ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਦੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਚੱਲਦਾ ਵੱਡਾ ਬੱਦਲ ਗੱਜਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸ਼ੇਰ ਵਾਂਗ ਮਾਣ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੂਰਜ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਇਹ ਮਹਾਨ ਚਾਲ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮ, ਅਸੀਂ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਦੇ ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਹਨ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਜਾਲੀ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ ਹੈ।" ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਫਿਰ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਵਾਲੀ ਦੀ ਨਗਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਹੁਣ ਉਹ ਵਚਨ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਜੋ ਤੂੰ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ—ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਆਉਂਦਾ ਹੈ ਤੇ ਸਭ ਕੁਝ ਪੂਰਾ ਕਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰ।" ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮ ਪਰਾਇਣ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਸੁਗਰੀਵ, ਇਹ ਗਜਸਾਹਵਯ ਨਾਮਕ ਮਾਲਾ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾਈ ਸੀ, ਇਹ ਪਹਚਾਨ ਦੀ ਨਿਸ਼ਾਨੀ ਹੈ।" ਫਿਰ ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਮਾਲਾ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਕੇ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਵੀ ਚਮਕਦਾ ਹੈਂ, ਹੇ ਵੀਰ।" "ਜਿਵੇਂ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੂਰਜ ਵੱਖਰਾ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਬਾਂਦਰ, ਅੱਜ ਤੇਰਾ ਡਰ ਅਤੇ ਵੈਰ, ਜੋ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਉੱਠਿਆ ਹੈ—ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਇੱਕ ਹੀ ਬਾਣ ਨਾਲ ਸਮਾਪਤ ਕਰ ਦਿਆਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਆਪਣਾ ਉਹ ਦੁਸ਼ਮਣ ਵਿਖਾ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਬਣ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਜਦ ਤੱਕ ਵਾਲੀ ਮੇਰੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਲੱਥ ਹੋ ਕੇ ਜੰਗਲ ਦੀ ਧੂੜ ਵਿੱਚ ਪਿਆ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਵੀ ਜੀਉਂਦਾ ਪਿੱਛੇ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈਂ। ਪਰ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸਾਲ ਵਰਖ ਦੇ ਰੁੱਖ ਛੇਦ ਦਿੱਤੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ, ਆਪਣਾ ਵਚਨ ਜ਼ਰੂਰ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ—ਤੂੰ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਾ ਕਰ।" "ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਪਾ ਕੇ ਖੇਤਾਂ ਨੂੰ ਪੱਕਾ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਹੀ, ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਵਾਲੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਇਹ ਚੁਣੌਤੀ ਪੂਰੀ ਹੋਵੇਗੀ।" "ਸੁਗਰੀਵ, ਉਹ ਬੁਲਾਰਾ ਕਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਜਿੱਤਣ ਦੇ ਗੁਮਾਨ ਵਿੱਚ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਉਕਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ, ਬਾਹਰ ਆ ਜਾਵੇ।" "ਵਾਲੀ, ਜੋ ਲੜਾਈ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਹੈ, ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਲਾਵੇਗਾ; ਜਦ ਉਹ ਸੁਣੇਗਾ ਕਿ ਉਸਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੇ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ ਹੈ, ਉਹ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਇਸ ਨੂੰ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।" ਇਸ ਸਮੇਂ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ ਉਹ ਗੱਜਦਾ ਹੈ, ਬੜੀ ਭਿਆਨਕ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਸ਼ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ; ਉਸਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ ਗਾਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜ ਜਾਂਦੀਆਂ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਰਾਣੀਆਂ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਭੱਜਦੀਆਂ ਹਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਜਾਨਵਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਗੁਸਤਾਖੀ ਨਾਲ ਭੱਜਦੇ ਹਨ; ਪੰਛੀ ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਵਧੇਰੇ ਜੋਸ਼ ਅਤੇ ਚਮਕ ਨਾਲ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗੱਜਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਥਲੇ ਦਰਿਆ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਉਸ ਸਮੇਂ, ਵਾਲੀ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਬਿਲਕੁਲ ਬਰਦਾਸ਼ਤ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਮਹਾਨ-ਹਿਰਦੇ ਵਾਲੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਗੂੰਜਣ ਵਾਲੀ ਗੱਜਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਮਹਲ ਅੰਦਰ ਸੁਣੀ। ਉਹ ਆਵਾਜ਼, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੱਤਾ, ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਦਾ ਮਾਣ ਤੁਰੰਤ ਲਹਿ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਭਾਰੀ ਗੁੱਸਾ ਆ ਗਿਆ। ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਕੰਬ ਗਿਆ, ਉਹ ਸੋਨੇ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਤੇ ਦਾਗ ਲੱਗ ਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਸਦਾ ਚਿਹਰਾ ਮਲਿਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਵਾਲੀ, ਆਪਣੇ ਦੰਦਾਂ, ਹੱਥਾਂ ਅਤੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਕਮਲਾਂ ਅਤੇ ਡੰਡੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਝੀਲ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਅਸਹਨਸ਼ੀਲ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਜ਼ਮੀਨ 'ਤੇ ਛਾਲ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਤੇਜ਼ ਕਦਮਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰਦਾ ਹੋਇਆ। ਤਦ ਤਾਰਾ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਜਤਾਉਂਦੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਡਰੀ ਹੋਈ, ਕੰਬਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਲਈ ਇਹ ਬਚਨ ਆਖਦੀ ਹੈ: "ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਗੁੱਸਾ, ਜੋ ਦਰਿਆ ਦੇ ਵਗਣ ਵਰਗਾ ਉੱਠਿਆ ਹੈ, ਇਸ ਨੂੰ ਰੋਕ ਲੈ; ਸਵੇਰੇ ਆਪਣੇ ਸੇਜ ਤੋਂ ਉੱਠ ਕੇ, ਜਿਵੇਂ ਪਹਿਨੀ ਮਾਲਾ ਉਤਾਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਿਵੇਂ ਇਸ ਗੁੱਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਛੱਡ ਦੇ।" "ਤੂੰ ਸਵੇਰੇ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਾਈ ਕਰੀਂ, ਹੇ ਬਾਂਦਰ; ਤੇਰੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਦੀ ਗਿਣਤੀ ਹੋਵੇ ਜਾਂ ਕੋਈ ਕਮਜ਼ੋਰੀ, ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਤੇਰੇ ਵਿੱਚ ਨਹੀਂ ਹਨ, ਹੇ ਮਹਾਨ।" "ਤੇਰਾ ਅਚਾਨਕ ਹਮਲਾ ਮੈਨੂੰ ਅਜੇ ਪਸੰਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ; ਸੁਣ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦਾ ਕਾਰਨ ਕੀ ਹੈ।" "ਪਹਿਲਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਤੈਨੂੰ ਲੜਾਈ ਲਈ ਉਕਸਾਇਆ ਸੀ; ਪਰ ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਲੜਨ ਗਿਆ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ, ਤੇ ਉਹ ਹਰ ਪਾਸੇ ਭੱਜਦਾ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।" "ਹੁਣ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ ਤੇ ਵਧੇਰੇ ਦੁੱਖ ਦਿੱਤਾ ਹੈ, ਉਸ ਦਾ ਮੁੜ ਆ ਕੇ ਤੈਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇਣਾ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ।" "ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਕਰਨ ਅਤੇ ਗੱਜਣ ਵਿੱਚ ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਅਤੇ ਦ੍ਰਿੜਤਾ ਹੈ, ਉਹ ਬਿਨਾਂ ਵੱਡੇ ਕਾਰਨ ਦੇ ਨਹੀਂ ਹੈ।" "ਮੈਂ ਨਹੀਂ ਸਮਝਦੀ ਕਿ ਸੁਗਰੀਵ ਇੱਥੇ ਇਕੱਲਾ ਆਇਆ ਹੈ; ਉਹ ਕਿਸੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਸਾਥੀ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿਸ ਕਰਕੇ ਉਹ ਹੁਣ ਇੰਨੇ ਜੋਸ਼ ਨਾਲ ਗੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਮੂਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਬਾਂਦਰ ਚਤੁਰ ਤੇ ਸਮਝਦਾਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਸੁਗਰੀਵ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ, ਜਿਸਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਉਹ ਨੇ ਪਰਖੀ ਨਾ ਹੋਵੇ।" "ਇਹ ਨੌਜਵਾਨ ਅੰਗਦ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ ਸੀ; ਜੋ ਕੁਝ ਉਸ ਨੇ ਜਾਣਿਆ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਗੁਪਤਚਰਾਂ ਨੇ ਰਿਪੋਰਟ ਕੀਤਾ ਹੈ।" "ਅਯੋਧਿਆ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ—ਮਸ਼ਹੂਰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ ਹਨ ਤੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈ ਹੈਂ।" "ਉਹ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ, ਜੋ ਪਹੁੰਚਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਔਖੇ ਹਨ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਇੱਛਾ ਪੂਰੀ ਕਰਨ ਲਈ; ਉਹ ਤੇਰੇ ਭਰਾ ਦੇ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਸਾਥੀ ਵਜੋਂ ਮਸ਼ਹੂਰ ਹਨ।" "ਰਾਮ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰਕ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਗਾਂ ਦੇ ਅੰਤ ਦਾ ਅੱਗ ਉੱਗ ਆਇਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਲਈ ਛਾਂਵਾਂ ਵਾਲਾ ਰੁੱਖ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁੱਖੀਆਂ ਲਈ ਸਰਵੋਤਮ ਆਸਰਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਦੁੱਖੀਆਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਮਾਣ ਦਾ ਇਕਲੌਤਾ ਪਾਤਰ ਹੈ; ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਬੁੱਧੀ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਨਿਭਾਉਣ ਲਈ ਸਮਰਪਿਤ ਹੈ।" "ਜਿਵੇਂ ਪਹਾੜ ਖਣਿਜਾਂ ਲਈ ਹੈ, ਉਸੇ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਗੁਣਾਂ ਦਾ ਸਰੋਤ ਹੈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੇਰਾ ਅਜਿਹੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਨਾਲ ਵੈਰ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਰਾਮ, ਜੋ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਅਜੈ ਤੇ ਅਨੰਤ ਹੈ, ਉਸ ਨਾਲ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਕੁਝ ਦੱਸਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਬਿਨਾਂ ਤੇਰੀ ਨਾਰਾਜ਼ਗੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋਏ।