲ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਦੋਸ਼ੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦਿੰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਜਿਸ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲਦੀ ਹੈ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਆਪਣੇ ਕਰਮ ਦਾ ਫਲ ਪਾ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੂੰ ਅਪਣੀ ਸਜ਼ਾ ਪਾ ਕੇ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈਂ, ਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਰਸਤੇ ਤੇ ਆਪਣੀ ਸੱਚੀ ਸਥਿਤੀ ਨੂੰ ਪਾ ਲਿਆ। ਦੁਖ, ਮੋਹ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਦੀ ਡਰ ਨੂੰ ਛੱਡ ਦੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਕਿਉਂਕਿ ਨਿਯਮਤ ਕ੍ਰਮ ਨੂੰ ਤੂੰ ਨਹੀਂ ਟਾਲ ਸਕਦਾ। ਜਿਵੇਂ ਅੰਗਦ ਸਦਾ ਤੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤਿਆਨੁਭਾਵ ਹੈ, ਓਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਮੇਰੇ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਇਹ ਮਿੱਠੇ, ਸੋਚ-ਵਿਚਾਰ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਧਰਮ ਯੁਕਤ ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਵਾਲੀ ਨੇ ਵੀ ਚੰਗੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ। “ਜਦ ਮੈਂ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਨਾਲ ਬੇਖ਼ਬਰ ਹੋ ਕੇ ਤੇਰੇ ਉੱਤੇ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਰਾਜਨ, ਤੂੰ—ਇੰਦਰ ਵਰਗੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਭੈੜੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਲਈ ਭਿਆਨਕ—ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰ, ਹੇ ਰਾਜਾ।” ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਨੱਤੀਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵੱਡਾ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਘਾਇਲ ਸੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਆਏ, ਉਸ ਨੇ ਕੋਈ ਉੱਤਰ ਨਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਅੰਗ ਪੱਥਰਾਂ ਨਾਲ ਟੁੱਟੇ ਹੋਏ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਮਾਰੇ ਹੋਏ, ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਪੀੜਤ, ਆਖ਼ਰੀ ਸਮੇਂ ਉਹ ਬੇਹੋਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਤਾਰਾ ਨੇ ਸੁਣਿਆ ਕਿ ਉਸ ਦੇ ਪਤੀ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸ਼ੇਰ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰੇ ਗਏ ਹਨ। ਉਹ, ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਪਤੀ ਦੀ ਕਰੂੜ ਮੌਤ ਦੀ ਖ਼ਬਰ ਸੁਣ ਕੇ, ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ, ਪਰਬਤ ਦੀ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਦੌੜੀ। ਅੰਗਦ ਦੇ ਸਾਥੀ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ, ਜਦ ਰਾਮ ਨੂੰ ਧਨੁਸ਼ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਡਰ ਕੇ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਪਏ। ਤਾਰਾ ਨੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਸਮੂਹ ਤੋਂ ਵੱਖ ਹੋ ਕੇ, ਐਸੇ ਦੌੜ ਰਹੇ ਸਨ ਜਿਵੇਂ ਹਿਰਣਾਂ ਦਾ ਮੁੱਖੀ ਮਰ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰਾਂ ਕੋਲ ਗਈ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੇ ਡਰ ਅਤੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਮਾਰ ਤੋਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਾਉਣ ਲੱਗੀ, “ਤੁਸੀਂ, ਜੋ ਰਾਜਿਆਂ ਵਿਚ ਸਿੰਘ ਦੇ ਸਾਥੀ ਸੀ, ਆਪਣਾ ਰਾਜਾ ਛੱਡ ਕੇ ਡਰ ਤੇ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਭੱਜ ਰਹੇ ਹੋ? ਜੇ ਰਾਜ ਦੇ ਲਈ, ਇੱਕ ਭਰਾ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੀ ਭਰਾ ਨੂੰ, ਰਾਮ ਦੇ ਦੂਰ ਤੱਕ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ, ਨਿਰਦਈ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ ਹੈ—” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਜਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਬਚਨ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਸੀ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਉਸ ਮਹਿਲਾ ਨੂੰ ਸਮੇਂ ਦੇ ਅਨੁਕੂਲ ਤੇ ਸਹੀ ਬਚਨ ਕਿਹਾ।