ਰਾਮਚਰਿਤਮਾਨਸ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਸ਼ਲੋਕਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਇੱਕ ਪਲ ਵਿਚ ਹੀ ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਤੀਖਾ ਬਾਣ ਸਾਲ ਦੇ ਸੱਤ ਦਰਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਛੇਦ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਉਸੇ ਤਰਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਆ ਲਿਆ। ਇਹ ਨਜ਼ਾਰਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਹੈਰਾਨੀ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਆਪਣੇ ਗਹਣੇ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਜ਼ਮੀਨ ਤੇ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਘਵ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ਰਨ ਪੈ ਗਿਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਮੋਹਤਾਜ਼ੀ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਤਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਪੁਰੁਸ਼ੋਤਮ! ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਤੇ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦੇ ਹੋ—ਫਿਰ ਵਾਲੀ ਦੀ ਗਲ ਕੀ ਰਹਿ ਜਾਂਦੀ ਹੈ? ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਇੱਕ ਹੀ ਬਾਣ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਸਾਲ ਦਰਖ਼ਤ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੇਦ ਦਿੱਤਾ, ਉਹਨਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਨੂੰ ਤੁਸੀਂ ਜਿਹੇ ਮਿਤ੍ਰ ਮਿਲੇ, ਜੋ ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮਾਨ ਹੋ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ! ਅੱਜ ਹੀ, ਮੇਰੇ ਪ੍ਰੀਤਮ ਮਿੱਤਰ ਦੇ ਲਈ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਰਾ ਦੇ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਹੈ—ਵਾਲੀ ਨੂੰ—ਮਾਰ ਦਿਓ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਚਲੋ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਜਲਦੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ। ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਚੱਲ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਭਰਾਤਾ ਦੀ ਮਹਿਕ ਲੈ ਕੇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ, ਬੁਲਾ ਲੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਤੁਰ ਕੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ, ਵਾਲੀ ਦੇ ਨਗਰ, ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਨ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਮਾਰੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਗੂੰਜ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਹ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਲੀ, ਜੋ ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸ਼ਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਆਇਆ। ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਵਾਲੀ ਵਿਚਾਲੇ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਈ, ਜਿਵੇਂ ਅੰਤਰਿਕਸ਼ ਵਿੱਚ ਬੁੱਧ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਟਕਰ ਹੋ ਰਹੀ ਹੋਵੇ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ, ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਥੱਪੜਾਂ, ਮੁੱਕਿਆਂ ਅਤੇ ਵਜਰ ਵਰਗੀਆਂ ਮੁੱਕਾਂ ਨਾਲ ਵੱਜਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਰਾਮ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਸਮੇਤ, ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖਦੇ ਰਹੇ; ਦੋਵੇਂ ਅਜਿਹੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿੱਚ ਦੋਵਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੂਮਾਰ ਹੋਣ। ਪਰ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਜ਼ਰ ਨਾ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਇਸ ਵਿਚਕਾਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵਾਲੀ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਰਾਘਵ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾ ਲੱਭ ਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਉਹ ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਲਹੂ-ਲੁਹਾਨ, ਸਰੀਰ 'ਤੇ ਚੋਟਾਂ ਦੇ ਨਿਸ਼ਾਨ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਚੜ੍ਹੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਲੱਗਣ ਕਾਰਨ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਜਾ ਕੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਛੁਟਕਾਰਾ ਪਾ ਗਿਆ ਹੈਂ," ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ ਪਿੱਛੇ ਹਟ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ ਜਿੱਥੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਲਜਜਤ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਿਖਾਈ, ਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ—ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕੀਤਾ? ਹੁਣੀ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਰਾਘਵ! ਤੁਸੀਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ? ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਥੋਂ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਦੁੱਖ ਤੇ ਕਲੇਸ਼ ਨਾਲ ਭਰੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਹ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿੱਤਰ, ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਕੇ ਸੁਣ; ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੀਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਗਹਣੇ, ਵਸਤ੍ਰ, ਲੰਬਾਈ ਤੇ ਚਾਲ ਵਿੱਚ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ। ਆਵਾਜ਼, ਚਮਕ, ਨਜ਼ਰ, ਸ਼ੌਰਿਆ ਅਤੇ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿੱਚ ਵੀ ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗੇ, ਮੈਂ ਦੁਸ਼ਮਣ-ਨਾਸ਼ਕ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਤੇ, ਜੇਕਰ ਮੇਰੀ ਅਗਿਆਨਤਾ ਨਾਲ ਤੂੰ ਮਰ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਨਾਦਾਨੀ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਨ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਪਾਪ ਹੈ। ਮੈਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਸੁੰਦਰ ਚਿਹਰੇ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ, ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਤੇਰਾ ਆਸਰਾ ਲਏ ਹੋਏ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਫਿਰ ਜੰਗ ਕਰ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਨਰ!" "ਇਸ ਵਾਰੀ, ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ ਕਿ ਇੱਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਾਲੀ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਡਿੱਗ ਪਵੇਗਾ। ਪਰ, ਖ਼ਾਸ ਨਿਸ਼ਾਨ ਬਣਾਵੀਂ, ਤਾਂ ਜੋ ਜਦ ਤੂੰ ਜੰਗ ਵਿੱਚ ਜਾਵੇਂ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪਛਾਣ ਸਕਾਂ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ! ਇਹ ਖਿੜੀ ਹੋਈ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਲਤਾ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਮੰਗਲ ਚਿੰਨ੍ਹ ਹਨ, ਤੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾ ਦੇ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ 'ਤੇ ਖਿੜੀ ਹੋਈ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਗਜਪੁਸ਼ਪੀ ਲਤਾ ਤੋੜ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਗਲ ਵਿਚ ਪਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਲਤਾ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਿਵੇਂ ਮੋਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੋਹਣੀ ਮੀਂਹ ਵਾਲਾ ਬੱਦਲ ਲੱਗਦਾ ਹੈ, ਚਮਕਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਮੁੜ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚਲ ਪਿਆ। ਹੁਣ, ਵਾਚਕ ਸੁਣੇ ਕਿ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤੇਰਵਾਂ ਸਰਗ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਰਾਮ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚੇ ਜੋ ਵਾਲੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਰੱਖੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ।