ਇੰਦਰ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਛਾਤੀ ਚੌੜਾ ਸੀ, ਬਾਹਾਂ ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ালী, ਚਿਹਰਾ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਆਖਾਂ ਸ਼ੇਰ ਵਰਗੀਆਂ, ਉਹ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਡਿੱਗਿਆ ਹੋਇਆ ਪਿਆ ਸੀ। ਉਸ ਦੀ ਤੇਜ਼ਸਵੀਤਾ ਹੁਣ ਮਿਟ ਚੁਕੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ, ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਉਸ ਵੱਲ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਵੱਡੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹਨ, ਪਰ ਉਹ ਗਿਰੇ ਹੋਏ ਵਾਲੀ ਦੇ ਨੇੜੇ ਨਰਮਤਾ ਨਾਲ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ। ਜਦ ਰਾਮ, ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਾਲੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਵਾਲੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਡਿੱਗ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਕਠੋਰ ਪਰ ਧਰਮ-ਅਧਾਰਤ ਬੋਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਚਮਕ ਹੁਣ ਘਟ ਚੁਕੀ ਹੈ, ਹੋਸ਼ ਖੋ ਚੁਕਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਪਰ ਉਹ ਤਰਕ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਯੁੱਧ ਤੇ ਮਾਣ ਨਾਲ, ਗਰਵ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਵਾਲੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਇੱਥੇ ਕਿਸ ਧਰਮ ਦੀ ਪ੍ਰਾਪਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ, ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਪਿੱਠ ਕਰਕੇ ਮਾਰਿਆ? ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਤੇ ਤੁਹਾਡੇ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਅੰਤ ਹੋ ਗਿਆ।" ਉਹ ਰਾਮ ਦੀ ਮਿਹਰ, ਨਿਸ਼ਚਿਆਤਮਤਾ, ਵਾਅਦੇ ਤੇ ਕਾਇਮ ਰਹਿਣ ਦੀਆਂ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਹਰ ਜੀਵ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ੋਹਰਤ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। "ਆਤਮ-ਸਯੰਯਮ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਧਰਮ, ਧੀਰਜ, ਸੱਚ, ਸ਼ੂਰਤਾ—ਇਹ ਗੁਣ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਵੀ।" ਵਾਲੀ ਆਖਦਾ ਹੈ ਕਿ, "ਇਹ ਗੁਣ ਤੇ ਤੇਰੀ ਉੱਚੀ ਵੰਸ਼ਾਵਲੀ ਦੇਖ ਕੇ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰੋਕਿਆ ਸੀ, ਪਰ ਮੈਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆ ਗਿਆ।" ਉਹ ਦੱਸਦਾ ਹੈ ਕਿ, "ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਿਆ ਸੀ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਦੂਜੇ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਮਾਰਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਨਹੀਂ ਕਰੋਗੇ, ਪਰ ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਨਾ ਵੇਖਿਆ, ਇਹ ਵਿਚਾਰ ਆਇਆ।" ਫਿਰ ਵਾਲੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਤਾਨਾ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਧਰਮ ਦਾ ਝੰਡਾ, ਪਰ ਅਧਰਮੀ, ਮੰਦਾ ਆਚਰਨ ਵਾਲਾ, ਜਿਵੇਂ ਘਾਹ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਕੂਆਂ, ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ।" ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਚੰਗੇ ਆਦਮੀ ਦੀ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਮੰਦੇ ਹੋ, ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅੱਗ ਵਰਗਾ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਛਾਣ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਧਰਮ ਦੀ ਝੂਠੀ ਪਹਿਚਾਣ ਨਾਲ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ।" "ਚਾਹੇ ਤੇਰੇ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ, ਜਦ ਵੀ ਮੈਂ ਪਾਪ ਕਰਦਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਉਲੰਘਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ। ਤਾਂ ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ, ਜੋ ਪਾਪੀ ਨਹੀਂ, ਕਿਉਂ ਮਾਰਿਆ?" "ਮੈਂ, ਇੱਕ ਵਾਨਰ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸਦਾ, ਫਲ ਤੇ ਜੜਾਂ ਖਾਂਦਾ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਲੜ ਨਹੀਂ ਰਿਹਾ, ਦੂਜੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।" "ਤੁਸੀਂ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਸੁੰਦਰ, ਧਰਮ ਦੇ ਚਿੰਨ੍ਹ ਲਗਦੇ ਹੋ, ਸਭ ਦੇਖਦੇ ਹਨ।" "ਕਿਹੜਾ ਯੋਧਾ, ਜੋ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ, ਗਿਆਨਵਾਨ ਤੇ ਸੰਦਹ-ਰਹਿਤ, ਧਰਮ ਦੀ ਪਹਿਚਾਣ ਲੁਕਾ ਕੇ ਇੰਨਾ ਕਠੋਰ ਕੰਮ ਕਰੇਗਾ?" "ਤੁਸੀਂ ਰਘੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਪੈਦਾ ਹੋਏ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਰ noble ਲੱਗ ਕੇ, ਅਣਉਚਿਤ ਕੰਮ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ?" "ਮਿਲਾਪ, ਦਾਨ, ਸਹਿਣਸ਼ੀਲਤਾ, ਧਰਮ, ਸੱਚ, ਨਿਸ਼ਚਲਤਾ, ਸ਼ੂਰਤਾ—ਇਹ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਗੁਣ ਹਨ, ਅਤੇ ਪਾਪੀਆਂ ਨੂੰ ਸਜ਼ਾ ਦੇਣਾ ਵੀ।" "ਅਸੀਂ ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ ਹਾਂ, ਰਾਮਾ, ਜੜਾਂ, ਫਲ ਤੇ ਮਾਸ ਖਾਂਦੇ ਹਾਂ, ਇਹ ਸਾਡਾ ਸੁਭਾਵ ਹੈ, ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਲੋਕ ਹੋ, ਰਾਜਾ ਹੋ।" "ਜ਼ਮੀਨ, ਸੋਨਾ, ਔਰਤਾਂ, ਤੇ ਵਿਵਾਦ ਦੇ ਕਾਰਨ—ਇਹ ਲਾਲਚ ਦੇ ਸਰੋਤ ਹਨ; ਮੇਰੇ ਜੰਗਲ ਦੇ ਫਲਾਂ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਨੂੰ ਕੀ ਲਾਲਚ ਹੋ ਸਕਦੀ?" "ਅਨੁਸ਼ਾਸਨ ਤੇ ਸਯੰਯਮ, ਸਜ਼ਾ ਤੇ ਕ੍ਰਿਪਾ, ਇਹ ਰਾਜੇ ਦੀ ਡਿਊਟੀ ਹੈ; ਰਾਜ-ਚਲਨ ਧਰਮ-ਰਹਿਤ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ, ਰਾਜੇ ਸਿਰਫ਼ ਇੱਛਾ ਤੇ ਨਹੀਂ ਚਲਦੇ।" "ਪਰ ਤੁਸੀਂ ਇੱਛਾ ਦੇ ਵਸ਼, ਤੇਜ਼ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ, ਅਸਥਿਰ ਹੋ, ਤੇ ਰਾਜ-ਚਲਨ ਮਿਲਿਆ-ਜੁਲਿਆ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਨੂੰ ਪਸੰਦ ਕਰਦੇ ਹੋ।" "ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਧਨ ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਨਹੀਂ; ਇੰਦਰੀਆਂ ਤੇ ਇੱਛਾਵਾਂ ਦੇ ਵਸ਼, ਤੁਸੀਂ ਡੋਲਦੇ ਹੋ, ਲੋਕਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ।" "ਮੈਨੂੰ ਇੱਥੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਕਕੁਤਸਥ, ਜਦ ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਕੀ ਆਖੇਗਾ, ਜਦ ਇੰਨਾ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕੀਤਾ?" "ਰਾਜਾ-ਹਤਿਆਰਾ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਹਤਿਆਰਾ, ਗਾਂ-ਹਤਿਆਰਾ, ਚੋਰ, ਜੀਵ-ਹਤਿਆਰਾ, ਨਾਸਤਿਕ, ਤੇ ਦੂਜੇ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਸਭ ਨਰਕ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਕਲਹ-ਪ੍ਰਚਾਰਕ, ਕੰਜੂਸ, ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਧੋਖਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਅਧਿਆਪਕ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਭੰਗ ਕਰਨ ਵਾਲਾ—ਇਹ ਮੰਦੇ-ਮਨ ਵਾਲੇ ਨਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ।" "ਮੇਰੀ ਚਮੜੀ, ਵਾਲ ਤੇ ਹੱਡੀਆਂ ਚੰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਸਵੀਕਾਰ ਨਹੀਂ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਾਸ ਵੀ righteous ਲੋਕ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਿਆਂ।" "ਪੰਜ-ਨਖ ਵਾਲੇ ਪੰਜ ਜੀਵ ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਤੇ ਕਸ਼ਤਰੀਆਂ ਲਈ ਖਾਣਯੋਗ ਹਨ, ਰਘਵ: ਸੂਅਰ, ਸੂਅਰ-ਬੱਚਾ, ਗੋਹ, ਖਰਗੋਸ਼, ਤੇ ਕਛੂਆ ਪੰਜਵਾਂ।" "ਬੁਧੀਮਾਨ ਮੇਰੀ ਚਮੜੀ ਜਾਂ ਹੱਡੀਆਂ ਨਹੀਂ ਛੁਹਦੇ, ਰਾਮਾ, ਤੇ ਮੇਰਾ ਮਾਸ ਨਹੀਂ ਖਾਂਦੇ; ਫਿਰ ਵੀ ਮੈਂ, ਪੰਜ-ਨਖ ਵਾਲਾ ਜੀਵ, ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।" "ਮੈਨੂੰ ਤਾਰਾ ਨੇ ਸਚ ਤੇ ਮੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਚੇਤਾਇਆ ਸੀ, ਉਹ ਸਭ ਜਾਣਦੀ ਸੀ; ਪਰ ਮੋਹ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਭਾਗ ਦੇ ਵਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ।" "ਤੇਰੇ ਰੱਖਵਾਲੇ ਹੋਣ ਨਾਲ, ਕਕੁਤਸਥ, ਧਰਤੀ ਸਚਮੁਚ ਰੱਖੀ ਨਹੀਂ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਗੀ ਪਤਨੀ ਮੰਦੇ ਪਤੀ ਨਾਲ।" "ਧੋਖੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ-ਘਾਤੀ, ਨੀਚ, ਤੇ ਝੂਠੀ ਨਮਰਤਾ ਵਾਲਾ—ਤੂੰ, ਪਾਪੀ, ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਕਿਵੇਂ ਹੋ ਸਕਦਾ?" "ਚੰਗੀ ਆਚਰਨ ਦੀ ਹੱਦ ਤੋੜ ਕੇ, ਚੰਗਿਆਂ ਦੇ ਧਰਮ ਦੀ ਉਲੰਘਣਾ ਕਰ ਕੇ, ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਸਾਥ ਛੱਡ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਮਾ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਹਾਥੀ, ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ।" "ਜੇ, ਇੰਨਾ ਅਣਉਚਿਤ ਤੇ ਨਿੰਦਣਯੋਗ ਕੰਮ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਚੰਗਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਨਿੰਦਾ ਕੀਤੀ, ਤੁਸੀਂ ਚੰਗਿਆਂ ਵਿੱਚ ਇਸ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰੋ, ਤਾਂ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਆਖੋਗੇ?" "ਰਾਮਾ, ਜੋ ਸ਼ੂਰਤਾ ਤੁਸੀਂ ਸਾਡੇ, ਨਿਰਪੱਖ, ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਈ, ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ ਤੁਸੀਂ ਉਹ ਸ਼ੂਰਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਦਿਖਾਈ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਪਾਪ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਖੁੱਲ੍ਹਾ ਯੁੱਧ ਕਰਦੇ, ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਤਾਂ ਅੱਜ ਤੁਸੀਂ ਦੇਖਦੇ ਕਿ ਵੈਵਸਵਤ ਦੇਵਤਾ, ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰ ਕੇ, ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦਾ।" "ਪਰ ਮੈਂ, ਜਿੰਨਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਲੁਕ ਕੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਮੰਦੇ ਦੇ ਵਸ਼ ਆਇਆ ਮਨੁੱਖ, ਸੌਂਦੇ ਹੋਏ, ਸੱਪ ਵੱਲੋਂ ਮਾਰਿਆ ਜਾਂਦਾ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਦੱਸਦੇ; ਇੱਕ ਦਿਨ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਮੈਥਲੀ ਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ।" "ਮੈਂ ਉਸ ਮੰਦੇ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਲੈ ਗਿਆ, ਨੂੰ ਗਲ ਵਿਚ ਰੱਸੀ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਵਣ ਨੂੰ ਜਿਉਂਦਾ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਯੁੱਧ-ਭੂਮੀ 'ਤੇ ਲਿਆਉਂਦਾ।" "ਚਾਹੇ ਮੈਥਲੀ ਸਮੁੰਦਰ ਦੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਜਾਂ ਪਾਤਾਲ ਵਿੱਚ ਹੋਵੇ, ਤੇਰੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆਉਂਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਚਿੱਟੀ ਗਧੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣੇ ਹਿਰਦੇ ਦੀ ਗੱਲ, ਦੁੱਖ, ਤਰਕ, ਤੇ ਚੇਤਾਵਨੀ ਨਾਲ ਰੱਖੀ, ਆਪਣੇ ਅੰਤ ਦੇ ਸਮੇਂ, ਧਰਮ ਤੇ ਅਧਰਮ, ਰਾਜ-ਧਰਮ, ਤੇ ਨੈਤਿਕਤਾ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੋਇਆ।