ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਲੜਾਈ ਛਿੜ ਗਈ, ਜੋ ਆਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਬੁਧ ਦੇ ਟਕਰਾਵ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇੱਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ, ਮੋਢਿਆਂ, ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਸਖ਼ਤ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਵਾਰ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਮਾ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਹਥ ਵਿੱਚ ਫੜ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਵਿਅਕਤੀ, ਅਸ਼ਵਿਨ ਦੇਵਤੇਆਂ ਦੀ ਜੋੜੀ ਵਾਂਗ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਦਿਸਦੇ ਸਨ। ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮਾ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਾ ਲੱਭ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਮੌਤ ਵਾਲਾ ਬਾਣ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਇਤਨੇ ਵਿੱਚ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਲੀ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਰਾਮਾ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਥਕ ਚੁੱਕਾ ਸੀ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਵੇਖਿਆ, ਵਾਲੀ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ, ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, "ਤੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈਂ," ਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਰਾਮਾ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਰਾਮਾ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਆਏ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ, ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦਿਆਂ, ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਈ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ? ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਤੁਰੰਤ ਸੱਚ ਦੱਸੋ—ਤੁਸੀਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ? ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਦੁਖੀ ਤੇ ਗੰਭੀਰ ਆਵਾਜ਼ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮਾ ਨੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮੇਰੇ ਦੋਸਤ, ਗੁੱਸਾ ਛੱਡੋ; ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਬਾਣ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਸਜਾਵਟ, ਪਹਿਰਾਵਾ, ਹਉਸਲਾ, ਤੇ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਵਾਲੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਦਿਸਦੇ ਹੋ। ਆਵਾਜ਼, ਚਮਕ, ਨਜ਼ਰ, ਬਹਾਦਰੀ, ਤੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਾਨਤਾ ਦੇ ਕਾਰਨ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਖਾ ਬਾਣ ਨਾ ਛੱਡਿਆ। ਜੇ ਮੈਰੀ ਅਣਜਾਣੀ ਵਿੱਚ ਤੁਸੀਂ ਮਰ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਣ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ; ਮੈਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਨੌਰੰਗੀ ਸੀਤਾ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੁਹਾਡੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿੱਚ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੁੜ ਲੜੋ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰੋ। ਇਸ ਵਾਰੀ, ਤੁਸੀਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਵੇਖੋਗੇ, ਰਾਮਾ ਦੇ ਇੱਕ ਹੀ ਬਾਣ ਨਾਲ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਪਿਆ ਹੋਇਆ। ਆਪਣੀ ਪਹਚਾਣ ਲਈ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਓ, ਤਾਂ ਕਿ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਾਂ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਗਜਾਪੁਸ਼ਪੀ ਫੁੱਲ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਗਜਾਪੁਸ਼ਪੀ ਲਤਾ ਨੂੰ ਲਿਆ, ਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਲਤਾ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸਾਂਝ ਵੇਲੇ ਕਾਂਡਿਆਂ ਵਿਚ ਗੁੱਝਿਆ ਹੋਇਆ ਬਾਦਲ। ਰਾਮਾ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮਾ ਦੇ ਨਾਲ, ਮੁੜ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਤੇਰਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ, ਧਰਮਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਰਾਮਾ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਹੋਈ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਗਿਆ। ਰਾਮਾ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਤੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਤੀਰ ਲਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਚੌੜੇ ਗਲੇ ਵਾਲਾ, ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮਹਾਨ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਤੋਂ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲੇ। ਪਿੱਛੇ, ਵੀਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਨਲਾ, ਤਾਕਤਵਾਨ ਨੀਲਾ, ਤੇ ਤਾਰਾ, ਵਾਨਰ ਸੈਨਿਕਾਂ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ, ਆ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਰਸਤੇ 'ਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਵਿਰਖ, ਤੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰੀਆਂ ਨਦੀਆਂ ਵੇਖਦੇ ਗਏ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਖੱਡਾਂ, ਚੋਟੀਆਂ, ਗਲੀਆਂ, ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ, ਅਤੇ ਉੱਚੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਤੇ ਸੋਹਣੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਵੇਖੀਆਂ। ਰਸਤੇ 'ਤੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਵਾਲੇ ਝੀਲ ਵੇਖੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਨੀਲਾ ਪਾਣੀ ਸੀ, ਤੇ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਕੁੜੀਆਂ ਤੇ ਖਿੜੀਆਂ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਖਿੜੇ ਹੋਏ ਸਨ। ਝੀਲਾਂ ਵਿਚ ਕਾਂਡ, ਸਰਸ, ਹੰਸ, ਵੰਜੂਲਾ, ਜਲ-ਪੰਛੀ, ਚਕਰਵਾਕ, ਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਥਾਂ ਨਰਮ ਘਾਹ ਚੁੰਨਦੇ ਹੋਏ ਹਿਰਨ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਨਿਰਭੈ ਹੋ ਕੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ 'ਤੇ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਵੱਡੇ, ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਵੀ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਵਿਰੋਧੀ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ, ਤਾਕਤਵਾਨ, ਇਕੱਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਢਿਆਂ ਨੂੰ ਵੱਜਦੇ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਮੈਟੀਆਂ ਨਾਲ ਲਪੇਟੇ ਹੋਏ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ, ਮਸਤ ਵਾਨਰ ਵੀ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਹਾਥੀਆਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ, ਜਿਵੇਂ ਜੀਵਤ ਪਹਾੜ। ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵ ਤੇ ਪੰਛੀ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਉਡਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਬੂਟਾ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਵੱਡੇ ਬਾਦਲ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਕਈ ਕੇਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਝਿਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ।