ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਸੰਤੁਆਉਂਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦੀ ਗਾਰੰਟੀ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਪਾਪ ਹੈ। ਮੈਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਨਾਜ਼ੁਕ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ — ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਦੁਬਾਰਾ ਲੜ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਨਰ!" ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਇਆ, "ਇਸ ਸਮੇਂ ਹੀ ਤੂੰ ਵੇਖੇਗਾ ਕਿ ਵਾਲੀ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਅਡੋਲ ਪਿਆ ਹੋਇਆ ਹੋਵੇਗਾ।" ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਦਾ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਓ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਾਂ ਕਿ ਜਦ ਤੂੰ ਯੁੱਧ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਾਂ।" ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਦੇਸ਼ ਦਿੱਤਾ, "ਇਹ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਫੁੱਲ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਸ ਨੂੰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਖਿੜੇ-ਖਿੜੇ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਤੋੜ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਿਸ ਦੀ ਗਲ 'ਚ ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ ਬੇਲ ਬੰਨ੍ਹੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਕਾਂਗਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਗੁਲਦਸਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣਦੇ ਹੋਏ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ ਤੇ ਮੁੜ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਵਿਆਪਕ ਅਤੇ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਤੇਰਵੀ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਰਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਜਿਸ ਦੀ ਰਾਖੀ ਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਯੋਗ ਤੀਰ ਲਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਚੌੜੀ ਗਲ ਵਾਲਾ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਘਵ ਦੇ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲੇ। ਪਿੱਛੇ ਵਿਰੋਧੀ ਹਨੁਮਾਨ, ਨਲ, ਤਾਕਤਵਰ ਨੀਲ, ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਮੁਖੀ ਤਾਰਾ ਵੀ ਚਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਦਰੱਖਤ, ਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਵੇਖੀਆਂ। ਪਹਾੜੀ ਘਾਟੀਆਂ, ਚੋਟੀਆਂ, ਖੱਡਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਨੀਲਮ ਵਾਂਗ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ, ਕਮਲ ਦੇ ਕੂੜਿਆਂ ਅਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ, ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਝੀਲ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ। ਝੀਲਾਂ 'ਚ ਕਾਂਗਾਂ, ਸਰਸ ਪੰਛੀਆਂ, ਹੰਸ, ਵੰਜੁਲਾ, ਜਲ-ਪੰਛੀਆਂ, ਚਕਰਵਾਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਗੂੰਜ ਰਹੀ ਸੀ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਹਰ ਥਾਂ ਨਰਮ ਘਾਹ ਖਾਂਦੇ, ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਘੁੰਮਦੇ, ਤੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਜਲ-ਕਿਨਾਰੇ 'ਤੇ ਚੱਲਦੇ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਵਾਲੇ, ਤਿੱਖੇ, ਇਕੱਲੇ, ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਵੀ ਵੇਖੇ। ਮਾਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਖਦੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਟੁੱਲਦੇ ਵਾਨਰ ਵੀ ਦਿੱਖ ਪਏ। ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਉਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚਲੇ। ਇੱਕ ਝਾੜੀਆਂ ਦਾ ਜੰਗਲ ਅਸਮਾਨ 'ਚ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਖਾਈ ਦੇ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਵਾਂਗ ਵਿਆਪਕ, ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਦੋਸਤ, ਮੈਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ; ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਜਾਗੀ ਹੈ। ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਦੂਰ ਕਰ।" ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਦ ਉਹ ਚਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਾ ਬੋਲਿਆ। "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਇਹ ਵਿਆਪਕ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਗਾਂ ਅਤੇ ਬੂਟਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਿੱਠੇ ਮੂਲ, ਫਲ ਅਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।" "ਇਥੇ ਉਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਤ ਸਤੀਆਂ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਵਚਨ 'ਤੇ ਟਿਕੇ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਆਪਣਾ ਸਿਰ ਥੱਲੇ ਕਰਕੇ ਲੈਂਦੇ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ।" "ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਲਈ ਹਵਾ ਤੇ ਜੀਵਨ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਵੱਸਦੇ, ਉਹ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਇੰਦ੍ਰ ਸਮੇਤ ਦੇਵਤਾ ਅਤੇ ਦਾਨਵਾਂ ਲਈ ਵੀ ਪਹੁੰਚਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਔਖਾ ਹੈ।" "ਪੰਛੀਆਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲੀ ਜੀਵ ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜੋ ਮੋਹ ਵਿਚ ਆ ਕੇ ਇੱਥੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ।" "ਇਥੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ, ਸਾਫ਼ ਤੇ ਵੱਖਰੀ, ਸਾਜ-ਸੰਗੀਤ ਅਤੇ ਗਾਇਕੀ, ਅਤੇ ਦਿਵਿਆ ਸੁਗੰਧ, ਹੇ ਰਾਘਵ।" "ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਯਜਨ-ਅੱਗ ਵੀ ਇੱਥੇ ਜਲ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਹ ਧੂੰਆਂ, ਚਿੱਟੇ-ਸਲੇਟੀ ਰੰਗ ਦਾ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੋਇਆ ਦਿੱਖਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਦਰੱਖਤ, ਆਪਣੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ 'ਤੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਢੱਕੇ, ਨੀਲਮ ਦੇ ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ ਦਿਖਦੇ ਹਨ।" "ਹੇ ਰਾਘਵ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰ।" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ੁੱਧ ਆਤਮਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ, ਹੇ ਰਾਮ, ਕੋਈ ਅਪਸ਼ਕੁਨ ਨਹੀਂ ਹੁੰਦਾ।" ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਨਰ, ਖੁਸ਼ ਦਿਲੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਲੰਮੀ ਦੂਰੀ ਤੈਅ ਕਰਕੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਰਾਜ ਵਾਲੀ ਭਿਆਨਕ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਉਸ ਦਾ ਭਰਾ, ਅਤੇ ਵਾਨਰ, ਹਥਿਆਰ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਚਮਕ ਵਧਾ ਕੇ, ਵਿਰੋਧੀ ਦੇ ਨਾਸ ਲਈ, ਦੇਵਤਾ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰਾਖੀ ਕੀਤੀ ਉਸ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਆਏ। ਹੁਣ, ਵਿਆਪਕ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਚੌਦਵੀ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਦੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਸ਼ਹਿਰ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ।