ਜਦੋਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਗੂੰਜਦਾਰ ਗਰਜਨਾ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਵਾਲ਼ੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਬਲਵਾਨ ਸੀ ਅਤੇ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬੜੀ ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਇਆ। ਉਹ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਤਾਵਲਾ ਹੋਇਆ ਜਿਵੇਂ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਗ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਵਾਲ਼ੀ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਵਿਚਕਾਰ ਇੱਕ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੁਧ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦੇ ਡਰਾਉਣੇ ਟਕਰਾਅ ਵਾਂਗ ਜਾਪ ਰਹੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਆ ਕੇ ਆਪਸ ਵਿੱਚ ਥੱਪੜਾਂ, ਮੁੱਕਿਆਂ ਅਤੇ ਗਜਦੰਥ ਜਿਹੀਆਂ ਮਜ਼ਬੂਤ ਮੁੱਕਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਸਮੇਂ, ਰਾਮ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿੱਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਬੀਰ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ ਦੋ ਭਰਾ ਹੋਣ। ਰਾਘਵ ਵਾਸਤੇ ਇਹ ਪਛਾਣਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਸੀ ਕਿ ਸੁਗਰੀਵ ਕੌਣ ਹੈ ਤੇ ਵਾਲ਼ੀ ਕੌਣ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਮਾਰਕਾਰੀ ਬਾਣ ਛੱਡਣ ਦੀ ਠਾਣ ਨਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਹਰਾਇਆ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜਦ ਰਾਘਵ ਦੀ ਮਦਦ ਵੇਖਣ ਤੋਂ ਅਸਮਰਥ ਰਹਿ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਡਰ ਕੇ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਉਹ ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਲਹੂ ਨਾਲ ਲਥਪਥ, ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਹਮਲਿਆਂ ਨਾਲ ਜ਼ਖਮੀ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣ ਨਾਲ ਡਰਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਿਆ," ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਬਲ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਇਸ ਤੋਂ ਬਾਅਦ ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਸਮੇਤ, ਉਸੇ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿਥੇ ਵਾਨਰ ਸੁਗਰੀਵ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਰਮਿੰਦਾ ਅਤੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ ਬੋਲਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਈ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਨ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਮੈਨੂੰ ਅਸਲ ਗੱਲ ਦੱਸੋ, ਰਾਘਵ! ਤੁਸੀਂ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ? ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ।" ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਵਿਹਲ ਵਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਿਹਾ, "ਸੁਗਰੀਵ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੀਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਸਜਾਵਟ, ਵਸਤ੍ਰ, ਆਕਾਰ ਅਤੇ ਚਾਲ ਵਿਚ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ। ਆਵਾਜ਼, ਚਮਕ, ਨਜ਼ਰ, ਬਹਾਦਰੀ ਅਤੇ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਵਿਚ ਵੀ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਬਹੁਤ ਮਿਲਦੇ ਜੁਲਦੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਖਾ ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਹ ਮਾਰਕਾਰੀ ਤੀਰ ਕਿਸੇ ਗਲਤ ਤੇ ਨ ਲੱਗ ਜਾਵੇ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਨਾਸ ਹੋ ਜਾਵੋ। ਜੇਕਰ ਮੇਰੀ ਅਣਜਾਣੀ ਕਾਰਨ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਦਾ ਬਧ ਕਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ। ਅਸਲ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਅਸੀਂ ਸਭ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੁੜ ਲੜਾਈ ਕਰ, ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਨਰ।" "ਇਸ ਵਾਰੀ, ਤੂੰ ਦੇਖੇਂਗਾ ਕਿ ਵਾਲ਼ੀ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਮਾਰਿਆ ਹੋਇਆ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਪਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਪਰ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਿਰਮੌਰ, ਆਪਣੀ ਪਛਾਣ ਵਾਸਤੇ ਕੋਈ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਵੀਂ ਤਾਂ ਜੋ ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਜਾਵੇਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਾਂ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਫੁੱਲ ਲਿਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲਕਾਰੀ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਇਹ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਪਾ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਫੁੱਲ ਨੂੰ ਤੋੜਿਆ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਗਲੇ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਲਤਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਐਸਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸਮੇਂ ਬਾਘਾਂ ਵਿੱਚ ਜਹਾਜ਼ਾਂ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ ਹੋਵੇ। ਰਾਮ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਹੁਣ, ਵੈਦਿਕ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੇਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਵਰਣਨ ਸੁਣੋ। ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਾਮ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਜਿਸ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨੂੰ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਰੱਖਦੀ ਸੀ, ਉਥੇ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਆਪਣਾ ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਉਚਕਾਇਆ ਅਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰ ਚੁੱਕ ਲਏ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਮੋਟੇ ਗਲ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਅਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਘਵ ਤੋਂ ਅੱਗੇ-ਅੱਗੇ ਚਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ, ਨਲ ਅਤੇ ਤਾਕਤਵਾਨ ਨੀਲ, ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਸੈਨਾ ਦੇ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਤਾਰਾ ਵੀ ਚਲੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਸ ਭਰੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਝੁਕਦੇ ਹੋਏ ਰੁੱਖ, ਅਤੇ ਸਾਫ ਪਾਣੀ ਵਾਲੀਆਂ ਦਰਿਆਵਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵੱਲ ਵਹ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਘਾਟੀਆਂ, ਚੋਟੀਆਂ, ਖੱਡਾਂ, ਗੁਫਾਵਾਂ, ਉੱਚੇ ਟਿੱਲੇ ਅਤੇ ਸੁਹਾਵਣੀਆਂ ਵਾਦੀਆਂ ਵੀ ਵੇਖੀਆਂ। ਰਾਹ ਵਿਚ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਪਾਣੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਬੇਰਿਲ ਵਾਂਗ ਸਾਫ ਝੀਲਾਂ ਵੇਖੀਆਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕਮਲ ਦੇ ਫੁੱਲ, ਕੁਝ ਕਲੀ ਅਤੇ ਕੁਝ ਪੂਰੇ ਖਿੜੇ ਹੋਏ, ਪਾਣੀ 'ਚ ਤੈਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਉੱਥੇ ਬਗਲੇ, ਸਰਸ, ਹੰਸ, ਵਾਂਜੁਲਾ, ਜਲ ਚਿੜੀਆਂ, ਚਕਰਵਾਕ ਅਤੇ ਹੋਰ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਗੂੰਜ ਰਹੀਆਂ ਸਨ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਹਰ ਜਗ੍ਹਾ ਨਰਮ ਘਾਹ ਚੁੱਗਦੇ, ਨਿਰਭਉ ਘੁੰਮਦੇ ਅਤੇ ਮੈਦਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋਏ ਹਿਰਣ ਵੇਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਜੰਗਲੀ ਹਾਥੀ ਵੀ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਝੀਲਾਂ ਦੇ ਦੁਸ਼ਮਣ, ਚਿੱਟੇ ਦੰਦਾਂ ਨਾਲ ਸਜਦੇ, ਭਿਆਨਕ ਅਤੇ ਇਕੱਲੇ ਘੁੰਮਦੇ ਹੋਏ, ਕੰਢਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰਦੇ ਫਿਰਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਧੂੜ ਨਾਲ ਲਿਪਟੇ, ਪਹਾੜਾਂ ਵਰਗੇ ਵੱਡੇ, ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ ਉਲਝੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਵੀ ਵੇਖੇ, ਜੋ ਚਲਦੇ-ਫਿਰਦੇ ਪਹਾੜ ਜਾਪਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਹਾਥੀਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੋਰ ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵ ਅਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉੱਡਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ 'ਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਗਏ।