ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਬਲ ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਦੇ ਬਲ ਬਾਰੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਜੋ ਸੰਦੇਹ ਸੀ, ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਪਿਆਰੇ, ਇਹੀ ਮੇਰਾ ਸੰਦੇਹ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰੀ ਅਤੇ ਉਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਕਿੰਨਾ ਅੰਤਰ ਹੈ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਸਾਰੀ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਫਿਰ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਇਹ ਧਨੁਸ਼ ਚੜ੍ਹਾ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਾਂਗ ਖਿੱਚ, ਅਤੇ ਪੂਰੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੀਰ ਛੱਡ। ਜੇ ਤੂੰ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਵਿੱਢ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਰਹੇਗਾ। ਹੋਰ ਸੋਚਣ ਦੀ ਲੋੜ ਨਹੀਂ, ਰਾਜਨ, ਇਹ ਕੰਮ ਜ਼ਰੂਰ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਵਾਅਦਾ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ ਰੌਸ਼ਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚਾ ਹੈਂ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਸ਼ੇਰ ਚੌਪਾਇਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮਾਹਿਰ ਹੈ, ਉਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਤੂੰ ਵੀ ਮਰਦਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ ਹੈਂ।" ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿ੍ਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਾਂਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਜਦੋਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸੁਚੱਜੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸੁਣੀਆਂ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤਤਾ ਆ ਜਾਵੇ। ਉਹ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਵੱਲ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨਾਲ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਉਹ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਤ ਤੀਰ ਜਦੋਂ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਉਸ ਨੇ ਇਕ ਨਹੀਂ, ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਣ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਵੀ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਸਾਰੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ ਮੁੜ ਕੇ ਉਸੇ ਤਰਕਸ਼ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ। ਜਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਦੇਖਿਆ ਕਿ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਤੀਰ ਨੇ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਹੈਰਾਨ ਰਹਿ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਗਹਣਿਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਹ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਚਰਨਾਂ ਵਿਚ ਡਿੱਗ ਪਿਆ, ਅਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮਰਦ, ਤੂੰ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜਿੱਤ ਸਕਦਾ ਹੈਂ—ਫਿਰ ਵਾਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ ਹੈ! ਜਿਸ ਨੇ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਸਾਲ ਦੇ ਦਰੱਖਤ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੱਤੇ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਕੌਣ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਤੇਰੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਮਿਲਣ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਮਹਿੰਦਰ ਤੇ ਵਰੁਣ ਵਰਗੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੀ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਣ ਗਿਆ ਹੈ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇ। ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਆਓ ਹੁਣ ਜਲਦੀ ਕਿ੍ਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ। ਤੂੰ ਅੱਗੇ ਜਾ, ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾ, ਜੋ ਭਰਾਤਾ ਪਿਆਰ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ।" ਸਾਰੇ ਜਣੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਵਾਲੀ ਦੀ ਰਾਜਧਾਨੀ ਕਿ੍ਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚੇ ਅਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦੀ ਓਟ ਵਿਚ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਉਥੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਣ ਲਈ ਡਰਾਉਣੀ ਗਰਜ ਕੀਤੀ, ਜਿਸ ਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਨੇ ਆਕਾਸ਼ ਵੀ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ। ਜਦ ਵਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਗਰਜ ਸੁਣੀ, ਤਾਂ ਉਹ ਬਹੁਤ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਪੱਛਮ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਚੜ੍ਹਦਾ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਉੱਚਲ ਪਿਆ। ਫਿਰ ਦੋਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਛਿੜ ਗਈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਬੁਧ ਤੇ ਮੰਗਲ ਦੀ ਟੱਕਰ ਵਾਂਗ ਡਰਾਉਣੀ ਸੀ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਹੱਥਾਂ, ਮੁੱਕਿਆਂ ਅਤੇ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ, ਉਹ ਵੀ ਜਿਵੇਂ ਵਜਰ ਵਰਗੇ ਸਖ਼ਤ ਹੋਣ। ਦੋਵੇਂ ਭਰਾ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ ਲੜੇ। ਰਾਮ ਜੀ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖਦੇ ਰਹੇ। ਦੋਵੇਂ ਹੀਰੋਸ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਦੋਵਾਂ ਅਸ਼ਵਿਨੀ ਕੁਮਾਰ। ਪਰ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਵਾਲੀ ਵਿਚ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀਗਤ ਫ਼ਰਕ ਨਜ਼ਰ ਨਹੀਂ ਆਇਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੌਤ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵਾਲੀ ਹੱਥੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ। ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਨਾ ਮਿਲਣ ਕਰਕੇ, ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਥੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਖੂਨ ਨਾਲ ਲਥਪਥ, ਮਾਰਾਂ ਖਾ ਕੇ, ਅਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆਏ ਵਾਲੀ ਵਲੋਂ ਪਿੱਛਾ ਕੀਤਾ ਗਿਆ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਜਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਚਲਾ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਛੁਟ ਗਿਆ," ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਏ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਗਿਆ ਸੀ। ਜਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਹ ਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਧਰਤੀ ਵੱਲ ਤੱਕ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਖਾਈ, ਪਰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ—ਹੁਣ ਤੂੰ ਕੀ ਹਾਸਿਲ ਕੀਤਾ?" ਉਹ ਫਿਰ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, "ਇਸ ਸਮੇਂ, ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੂੰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ? ਨਹੀਂ ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ ਭਰੇ ਤੇ ਉਦਾਸੀ ਭਰੇ ਸੁਰ ਵਿਚ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਫਿਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਸੁਣ, ਪਿਆਰੇ ਮਿਤ੍ਰ, ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡ ਦੇ। ਮੈਂ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਮੈਂ ਤੀਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਸਜਾਵਟ, ਕੱਪੜੇ, ਹਉਸਲਾ ਤੇ ਚਾਲ ਵਿਚ, ਤੂੰ ਤੇ ਵਾਲੀ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਹੋ। ਆਵਾਜ਼, ਚਮਕ, ਨਜ਼ਰ, ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਤੇ ਬੋਲਚਾਲ ਵਿਚ ਵੀ ਮੈਂ ਦੋਵਾਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫ਼ਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਅੱਗੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਮਿਲਾਪ ਵਿਚ ਭਟਕ ਗਿਆ ਸੀ, ਇਸ ਲਈ ਮੈਂ ਵੈਰੀ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਹੋ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੈਂ ਡਰ ਗਿਆ ਕਿ ਕਿਤੇ ਇਹ ਮਾਰਨ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਜੜ੍ਹ ਨੂੰ ਹੀ ਨਾਂ ਨਸ਼ਟ ਕਰ ਦੇਵੇ। ਜੇ ਤੂੰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਮੇਰੀ ਅਣਜਾਣਤਾ ਕਰਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦਾ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਤੇ ਬਚਪਨ ਸਾਬਤ ਹੋ ਜਾਂਦੇ। ਜਿਸ ਨੂੰ ਸ਼ਰਣ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਮਹਾਂ ਪਾਪ ਹੈ। ਮੈਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ—ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਤੇਰੀ ਹੀ ਸ਼ਰਣ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਇਸ ਲਈ, ਫਿਰ ਜੰਗ ਕਰ, ਤੇ ਚਿੰਤਾ ਨਾ ਕਰ, ਹੇ ਵਾਨਰ।