ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ, Sugrīva ਦੇ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰ Sugrīva ਨੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਉਤਸ਼ਾਹਿਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਇਹ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦੂਰ ਕਰੇ।” Sugrīva, ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜਦ ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਦੱਸਦਾ। ਫਿਰ Sugrīva ਨੇ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ, “ਰਾਘਵ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਹੈ ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਨੂੰ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਝਾੜੀਆਂ ਹਨ, ਮਿੱਠੀਆਂ ਜੜ੍ਹਾਂ, ਫਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਦੀ ਭਰਵਾਂਤ ਹੈ।” ਇਥੇ ਸੱਤ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੱਤ ਸਪਤ-ਰਿਸ਼ੀ ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਵਸਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਵਾਅਦਿਆਂ ਤੇ ਅਡਿੱਠ, ਸਦਾ ਉਲਟ ਸਿਰ ਲਟਕਦੇ, ਪਾਣੀ ਵਿਚ ਟਿਕੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਉੱਤੇ ਵਸਦੇ, ਅਤੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਇਹ ਆਸ਼੍ਰਮ, ਜੋ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਕੰਡੇ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਆਉਣਾ ਇਨ੍ਹਾ ਔਖਾ ਹੈ ਕਿ ਦੇਵਤੇ, ਦਾਨਵ ਅਤੇ ਇੰਦਰ ਵੀ ਆਉਣ ਤੋਂ ਡਰਦੇ ਹਨ। ਪੰਛੀ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੇ ਕੋਈ ਭੁੱਲ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਮੁੜ ਕੇ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ। ਇਥੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਜ-ਸੰਗੀਤ, ਗਾਇਕੀ, ਅਤੇ ਇੱਕ ਅਦਭੁਤ ਸੁਗੰਧ, ਰਾਘਵ। ਇੱਥੇ ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਯਜਨ-ਅਗਨੀਆਂ ਵੀ ਜਲ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਇਹ ਧੂੰਆਂ, ਪigeon-ਰੰਗੀ ਲਾਲੀ ਨਾਲ ਮੋਟਾ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਧੂੰਏਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀਆਂ ਹੋਈਆਂ, ਜਿਵੇਂ ਬੇਰਿਲ ਦੇ ਪਹਾੜ ਬੱਦਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ। Sugrīva ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਨ ਲਾ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰੋ। ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਰੀਰ ਤੇ ਕੋਈ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।” ਤਦ ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਮਕ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, Sugrīva ਅਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ ਦਿਲੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਸਪਤ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਤੋਂ ਦੂਰ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ Kiṣkindhā ਦੇਸ਼ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ Vāli ਦੇ ਰਾਜ ਅਧੀਨ ਸੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਬਾਂਦਰ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਵਧਾ ਕੇ, ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵਲ ਮੁੜੇ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਰਾਜਪੁਤ੍ਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਸੀ, ਵੈਰੀ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ Kiṣkindhā ਕੰਡ ਦੇ ਚੌਦਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਸਭ ਜਲਦੀ Kiṣkindhā, Vāli ਦੀ ਨਗਰੀ, ਵਲ ਆ ਗਏ, ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਢੱਕ ਕੇ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। Sugrīva, ਜਿਸ ਦੀ گردن ਚੌੜੀ ਸੀ ਅਤੇ ਜੋ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ, ਨੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਨਜ਼ਰ ਮਾਰੀ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਮਾਰੀ, ਯੁੱਧ ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਦਿੱਤੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਚੀਰਣ ਵਾਲੀ ਆਵਾਜ਼ ਕੀਤੀ। ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜਦਾ ਹੋਇਆ, ਹਵਾ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਲਦਾ, ਉਹ ਅੱਗੇ ਵਧਿਆ, ਉਸ ਦੀ ਚਾਲ ਸਿੰਘ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਨਦਾਰ, ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾਰ। Sugrīva ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕਿਹਾ, “ਅਸੀਂ Kiṣkindhā ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ, ਸੋਨੇ ਦੇ ਦਰਵਾਜਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਅਤੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਜਾਲ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ।” “ਅਸੀਂ Vāli ਦੀ ਨਗਰੀ Kiṣkindhā ਪਹੁੰਚ ਗਏ ਹਾਂ, ਜੋ ਝੰਡਿਆਂ ਅਤੇ ਯੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ। ਹੇ ਵੀਰ, ਹੁਣ ਉਹ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਜੋ ਤੂੰ Vāli ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਕੀਤਾ ਸੀ।” “ਉਹ ਵਾਅਦਾ ਜਲਦੀ ਪੂਰਾ ਕਰ, ਜਿਵੇਂ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ।” Sugrīva ਦੀ ਇਹ ਬੇਨਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਧਰਮਕ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ, ਵੈਰੀ-ਨਾਸਕ, ਨੇ Sugrīva ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਇਹ ਗਰਲੈਂਡ, Gajasāhvaya, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਪਾਈ ਹੈ, ਇਹ ਪਛਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਾਨ ਹੈ—” “ਇਹ ਗਰਲੈਂਡ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਵਿਚ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲੋਂ ਪਾਈ ਹੋਈ, ਤੂੰ ਹੋਰ ਵੀਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਗਰਲੈਂਡ ਤੇਰੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਇਆ।” “ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਅਸਮਾਨ ਵਿਚ ਤਾਰਿਆਂ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਵੱਖਰਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ, ਅੱਜ, ਹੇ ਬਾਂਦਰ, ਤੇਰੀ Vāli ਤੋਂ ਡਰ ਅਤੇ ਵੈਰ—” “ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਆਪਣਾ ਤੀਰ ਛੱਡਾਂਗਾ; Sugrīva, ਮੈਨੂੰ ਉਹ ਵੈਰੀ ਵਿਖਾ, ਜੋ ਤੇਰਾ ਭਰਾ ਹੈ।” “ਜਦ ਤੱਕ Vāli, ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਜੰਗਲ ਦੀ ਧੂੜ ਵਿਚ ਪਿਆ ਹੋਵੇ, ਜੇ ਉਹ ਮੇਰੀ ਨਜ਼ਰ ਵਿਚ ਆਇਆ ਅਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਜਿਉਂਦਾ ਗਿਆ—” “ਤਾਂ, ਤੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮੈਨੂੰ ਦੋਸ਼ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਪਰ, ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਮੇਰੇ ਤੀਰ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲਾ ਦਰੱਖਤ ਛੋੜੇ ਹਨ।” “ਧਰਮ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਾਂਗਾ; ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਵਾਅਦਾ ਪੂਰਾ ਕਰਾਂਗਾ—ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਸੰਦੇਹ ਦੂਰ ਕਰ।” “ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਮੀਂਹ ਨਾਲ ਪੱਕੀ ਫਸਲ ਲਿਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਇੰਝ ਹੀ, Vāli ਦੀ ਚੁਣੌਤੀ ਲਈ, ਜੋ ਸੋਨੇ ਦੀ ਮਾਲਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ—” “Sugrīva, ਉਹ ਪਕਾਰ ਕਰ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਆਵੇ, ਜੋ ਜਿੱਤ ਦਾ ਦਾਵਾ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਤੇਰੇ ਵਲੋਂ ਉਕਸਾਇਆ ਗਿਆ ਸੀ।” “Vāli, ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ, ਦੇਰੀ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ; ਵੈਰੀਆਂ ਵਲੋਂ ਚੁਣੌਤੀ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਇਹ ਸਹਿਣ ਨਹੀਂ ਕਰੇਗਾ।” ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, Sugrīva, ਸੋਨੇ-ਰੰਗੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਨੇ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਗਰਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਵੇਂ ਆਸਮਾਨ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ ਹੋਵੇ; ਉਸ ਆਵਾਜ਼ ਤੋਂ, ਗਾਂਵਾਂ ਡਰ ਗਈਆਂ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਗੁਆ ਕੇ ਭੱਜ ਗਈਆਂ। ਰਾਜਾ ਦੇ ਦੋਸ਼ ਨਾਲ, ਜਿਵੇਂ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੋਣ, ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਭੱਜਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਘੋੜੇ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਪੰਛੀ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੁੰਨ ਖਤਮ ਹੋ ਗਈ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਗਰਜੀ ਹੋਈ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਚਮਕ ਵਧਾ ਕੇ, ਜਲਦੀ ਨਾਲ ਆਪਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਛੱਡੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਦੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹਵਾ ਨਾਲ ਉਕਸਾਇਆ ਗਿਆ ਹੋਵੇ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ Kiṣkindhā ਕੰਡ ਦੇ ਪੰਦਰਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, Vāli, ਆਪਣੇ ਭਰਾ Sugrīva ਨੂੰ ਸਹਿਣ ਨਾ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਮਹਾਨ-ਹਿਰਦੇ Sugrīva ਦੀ ਗਰਜ, ਮਹਲ ਵਿਚ ਬੈਠਾ ਸੁਣਦਾ ਹੈ।