ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ ਉਸਨੂੰ ਆਸ਼ਵਾਸਨ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਕਦੇ ਵੀ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ, ਧਰਮ ਲਈ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ। ਤੂੰ ਕੋਈ ਸੰਕੋਚ ਨਾ ਕਰ, ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ।” ਰਾਮ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਪਾ ਕੇ ਖੇਤਾਂ ਵਿਚ ਪੱਕੀ ਫਸਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਪਹਿਨਣ ਵਾਲੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਲਈ ਮੈਂ ਤਿਆਰ ਹਾਂ।” ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਸੁਗਰੀਵ, ਉਹ ਬੁਲਾਵਾ ਦੇ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਪਹਿਲਾਂ ਵੀ ਤੂੰ ਜਿੱਤ ਦੀ ਡੰਡੀ ਵੱਜਾ ਕੇ ਉਸ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਉਤੇਜਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਜੋ ਉਹ ਆ ਜਾਵੇ।” ਰਾਮ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, “ਵਾਲੀ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਲਈ ਹਮੇਸ਼ਾ ਤਿਆਰ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣੀਆਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਸੁਣ ਕੇ ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਉਹ ਕਿਸੇ ਵੀ ਹਾਲਤ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਸਹਿਨ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।” ਸੁਗਰੀਵ, ਜਿਸ ਦਾ ਰੰਗ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਖ਼ਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਅੱਗੇ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਕੰਬ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਗਰਜਣ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ ਗਾਂਵਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਦਿੱਤੀ ਤੇ ਭੱਜ ਪਈਆਂ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਜਾ ਦੀ ਬੇਇੱਜਤੀ ਹੋਣ ਤੇ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਹੋਈਆਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਨਵਰ ਵੀ ਡਰ ਕੇ ਦੌੜ ਪਏ। ਪੰਛੀ ਵੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਪੁੱਤਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਗਰਜਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਤੇਜ ਹੋਰ ਵਧਾ ਲਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਤੁਰੰਤ ਛੱਡੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਭੜਕਿਆ ਹੋਇਆ ਦਰਿਆ ਆਪਣਾ ਰੌਦਰ ਰੂਪ ਦਿਖਾ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਵਾਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਸਹਿਨ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਮਹਲ ਦੇ ਅੰਦਰੋਂ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਭਾਰੀ ਗਰਜਣ ਸੁਣੀ। ਉਸ ਗਰਜਣ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਹੰਕਾਰਤਾ ਤੁਰੰਤ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਗੁੱਸਾ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸ ਦਾ ਸੋਨੇ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸਰੀਰ ਅਚਾਨਕ ਮਲਿਨ ਹੋ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਉੱਤੇ ਦਾਗ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਦੰਦ ਤੇ ਹੱਥ ਚੜ੍ਹਾ ਕੇ, ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਤੇ ਡੰਡੀਆਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਸ ਅਸਹਨਯ ਗਰਜਣ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ ਉੱਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਉਸ ਦੇ ਤੇਜ਼ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਜ਼ਮੀਨ ਵੀ ਕੰਬ ਗਈ। ਤਦ ਤਾਰਾ ਨੇ, ਪਿਆਰ ਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜੱਫੀ ਪਾਈ। ਉਹ ਕੰਬ ਰਹੀ ਸੀ, ਚਿੰਤਤ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਬੋਲ ਪਈ, “ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਜੋ ਨਦੀ ਦੇ ਵਗ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ। ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸਿੰਘਾਸਨ ਤੋਂ ਉਠ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਮਾਲਾ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਇਹ ਗੁੱਸਾ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇ।” ਤਾਰਾ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਤੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰ ਲੈਣੀ, ਨਾ ਤੇਰੇ ਵੈਰੀਆਂ ਦੀ ਕੋਈ ਗਿਣਤੀ ਹੈ, ਨਾ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ। ਪਰ ਹੁਣੇ-ਹੁਣੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੁਰਨਾ ਮੈਨੂੰ ਚੰਗਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗਦਾ। ਸੁਣ, ਮੈਂ ਦੱਸਦੀ ਹਾਂ ਕਿ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।” “ਪਹਿਲਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਲੜਨ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ ਤੇ ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਦੁਬਾਰਾ ਆ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਵਿੱਚ ਪਾ ਰਿਹਾ ਹੈ।” “ਉਸ ਦੀ ਗਰਜਣ ਵਿੱਚ ਜੋ ਹੰਕਾਰ ਤੇ ਨਿਸ਼ਚਯ ਹੈ, ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਜੋ ਉਤਾਵਲਾਪਨ ਹੈ, ਇਹ ਸਭ ਕਿਸੇ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਤੋਂ ਬਿਨਾਂ ਨਹੀਂ ਹੋ ਸਕਦੇ। ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਮੰਨਦੀ ਕਿ ਸੁਗਰੀਵ ਇੱਥੇ ਅਕੇਲਾ ਆਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਥੀ ਉੱਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹੁਣ ਗਰਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।” “ਸੁਭਾਵਕ ਤੌਰ ਤੇ, ਇਹ ਵਾਨਰ ਚਤੁਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੈ; ਸੁਗਰੀਵ ਕਿਸੇ ਅਜਿਹੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਉਹ ਜਾਣਦਾ ਨਾ ਹੋਵੇ। ਅੰਗਦ, ਜੋ ਨੌਜਵਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਹੈ, ਜੰਗਲ ਦੀਆਂ ਗਹਿਨਾਈਆਂ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਜੋ ਜਾਣਕਾਰੀ ਇਕੱਠੀ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਨੇ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।” “ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿਚ ਜੰਮੇ ਹਨ, ਉਹ ਬੜੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਤੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ ਹਨ। ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਣਾ ਵੀ ਔਖਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਹ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਮਨਚਾਹੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ ਆਏ ਹਨ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਹੋਣ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹਨ।” “ਰਾਮ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਉਹ ਕਲਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਵਾਲੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਉਤਪੰਨ ਹੋਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾਵਾਂ ਲਈ ਛਾਂਵਾਂ ਵਾਲਾ ਵੱਡਾ ਰੁੱਖ ਹੈ ਤੇ ਦੁਖੀ ਜਨਾਂ ਲਈ ਸਰਵੋਚ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੁਖੀਆਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਮਾਣ ਤੇ ਮਹਿਮਾ ਦਾ ਇਕੱਲਾ ਪਾਤਰ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਤੇ ਵਿਦਿਆ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੀ ਪਾਲਨਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਖਣਿਜਾਂ ਲਈ ਮੂਲ ਹੈ, ਓਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਮੁੰਦਰ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।” “ਰਾਮ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈਯ ਤੇ ਅਣਮਾਪਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਇਕ ਗੱਲ ਦੱਸਣੀ ਹੈ, ਬਿਨਾ ਕਿਸੇ ਦੁਖ ਦੇ। ਸੁਣ ਤੇ ਅਮਲ ਕਰ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਆਖਦੀ ਹਾਂ: ਜਲਦੀ ਤੇ ਢੰਗ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰਾਧਿਕਾਰੀ ਮੰਨ ਕੇ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰ ਦੇ।” “ਹੇ ਰਾਜਾ, ਆਪਣੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਾ ਕਰ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰਾਮ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਕਰਨਾ ਉਚਿਤ ਮੰਨਦੀ ਹਾਂ। ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਲ ਸਾਂਝ ਪਾ, ਵੈਰ ਦੂਰ ਕਰ ਦੇ; ਤੇਰਾ ਇਹ ਭਰਾ, ਇਹ ਵਾਨਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਪਿਆਰਾ ਹੋਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਚਾਹੇ ਉਹ ਇੱਥੇ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਨੇੜੇ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਤੇਰਾ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਹੈ; ਮੈਂ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਉਸ ਵਰਗਾ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦੀ।” “ਉਹਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਤੋਹਫੇ, ਸਨਮਾਨ ਤੇ ਆਦਰ ਦੇ ਕੇ, ਆਪਣਾ ਸਾਥੀ ਬਣਾ ਲੈ; ਇਹ ਵੈਰ ਛੱਡ ਦੇ, ਤੇ ਉਹ ਤੇਰੇ ਕੋਲ ਹੀ ਰਹੇ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਚੌੜੀ ਗਰਦਨ ਤੇ ਵੱਡੇ ਦਿਲ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਤੇਰਾ ਮੁੱਖ ਸਾਥੀ ਹੈ; ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸਾਂਝ ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਹੋਰ ਕੋਈ ਰਾਹ ਨਹੀਂ।” “ਜੇ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਕਰਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤੇ ਜੇ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁਣ ਵਾਲੀ ਮੰਨਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ, ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛੀ ਗਈ ਗੱਲ ਨੂੰ ਮੰਨ ਕੇ, ਮੇਰੀ ਸਲਾਹ ਮੰਨ ਲੈ। ਮੇਰੀ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ, ਤੇ ਕੇਵਲ ਗੁੱਸੇ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਨਾ ਲੱਗ। ਤੂੰ ਸਮਰਥ ਹੈਂ, ਹੇ ਕੋਸਲ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੀ ਚਮਕ ਇੰਦਰ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਾਰਾ ਨੇ ਸਿਰਫ਼ ਭਲਾਈ ਦੀ ਗੱਲ ਕਰਦਿਆਂ, ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਇਹ ਉਪਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ। ਪਰ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਚੰਗੀ ਨਾ ਲੱਗੀਆਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਉੱਤੇ ਮੌਤ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਸੀ ਤੇ ਉਹ ਭਾਗ ਦੇ ਵਸ਼ ਵਿੱਚ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਸੋਲਵਾਂ ਸਰਗ ਵੀ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ।