ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਬੜੀ ਦੁਖੀ ਤੇ ਵਿਹਲ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਪੁੱਛਿਆ, "ਰਘੁਵੀਰ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ—ਤੁਸੀਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ? ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿਣਾ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਦੁਬਾਰਾ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ। "ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਣੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੀਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।" ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, "ਸਿੰਗਾਰ, ਪਹਿਨਾਵਾ, ਲੰਬਾਈ ਤੇ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਵਾਲੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ।" ਉਹ ਅੱਗੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਆਵਾਜ਼, ਚਮਕ, ਨਜ਼ਰ, ਸ਼ੌਰ, ਤੇ ਬੋਲ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ।" "ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਬਹੁਤ ਜਿਆਦਾ ਮਿਲਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਮੈਂ ਵੈਰੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।" ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਦਿਲ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਮੈਂ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਭਿਆਨਕ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਵਿੱਚ ਹਿਚਕ ਚੁੱਕੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ 'ਤੇ ਹੀ ਵੱਜ ਸਕਦਾ ਸੀ।" "ਜੇ ਤੁਸੀਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮੇਰੇ ਅਣਜਾਣੇ ਵਿੱਚ ਮਰ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਬਚਪਨ ਸਭ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆ ਜਾਂਦੇ, ਹਨੂਮਾਨ।" "ਜੋ ਆਸਰਾ ਲੈ ਚੁੱਕਾ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਤੇ ਅਜਬ ਪਾਪ ਹੈ; ਤੇ ਮੈਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਸੋਹਣੀ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ—ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਤੁਹਾਡੇ ਆਸਰੇ ਹਾ। ਤੁਸੀਂ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਹੋ। ਇਸ ਲਈ, ਮੁੜ ਲੜੋ ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ।" "ਇਸ ਸਮੇਂ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋਗੇ ਕਿ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜਮੀਨ 'ਤੇ ਪਏ ਹੋਏ ਅਡੋਲ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਪਛਾਣ ਸਕਾਂ, ਇਸ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਲਗਾਓ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ।" "ਇਹ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਫੁੱਲ ਤੋੜੋ, ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇਵੋ।" ਫਿਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਫੁੱਲ ਤੋੜ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਵੈਣੀ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਬੱਦਲਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਰ ਲਗਿਆ ਹੋਇਆ, ਕ੍ਰੋੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਾਮ ਹੋਣ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾਰ ਲੱਗਦਾ ਸੀ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ ਤੇ ਉਸ ਵੈਣੀ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤੇਰਵਾਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਧਰਮਵਾਨ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ ਜੀ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚਲੇ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁਕਿਆ, ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰ ਲਏ, ਜੋ ਯੁੱਧ ਲਈ ਯੋਗ ਸੀ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਚੌੜੇ ਗਲੇ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਹਾਨ ਰਘੁਵੀਰ ਤੋਂ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲੇ। ਪਿੱਛੇ, ਵਿਰਲੇ ਹਨੂਮਾਨ, ਨਲਾ, ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਨੀਲਾ, ਤੇ ਤਾਰਾ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਿਆਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵੀ ਚਲ ਪਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਸਤੇ ਵਿੱਚ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਦਰੱਖਤ, ਤੇ ਸਾਫ਼ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਨਦੀਆਂ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ, ਦੇਖੀਆਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਘਾਟੀਆਂ, ਚੋਟੀਆਂ, ਖੱਡਾਂ, ਗੁਫਾ, ਉਭਰੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਸੁਹਣੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਵੀ ਦੇਖੀਆਂ। ਰਸਤੇ 'ਚ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਲੋਟਸ ਵਾਲੀਆਂ ਝੀਲਾਂ ਦੇਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਪਾਣੀ ਪਾਰਦਰਸ਼ੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ, ਤੇ ਕਮਲ ਫੁੱਲ ਕਦੇ ਕਲੀ, ਕਦੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਕ੍ਰੋੜਾਂ, ਸਰਸਾ, ਹੰਸ, ਵੰਜੂਲਾ, ਪਾਣੀ ਦੇ ਪੰਛੀ, ਚਕਰਵਾਕ ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਹਰ ਥਾਂ ਨਰਮ ਘਾਹ ਚੁਗਦੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ, ਜੰਗਲ 'ਚ ਬੇਫਿਕਰ ਘੁੰਮਦੇ ਤੇ ਮੈਦਾਨ 'ਤੇ ਖੜੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਵੀ ਦੇਖੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਵੀ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਵੈਰੀ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ, ਭਿਆਨਕ, ਇਕੱਲੇ ਘੁੰਮਦੇ, ਤੇ ਨਦੀਆਂ ਦੇ ਕੰਢੇ ਨੂੰ ਵੱਜਦੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮਸਤ ਵਾਨਰ ਵੀ ਦੇਖੇ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ, ਜਿਵੇਂ ਚਲਦੇ ਹੋਏ ਪਹਾੜ, ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ, ਧਰਤੀ ਦੀ ਮਿੱਟੀ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ। ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵ ਤੇ ਪੰਛੀ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੀ ਵੇਖੇ, ਤੇ ਸਭ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਇਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਬਾਗ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਵੱਡੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦਾ ਸੀ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਵਾਂਗ, ਤੇ ਕੇਲੇ ਦੇ ਗੁੱਛਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਪੁੱਛਿਆ, "ਇਹ ਕੀ ਹੈ? ਮੈਨੂੰ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰ; ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਉਤਸ਼ਾਹਤ ਹੋ ਗਈ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਜਿਗਿਆਸਾ ਦੂਰ ਕਰੋ।" ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਦੋਂ ਚਲਦਾ ਗਿਆ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਬਾਰੇ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ। "ਰਘੁਵੀਰ, ਇਹ ਵੱਡਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜੋ ਥਕਾਵਟ ਦੂਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਬਾਗਾਂ ਤੇ ਵਾਦੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮਿੱਠੇ ਮੂਲ, ਫਲ ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ।" ਇੱਥੇ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਸੱਤ ਸਪਤ-ਰਿਸ਼ਿ ਕਹਾਏ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਵਚਨਬੱਧ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਉਲਟਾ ਲਟਕਦੇ, ਤੇ ਹਮੇਸ਼ਾ ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਵਿਹਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। "ਇਹ ਸੱਤ ਰਿਸ਼ੀ ਸੱਤ ਰਾਤਾਂ ਹਵਾ 'ਤੇ ਜੀਵਨ ਬਿਤਾਉਂਦੇ, ਪਹਾੜਾਂ 'ਤੇ ਰਹਿੰਦੇ, ਤੇ ਸੌ ਸਾਲਾਂ ਬਾਅਦ ਆਪਣੇ ਸਰੀਰ ਸਮੇਤ ਸਵਰਗ ਚਲੇ ਗਏ।" "ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਆਸ਼ਰਮ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਕੰਧ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਦਾਨਵਾਂ, ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ, ਵੀ ਇੱਥੇ ਆਉਣ ਲਈ ਅਸਾਨੀ ਨਾਲ ਨਹੀਂ ਆ ਸਕਦੇ।" "ਪੰਛੀ ਤੇ ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵ ਇਸ ਥਾਂ ਤੋਂ ਦੂਰ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਭੁਲੇਖੇ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆ ਜਾਂਦੇ, ਮੁੜ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੇ।" "ਇੱਥੇ, ਗਹਨ ਤੇ ਸਾਫ਼ ਆਭੂਸ਼ਣਾਂ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਵਾਧਿਆਂ ਦੀ ਧੁਨ, ਗੀਤ, ਤੇ ਦਿਵ੍ਯ ਸੁਗੰਧ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਰਘੁਵੀਰ।" "ਤ੍ਰੇਤਾ ਯੁੱਗ ਦੇ ਯਜਨ-ਅੱਗ ਵੀ ਇੱਥੇ ਜਲ ਰਹੇ ਹਨ; ਇਹ ਧੂੰਆਂ ਲਾਲ-ਭੂਰੇ ਰੰਗ ਵਾਲਾ, ਪigeon-ਰੰਗ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ ਹੋਇਆ, ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੇ ਟੋਪਾਂ ਨੂੰ ਘੇਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਦਰੱਖਤਾਂ ਆਪਣੇ ਟੋਪਾਂ 'ਤੇ ਧੂੰਏ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਜਿਵੇਂ ਪਾਣੀ ਦੀਆਂ ਪਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਪਹਾੜ, ਬੱਦਲਾਂ ਦੇ ਝੁੰਡ ਨਾਲ ਢੱਕੇ ਹੋਏ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਜੀ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ, ਸੁਹਣੇ ਜੰਗਲਾਂ, ਪਹਾੜਾਂ, ਝੀਲਾਂ, ਤੇ ਆਸ਼ਰਮਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਲੰਘਦੇ, ਵੱਡੇ ਕੰਮ ਵੱਲ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ।