ਰਾਮ, ਜੋ ਕਿ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤ ਅਤੇ ਅਥਾਹ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਅਹਿਮ ਗੱਲ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਪਰ ਮੇਰਾ ਮਨ ਨਾਰਾਜ਼ ਕਰਨ ਦਾ ਕੋਈ ਇਰਾਦਾ ਨਹੀਂ। ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਅਤੇ ਉਸ ਅਨੁਸਾਰ ਚਲ; ਮੈਂ ਜੋ ਤੇਰੇ ਭਲੇ ਲਈ ਹੈ, ਉਹ ਦੱਸ ਰਹੀ ਹਾਂ—ਤੂੰ ਜਲਦੀ ਅਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਯੁਵਰਾਜ ਬਣਾਵੇ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵਿਗੜ ਕੇ ਕੋਈ ਵਿਵਾਦ ਨਾ ਕਰ; ਮੇਰੇ ਅਨੁਸਾਰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਸਭ ਤੋਂ ਉਚਿਤ ਹੈ। ਤੂੰ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਵੈਰ ਭੁਲਾ ਕੇ, ਉਸਨੂੰ ਆਪਣੇ ਦਿਲ ਨਾਲ ਲਗਾ ਲੈ; ਇਹ ਤੇਰਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਇਹ ਵਾਨਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੇੜੇ, ਹਰ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਉਹ ਤੇਰਾ ਆਪਣਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵਰਗਾ ਕੋਈ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ। ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰ, ਉਸਨੂੰ ਤੋਹਫੇ, ਆਦਰ ਅਤੇ ਮਿਹਮਾਨਦਾਰੀ ਦੇ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਪਾਸ ਰੱਖ; ਇਹ ਵੈਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹੇ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜਿਸਦੀ ਗਰਦਨ ਚੌੜੀ ਅਤੇ ਦਿਲ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਾਥੀ ਹੈ; ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਡੋਰ ਤੇ ਆਸਰਾ ਕਰ, ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ। ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਅਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਭਲਾ-ਚਾਹੁੰਦੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਅਫ਼ੈਕਸ਼ਨ ਦੀ ਅਪੀਲ ਤੇ, ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ। ਮੇਰੀ ਚੰਗੀ ਗੱਲ ਸੁਣ, ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਚਲ; ਹੇ ਕੋਸਲ ਰਾਜੇ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੂੰ ਸਮਰਥ ਹੈਂ ਅਤੇ ਜਿਸਦੀ ਜੋਤਿ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਕੋਈ ਵਿਗੜ ਨਹੀਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ। ਫਿਰ ਤਾਰਾ, ਜੋ ਸਦਾ ਭਲੇ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦੀ ਸੀ, ਵਾਿਲੀ ਨੂੰ ਇਹ ਸਲਾਹ ਦੇ ਕੇ ਬੋਲ ਪਈ; ਪਰ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਵਾਿਲੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀਆਂ ਨਾ ਲੱਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਵੇਲੇ ਉਸਦੇ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਸੋਲਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣ। ਇੱਥੇ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿ੍ਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸੋਲਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਤਾਰਾ, ਜਿਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਚੰਦ ਵਰਗਾ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਕਹੀਆਂ, ਤਾਂ ਵਾਿਲੀ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਝਿੜਕ ਕੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ: ਮੈਂ ਕਿਸੇ ਵੀ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ, ਜੋ ਮੇਰਾ ਵੈਰੀ ਹੈ, ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਭਰੇ ਗੱਜਣ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਸਹਿਣਾਂ, ਹੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ? ਬਹਾਦਰ ਯੋਧਿਆਂ ਲਈ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਅਜੇਤ ਹਨ, ਬੇਇੱਜ਼ਤੀ ਸਹਿਣਾ ਮੌਤ ਤੋਂ ਵੀ ਵੱਧ ਕੜਵਾਂ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਡਰਪੋਕ! ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਚੁਣੌਤੀ ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਗੱਜਣ ਨੂੰ ਸਹਿਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਜੋ ਕਿ ਕਮਜ਼ੋਰ ਗਰਦਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਲਈ ਰਾਘਵ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ; ਉਹ ਧਰਮ ਅਤੇ ਕਰਜ਼ ਚੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ ਹੈ—ਉਹ ਕਦੇ ਅਣਚੰਗਾ ਕੰਮ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ। ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਜਾ; ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਅਤੇ ਭਗਤੀ ਦਿਖਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਜਾ ਕੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਾਂਗਾ; ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੈਂ ਉਸਦੇ ਅਹੰਕਾਰ ਨੂੰ ਦਬਾ ਦਿਆਂਗਾ, ਉਸਦੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਜਾਵੇਗੀ। ਉਹ ਜੋ ਕੁਝ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਦ ਉਹ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਖੜਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗਾ; ਮੇਰੀਆਂ ਮੁੱਕਿਆਂ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਉਹ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਹ ਦੁਸਟ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਟਿਕਾਣਾ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕੇਗਾ; ਤੂੰ, ਤਾਰਾ, ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਹੋਣ ਦਾ ਧਰਮ ਨਿਭਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਪਿਆਰ ਵਿਖਾ ਚੁੱਕੀ ਹੈ। ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਅਤੇ ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾਂਦਾ ਹਾਂ, ਤੈਨੂੰ ਮਨ੍ਹਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਹੁਣ ਕਾਫ਼ੀ ਹੈ—ਉਸਨੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਹਰਾ ਕੇ, ਮੈਂ ਵਾਪਸ ਆਵਾਂਗਾ। ਫਿਰ ਤਾਰਾ ਨੇ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਬੋਲ ਕੇ, ਵਾਿਲੀ ਨੂੰ ਗਲ ਲਾ ਲਿਆ; ਹੌਲੀ-ਹੌਲੀ ਰੋਦੀ ਹੋਈ, ਉਸਦੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਉਹ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਟਾਲਣ ਵਾਲੀ ਰਸਮਾਂ ਕਰਦੀ ਹੋਈ, ਹੋਰ ਔਰਤਾਂ ਸਮੇਤ ਅੰਦਰਲੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਪਰ ਉਸਦਾ ਦਿਲ ਦੁੱਖੀ ਸੀ। ਜਦ ਤਾਰਾ ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿੱਚ ਚਲੀ ਗਈ, ਵਾਿਲੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਸ਼ਹਿਰ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਸੱਪ ਫੁਫਕਾਰਦਾ ਹੋਵੇ। ਵਾਿਲੀ ਨੇ ਗਹਿਰੀ ਸਾਹ ਲੈ ਕੇ, ਹਰ ਪਾਸੇ ਤਿੱਖੀ ਨਿਗਾਹ ਮਾਰੀ, ਆਪਣੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਲੱਭਣ ਦੀ ਤਲਬ ਵਿੱਚ। ਫਿਰ ਉਸ ਮਹਾਨ ਵਾਿਲੀ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦਾ ਸੀ, ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਵਾਿਲੀ, ਜੋ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਕਸ ਕੇ, ਮੁੱਕਾ ਚੁੱਕ ਕੇ, ਤੁਰੰਤ ਹੀ ਸੁਗਰੀਵ ਵੱਲ ਵਧਿਆ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ। ਸੁਗਰੀਵ ਵੀ, ਹੋਰ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣਾ ਮੁੱਕਾ ਕੱਸ ਕੇ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਵਾਿਲੀ ਵੱਲ ਵਧਿਆ। ਵਾਿਲੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਧਦੇ ਹੋਏ ਇਹ ਕਿਹਾ: "ਮੇਰਾ ਇਹ ਵੱਡਾ ਮੁੱਕਾ, ਜੋ ਮਜ਼ਬੂਤੀ ਨਾਲ ਬੰਨ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਜੋਰ ਨਾਲ ਲੱਗ ਕੇ, ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਲੈ ਲਵੇਗਾ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਵਾਿਲੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਮੁੱਕਾ, ਤੇਰੀ ਜਾਨ ਲੈ ਕੇ, ਤੇਰੇ ਸਿਰ ਉੱਤੇ ਪਵੇ!" ਜਦ ਉਹ ਵਾਿਲੀ ਨੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਵਾਿਲੀ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੁਰੰਤ ਵਧਿਆ, ਅਤੇ ਉਸਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚੋਂ ਖੂਨ ਵਗਣ ਲੱਗ ਪਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਪਹਾੜ ਵੱਜਣ ਤੇ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ, ਬਿਨਾਂ ਹਿੱਕਚਾਹਟ ਦੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇੱਕ ਸਾਲਾ ਦਰੱਖਤ ਉਖਾੜ ਕੇ, ਵਾਿਲੀ ਦੇ ਸਰੀਰ ਉੱਤੇ ਵਾਰ ਕੀਤਾ, ਜਿਵੇਂ ਕੋਈ ਵੱਡਾ ਪਹਾੜ ਬਿਜਲੀ ਨਾਲ ਵੱਜਦਾ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਦਰੱਖਤ ਦੇ ਵਾਰ ਨਾਲ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਭਾਰੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਗੁੰਮਸੁਮ ਹੋ ਗਿਆ, ਵਾਿਲੀ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਭਾਰ ਨਾਲ ਲੋਡ ਹੋਈ ਕਿਸ਼ਤੀ ਵਾਂਗ ਥਿਰ-ਥਿਰਾ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਸ਼ੌਰਤ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸਨ, ਗਰੁੜ ਵਾਂਗ ਤੇਜ਼, ਭਿਆਨਕ ਰੂਪ ਧਾਰਨ ਕਰ ਚੁੱਕੇ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਚੰਦ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ। ਦੋਵੇਂ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਦੀ ਨੀਤ ਨਾਲ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਲੱਭਦੇ ਹੋਏ, ਫਿਰ ਵਾਿਲੀ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਹੋਰ ਵੀ ਵਧ ਗਿਆ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਸੀ, ਵਾਿਲੀ ਕੋਲ ਹਾਰ ਗਿਆ; ਉਸਦਾ ਅਹੰਕਾਰ ਟੁੱਟ ਗਿਆ, ਉਸਦੀ ਤਾਕਤ ਘਟ ਗਈ। ਵਾਿਲੀ ਦਾ ਸਾਹਮਣਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਵਿਖਾਇਆ, ਦਰੱਖਤਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੀਆਂ ਨੌਂਖਾਂ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕੀਤਾ। ਮੁੱਕਿਆਂ, ਘੁੱਟਾਂ, ਪੈਰਾਂ ਅਤੇ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਵਾਰ-ਦਰ-ਵਾਰ, ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਲੜਾਈ ਬਹੁਤ ਭਿਆਨਕ ਹੋਈ, ਜਿਵੇਂ ਵ੍ਰਿਤ੍ਰ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਦੀ ਲੜਾਈ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਾਨਰ, ਜੰਗਲ ਵਾਸੀ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਲੱਥਪੱਥ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਬੜਾ ਸ਼ੋਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜ ਰਹੇ ਸਨ।