ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਚੀਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਸੁਗਰੀਵ ਇਹ ਅਦਭੁਤ ਦ੍ਰਿਸ਼ਟਾਂਤ ਦੇਖ ਕੇ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੇ ਗਹਿਣੇ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਸੁਗਰੀਵ ਜ਼ਮੀਨ ‘ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਸਿਰ ਨਿਵਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਜੁੜ ਗਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਇਸ ਵਡਿਆਈ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਦੇ ਉੱਤਮ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਮਨ ਨਾਲ ਸਲਾਮ ਕੀਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਦਰ ਭਰੀ ਬੋਲੀ ਚੁੱਕੀ, “ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ! ਤੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਤੂੰ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈਂ, ਫਿਰ ਵਾਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਕੀ ਕਰੀਏ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ? ਜਿਸ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਨੇ ਇੱਕੋ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਸਾਲ ਦਰੱਖਤ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਤੱਕ ਚੀਰ ਦਿੱਤੀ—ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੌਣ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?” ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤੁਟ ਹੋ ਗਈ ਹੈ, ਤੂੰ ਮਹੇਂਦਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਵਰਗਾ ਹੈਂ। ਅੱਜ ਹੀ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ ਦੀ خاطر, ਉਸ ਵੈਰੀ ਨੂੰ—ਜੋ ਭਰਾ ਦੀ ਆੜ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ। ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਚਲੋ ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚਲਦੇ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਚੱਲ। ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਰਾ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਬੁਲਾ ਲੈਣਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸਭ ਨੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਦੇ ਸ਼ਹਿਰ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਰੁਖ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਆੜ ਲੈ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਣ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਤੇਜ਼ੀ ਅਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਭੇਦ ਗਈ। ਉਸ ਦੇ ਭਰਾ ਦੀ ਗਰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਬੜੀ ਜਲਦਬਾਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਆਇਆ, ਬਿਲਕੁਲ ਐਸਾ ਜਿਵੇਂ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਉੱਗਦਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਵਿਚਕਾਰ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਈ, ਆਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਸੀ ਜਿਵੇਂ ਬੁਧ ਅਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਟੱਕਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਹੱਥਾਂ ਦੀ ਚਪੇੜਾਂ, ਘੂੰਸਿਆਂ ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਰਗੇ ਤਾਕਤਵਰ ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਮਾਰ ਰਹੇ ਸਨ। ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਦੋਵੇਂ ਹੀਰੋ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਦੋਵਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ। ਪਰ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਸੁਗਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਾਂ ਪਾ ਸਕਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸ ਨੇ ਘਾਤਕ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਾਂ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਗਰੀਵ ਵੱਲੋਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਹਰਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਸੁਗਰੀਵ ਥੱਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਸਰੀਰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਵਾਰਾਂ ਨਾਲ ਚੁਰ-ਚੁਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਏ ਵਾਲੀ ਨੇ ਉਸ ਦਾ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ। ਸੁਗਰੀਵ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਵਾਲੀ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਐਲਾਨ ਕੀਤਾ, “ਤੂੰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈਂ,” ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਸਮੇਤ, ਉਸੀ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਵਾਨਰ ਸੁਗਰੀਵ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਹਤਾਸ਼ਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਬੋਲਿਆ। “ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਈ, ਤੇ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ—ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸੱਚ ਦੱਸ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ? ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ।” ਜਦ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਦੁੱਖ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਫਿਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, “ਸੁਗਰੀਵ, ਸੁਣ, ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੀਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਸੁਗਰੀਵ, ਵਾਲੀ ਤੇਰੀ ਵਸਤ੍ਰ, ਗਹਿਣੇ, ਅਕਾਰ ਅਤੇ ਚਾਲ ਵਿੱਚ ਬਿਲਕੁਲ ਤੇਰੇ ਵਰਗਾ ਹੀ ਲੱਗਦਾ ਹੈ। ਆਵਾਜ਼, ਚਮਕ, ਨਜ਼ਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਿਆ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗੇ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਵੈਰੀ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਤੁਹਾਡੀ ਇਸ ਸਮਾਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਡਰਾਉਣਾ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਤੋਂ ਹਿਚਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਉਖਾੜ ਸਕਦਾ ਸੀ। ਜੇਕਰ ਤੂੰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੀ ਅਣਜਾਣਤਾ ਨਾਲ ਮਰ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਜੀਬ ਪਾਪ ਹੈ। ਮੈਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ—ਅਸੀਂ ਸਭ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਵਿੱਚ ਹਾਂ, ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ। ਤੂੰ ਸਾਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈਂ। ਇਸ ਲਈ, ਮੁੜ ਜੰਗ ਕਰ, ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਨਰ। ਇਸ ਵਾਰ, ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ ਕਿ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਇਕੋ ਤੀਰ ਨਾਲ ਡਿੱਗ ਪਵੇਗਾ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਨਿਸ਼ਚਲ ਪਿਆ ਹੋਵੇਗਾ। ਆਪਣੇ ਲਈ ਕੋਈ ਪਹਿਚਾਣ ਦਾ ਚਿੰਨ੍ਹ ਬਣਾਵੇਂ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਾਂ। ਇਹ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਲਤਾ, ਜੋ ਸ਼ੁਭ ਚਿੰਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਹੈ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਤੂੰ ਇਹ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦੇ।” ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਤੇ ਖਿੜੀ ਹੋਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਲਤਾ ਤੋੜ ਕੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਗਲ ਵਿੱਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਸੁੰਦਰ ਲਤਾ ਨਾਲ ਗਲ ਵਿੱਚ ਸੋਹਣਾ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਵੇਲੇ ਸਾਰਸਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲਾ ਬਦਲ ਚਮਕਦਾ ਹੋਵੇ। ਸੋਹਣੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੇ ਹੁਕਮ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤੇਰਵਾਂ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ, ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਗਿਆ, ਜੋ ਵਾਲੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਆਪਣਾ ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ, ਅਤੇ ਜੰਗ ਲਈ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਤੀਰ ਤਿਆਰ ਕੀਤੇ।