ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਜੋ ਵੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ—ਤੂੰ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸਿਰਫ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਾਏ। ਜਦੋਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਜੀਵਤ ਹੈ, ਤੂੰ ਰੁਮਾ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਹੈ, ਨਾਲ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਪਾਪ ਕਰਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਜਦ ਤੂੰ ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨਾਲ ਵਿਅਭਿਚਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਸਜ਼ਾ ਨਿਰਧਾਰਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਸੰਸਾਰ ਦੇ ਰਿਵਾਜਾਂ ਦੇ ਵਿਰੁੱਧ ਕੰਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਲਈ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਮੈਂ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰੋਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ, ਸਿਵਾਏ ਸਜ਼ਾ ਦੇ। ਮੈਂ, ਜੋ ਇੱਕ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦਾ ਕਸ਼ਤਰੀ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਪਾਪ ਨੂੰ ਸਹਿਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ—ਜੋ ਵੀ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਆਪਣੀ ਭੈਣ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਛਾ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਛੂਹਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਲਈ ਸਜ਼ਾ ਮੌਤ ਹੈ; ਪਰ ਭਰਤ ਰਾਜ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਅਸੀਂ ਉਸ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰਦੇ ਹਾਂ। ਤੂੰ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਦੇ ਪ੍ਰਤੀ ਜੋ ਕਰਤਵ ਹੈ, ਉਸ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨੂੰ ਕੋਈ ਵੀ ਗਿਆਨੀ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦੇ ਪਾਲਣ ਵਾਲਾ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਭਰਤ ਇੱਛਾ ਵਿੱਚ ਆਉਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਇਰਾਦਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ; ਅਤੇ ਅਸੀਂ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਭਰਤ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ, ਤੇਰੇ ਵਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਨਿਰਧਾਰਤ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਰਗੀ ਹੀ ਹੈ; ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਅਤੇ ਰਾਜ ਲਈ, ਇਹ ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਜੋ ਵਚਨ ਮੈਂ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਦਿੱਤਾ ਸੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ। ਇਸ ਲਈ, ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੇ ਅਤੇ ਧਰਮਕ ਕਾਰਣਾਂ ਦੇ ਆਧਾਰ ਤੇ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਤੂੰ ਦੇਵੇ, ਉਹ ਠੀਕ ਹੈ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੋਵੇ। ਤੇਰੇ ਰੋਕਣ ਦਾ ਕੰਮ ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਧਰਮਕ ਹੈ; ਦੋਸਤ ਦੀ ਮਦਦ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਨੂੰ ਹਮੇਸ਼ਾ ਧਰਮ ਦੀ ਸੋਚ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਵੀ ਧਰਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਇਹ ਕਰਤਵ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਮਾਨਵ ਨੇ ਜੋ ਦੋ ਧਰਮਕ ਸ਼ਲੋਕ ਗਾਏ ਹਨ, ਉਹ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਨੇ ਅਪਣਾਏ ਹਨ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਵੀ ਉਸੀ ਰਾਹ ਤੇ ਚੱਲਿਆ ਹਾਂ। ਜਦੋਂ ਰਾਜਾ ਸਜ਼ਾ ਲਗਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਪਾਪ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਸਵਰਗ ਪਾ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਧਰਮਕ ਲੋਕ। ਚੋਰ ਨੂੰ ਚਾਹੇ ਸਜ਼ਾ ਮਿਲੇ ਜਾਂ ਛੁਟਕਾਰਾ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਪਰ ਜੇ ਰਾਜਾ ਪਾਪੀ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਨਹੀਂ ਦੇਂਦਾ, ਉਹ ਖੁਦ ਪਾਪੀ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮੇਰੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ ਪੂਰਵਜ ਮਾਂਧਾਤ੍ਰ ਨੇ ਭਿਆਨਕ ਵਿਪਤੀ ਚਾਹੀ ਸੀ; ਜਦ ਇੱਕ ਤਪਸਵੀ ਨੇ ਪਾਪ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਪਾਪ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਹੋਰ ਲਾਪਰਵਾਹ ਰਾਜਾ ਵੀ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਪ੍ਰਾਯਸ਼ਚਿਤ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਾਪ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੁਖ ਦਾ ਅੰਤ ਹੋਵੇ; ਮਾਰਨਾ ਧਰਮ ਅਨੁਸਾਰ ਹੈ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਅਸੀਂ ਨਿਰਭਰ ਨਹੀਂ ਹਾਂ। ਇੱਕ ਹੋਰ ਕਾਰਣ ਵੀ ਸੁਣ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ; ਸੁਣ ਕੇ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਨੂੰ ਇਸ ਬਾਰੇ ਕੋਈ ਦੁਖ ਜਾਂ ਗੁੱਸਾ ਨਹੀਂ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ; ਮਨੁੱਖ ਜਾਲ, ਫੰਦੇ ਅਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਫੜਣ ਵਾਲੀਆਂ ਚੀਜ਼ਾਂ ਨਾਲ— ਲੁਕਵੇ ਅਤੇ ਖੁੱਲ੍ਹੇ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ, ਕਈ ਜਾਨਵਰ ਫੜਦੇ ਹਨ—ਉਹ ਜੋ ਦੌੜਦੇ ਹਨ, ਡਰ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਲਾਪਰਵਾਹ ਹਨ, ਜਾਂ ਜੋ ਠੀਕ ਠੀਕ ਖੜੇ ਹਨ। ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਮਨੁੱਖ ਧਿਆਨ ਰਹਿਤ ਜਾਂ ਧਿਆਨ ਵਾਲੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਹਨ, ਇੱਥੋਂ ਤੱਕ ਕਿ ਉਹ ਜੋ ਪਿੱਛੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਅਤੇ ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ। ਰਾਜਾ-ਰਿਸ਼ੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀਆਂ ਹਨ, ਇੱਥੇ ਸ਼ਿਕਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ; ਇਸ ਲਈ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਲੜਦੇ ਹੋਏ ਜਾਂ ਨਾ ਲੜਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਇੱਕ ਸ਼ਾਖਾ-ਜਾਨਵਰ ਹੈ। ਧਰਮ, ਜੀਵਨ ਅਤੇ ਭਾਗ ਲਈ, ਰਾਜਾ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਹਨ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਓ, ਨਾ ਬੁਰਾ ਕਹੋ, ਨਾ ਅਪਮਾਨ ਦਿਓ, ਨਾ ਅਸਭਾਵਿਕ ਗੱਲ ਕਹੋ; ਇਹ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੇਵਤਾ ਹਨ। ਪਰ ਤੂੰ, ਧਰਮ ਨੂੰ ਨਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਕੇਵਲ ਗੁੱਸੇ 'ਤੇ ਆਧਾਰ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਦੋਸ਼ ਲਗਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਜੋ ਪਿਤਾ-ਪੁਰਖਿਆਂ ਦੁਆਰਾ ਸਥਾਪਿਤ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਰਾਮ ਦੇ ਕਹੇ ਗਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੇ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਕਰ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਨੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਪੱਕੀ ਸਮਝ ਹਾਸਲ ਕਰਕੇ, ਉਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲੱਭਿਆ। ਫਿਰ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਜੋ ਤੂੰ ਕਿਹਾ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਸਰਵੋਤਮ, ਉਹ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੱਚ ਹੈ—ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ। ਕੇਵਲ ਉੱਚਾ ਹੀ ਉੱਚੇ ਨੂੰ ਉਤਰ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਹੇਠਾ ਨਹੀਂ; ਜੇ ਪਹਿਲਾਂ, ਲਾਪਰਵਾਹੀ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਕੁਝ ਅਣਉਚਿਤ ਜਾਂ ਅਸਭਾਵਿਕ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ ਹੋਣ— ਤਾਂ ਵੀ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਨਾ ਲਾਏ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਸੱਚਾਈ ਨੂੰ ਦੇਖਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਸਫ਼ ਅਤੇ ਅਟਲ ਬੁੱਧੀ ਸਹੀ ਕਰਤਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਕਾਰਣ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ। ਜੇ ਮੈਂ ਵੀ, ਜਾਣ-ਅਣਜਾਣ, ਧਰਮ ਤੋਂ ਹਟ ਕੇ ਕੰਮ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨੀ, ਮੈਨੂੰ ਧਰਮ ਨਾਲ ਜੋੜੇ ਹੋਏ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰ। ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਗਲਾ ਰੁਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ ਦਰਦ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ, ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰਾਮ ਵਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਕਿ ਇੱਕ ਹਾਥੀ ਚਿਕੜ ਵਿੱਚ ਫਸਿਆ ਹੋਵੇ, ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਲਈ, ਤਾਰਾ ਲਈ ਜਾਂ ਆਪਣੇ ਕੁਟੰਬ ਲਈ ਦੁਖੀ ਨਹੀਂ, ਜਿੰਨਾ ਕਿ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਅੰਗਦ ਲਈ, ਜੋ ਗੁਣਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ। ਮੇਰਾ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾ ਹੋਣ ਕਾਰਨ, ਉਹ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਬਚਪਨ ਤੋਂ ਪਾਲਿਆ, ਸੁੱਕ ਜਾਵੇਗਾ, ਜਿਵੇਂ ਝੀਲ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪੀ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਬੱਚਾ ਹੈ, ਸਮਝ ਅਣਪੱਕੀ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਇੱਕੋ ਇਕ ਪਿਆਰਾ ਪੁੱਤਰ; ਹੇ ਰਾਮ, ਤਾਰਾ ਦੇ ਤਾਕਤਵਰ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਤੂੰ ਕਰ। ਆਪਣੀ ਉੱਚੀ ਬੁੱਧੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਵਲ ਲਗਾ; ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ ਦੋਹਾਂ ਦਾ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਕ ਹੈ, ਜੋ ਕਰਤਵ ਅਤੇ ਅਕਰਤਵ ਨੂੰ ਸਮਝਣ ਵਿੱਚ ਸਥਿਰ ਹੈ। ਜਿਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਭਰਤ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲ ਵਰਤਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਅੰਗਦ ਲਈ ਵੀ ਸੋਚ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਯਕੀਨ ਦਿਵਾਏ ਕਿ ਉਹ ਤਾਰਾ, ਜੋ ਤਪ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਹੈ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਪਾਪਾਂ ਦਾ ਭਾਰ ਢੋ ਰਹੀ ਹੈ, ਨੂੰ ਨਜ਼ਰਅੰਦਾਜ਼ ਨਾ ਕਰੇ, ਉਹੀ ਤੂੰ ਕਰ। ਜੋ ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਜ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਇੱਛਾ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਜੀ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਤੇਰੀ ਮਾਰਗਦਰਸ਼ਨ ਵਿੱਚ, ਸਵਰਗ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਮੌਤ ਤੇਰੇ ਹੱਥੋਂ ਚਾਹੀ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਵਾਲ਼ੀ ਵਿਚਕਾਰ ਸੰਵਾਦ, ਧਰਮ, ਪਾਪ ਅਤੇ ਕਰਤਵ ਦੇ ਮੂਲ ਸਿਧਾਂਤਾਂ ਨੂੰ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਵਾਲ਼ੀ ਆਪਣੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਲਈ ਰਾਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਾਰਥਨਾ ਕਰਦਾ ਹੈ।