ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਇੱਥੇ ਇਹ ਪਤਾ ਕਰਨਾ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ ਕਿ ਕਿਸ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੀਕ ਹੈ—ਤੁਹਾਡੀ ਜਾਂ ਵਾਲੀ ਦੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਜਾ ਅਤੇ ਸੁੱਕਾ ਵਿਚ ਵੱਡਾ ਫਰਕ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਰਾਘਵ। ਇਹੀ ਸਵਾਲ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ; ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤਾਕਤ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਅੰਤਰ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ। ਇਸ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਣੋ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਾਂਗ, ਅਤੇ ਉਸ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਾਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚੋ ਤੇ ਇਕ ਭਾਰੀ ਤੀਰ ਛੱਡੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਤੀਰ ਨਾਲ ਚੀਰ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਛੇਦ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਹੋਣੀ deliberation ਹੋ ਚੁੱਕੀ, ਪਿਆਰੇ—ਇਹ ਕੰਮ ਜਰੂਰ ਕਰੋ, ਹੇ ਰਾਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਚਨ ਦਿੱਤਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਮਕਦਾਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਵੱਡੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਵਿਚ, ਅਤੇ ਜਿਵੇਂ ਸ਼ੇਰ ਚੌਪਾਇਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿਚ ਮੁਖ ਹੈ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੋ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਇਹ ਸੁਚੱਜੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਨੂੰ ਉਠਾਇਆ, ਤਾਂ ਜੋ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਪੱਕਾ ਹੋ ਜਾਵੇ। ਉਹ, ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣੇ ਧਨੁਸ਼ ਅਤੇ ਇਕ ਤੀਰ ਲੈ ਕੇ, ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਛੱਡਿਆ, ਜਿਸਦਾ ਆਵਾਜ਼ ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਉਹ ਤੀਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ, ਬੜੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਭੇਦ ਗਿਆ। ਇਕ ਪਲ ਵਿਚ, ਉਹ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ, ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਮੁੜ ਕੇ ਓਸੇ ਤੂਣੀ ਵਿਚ ਵਾਪਸ ਆ ਗਿਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਸੀ, ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਤਾਕਤ ਦੇ ਕਾਰਨ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ ਚੀਰਦੇ ਦੇਖ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਆਪਣੇ ਗਹਿਣੇ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ, ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਕੰਮ ਤੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ: "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਜੰਗ ਵਿਚ ਹਰਾ ਸਕਦੇ ਹੋ—ਵਾਲੀ ਦੀ ਗੱਲ ਤਾਂ ਛੱਡੋ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਜਿਸਨੇ ਇਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ, ਪਹਾੜ ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਚੀਰ ਦਿੱਤਾ—ਕੌਣ ਤੁਹਾਡੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜੰਗ ਵਿਚ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ? ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਦੁੱਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਉੱਚੀ ਹੋ ਗਈ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਮਹੇਂਦਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਦੋਸਤ ਵਜੋਂ ਪਾਇਆ। ਅੱਜ ਹੀ, ਮੇਰੇ ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ ਦੀ خاطر, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਦੁਸ਼ਮਣ—ਵਾਲੀ—ਨੂੰ ਮਾਰੋ, ਜੋ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਹੈ। ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਤੁਰਨ ਦੀ ਤਿਆਰੀ ਕੀਤੀ; ਰਾਮ ਨੂੰ ਅੱਗੇ ਜਾਣ ਲਈ ਕਿਹਾ ਗਿਆ। ਉਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਲੀ, ਜੋ ਭਰਾਤਾ ਦੀ ਵਾਸਨਾ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਦੀ ਯੋਜਨਾ ਬਣੀ। ਸਾਰੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨਗਰੀ ਵੱਲ ਤੇਜੀ ਨਾਲ ਚਲੇ, ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਓਟ ਲੈ ਕੇ, ਗਾਢ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੜੇ ਹੋ ਗਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ ਭਿਆਨਕ ਦਹਾੜ ਮਾਰੀ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੀਰ ਕੇ, ਜ਼ੋਰ ਅਤੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਗੂੰਜੀ। ਭਰਾ ਦੀ ਦਹਾੜ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਲੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਪੱਛਮੀ ਦਿਸਾ ਤੋਂ ਸੂਰਜ ਉਗਦਾ ਹੋਵੇ। ਫਿਰ, ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਵਿਚ ਭਿਆਨਕ ਜੰਗ ਹੋਈ, ਜੋ ਆਕਾਸ਼ ਵਿਚ ਮੰਗਲ ਅਤੇ ਬੁਧ ਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਟਕਰ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਹ ਦੋ ਭਰਾ, ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਆ ਕੇ, ਹੱਥਾਂ, ਥਪੜਾਂ, ਅਤੇ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਮੁੱਕਿਆਂ ਨਾਲ ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਜ ਕੇ ਲੜੇ। ਰਾਮ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਫੜ ਕੇ, ਦੋਨੋ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਦੇਖ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਦੋਵੇਂ ਹੀਰੋ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਸਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਿਚ ਅਸ਼ਵਿਨ ਕੁੜਮ। ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਵਿਚ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਪਿਆ, ਇਸ ਲਈ ਉਸਨੇ ਮੌਤ ਵਾਲਾ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਦਾ ਫੈਸਲਾ ਨਾ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਲੀ ਕੋਲੋਂ ਹਾਰ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਦੀ ਮਦਦ ਨਾ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਵੱਲ ਭੱਜ ਗਿਆ। ਥੱਕਾ ਹੋਇਆ, ਉਸਦਾ ਸਰੀਰ ਖੂਨ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਿਆ, ਮੁੱਕਿਆਂ ਦੀ ਮਾਰ ਨਾਲ ਕਮਜ਼ੋਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਦੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਪਿੱਛਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਲੀ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਕਿਹਾ, "ਤੂੰ ਆਜ਼ਾਦ ਹੈਂ," ਅਤੇ ਫਿਰ ਵਾਪਸ ਮੁੜ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ। ਰਾਘਵ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਅਤੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਲ, ਉਸ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਗਿਆ ਜਿੱਥੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਗਿਆ ਸੀ। ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਉਂਦੇ ਵੇਖ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਸ਼ਰਮਾਂ ਅਤੇ ਉਦਾਸੀ ਨਾਲ, ਧਰਤੀ ਵਲ ਤੱਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਹ ਬੋਲਿਆ: "ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਬੁਲਾਇਆ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਦਿਖਾਈ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ, ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਕੀ ਕੀਤਾ?" "ਇਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਸੱਚ ਦੱਸੋ: ਤੁਸੀਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਮਾਰਿਆ? ਨਹੀਂ ਤਾਂ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ ਰਹਾਂਗਾ।" ਜਦ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੀ, ਦੁਖੀ ਅਤੇ ਵਿਯਥਤ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਇਹ ਬੋਲਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਘਵ ਨੇ ਫਿਰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਸੁਣੋ, ਪਿਆਰੇ ਦੋਸਤ, ਤੇ ਆਪਣਾ ਗੁੱਸਾ ਛੱਡੋ; ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸਾਂਗਾ ਕਿ ਮੈਂ ਤੀਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।" "ਗਹਿਣੇ, ਪਹਿਨਾਵਾ, ਕਦ-ਕਾਠ, ਅਤੇ ਚਾਲ ਵਿਚ, ਤੁਸੀਂ ਅਤੇ ਵਾਲੀ, ਹੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਹੋ।" "ਆਵਾਜ਼, ਚਮਕ, ਨਜ਼ਰ, ਵੀਰਤਾ, ਅਤੇ ਬੋਲ ਵਿਚ ਵੀ, ਹੇ ਬਾਂਦਰ, ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਵਿਚ ਕੋਈ ਫਰਕ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।" "ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚ ਉੱਤਮ, ਤੁਹਾਡੀ ਸਮਾਨਤਾ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ ਨਹੀਂ ਛੱਡਿਆ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਮਿਲਾਪ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਜੀਵਨ ਖਤਮ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਡਰਾਉਣਾ ਤੀਰ ਛੱਡਣ ਵਿਚ ਹਿਚਕਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਦੋਨੋ ਨੂੰ ਜੜ੍ਹ ਚੁੱਕ ਸਕਦਾ ਸੀ।" "ਜੇਕਰ, ਹੇ ਵੀਰ, ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੀ ਅਣਜਾਣਤਾ ਕਰਕੇ ਮਰ ਜਾਂਦੇ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਮੂਰਖਤਾ ਅਤੇ ਬਚਪਨ ਸਾਫ ਹੋ ਜਾਂਦੇ, ਹੇ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ।" "ਜਿਸਨੂੰ ਸੁਰੱਖਿਆ ਦਿੱਤੀ ਹੋਵੇ, ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰਨਾ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਅਜਬ ਪਾਪ ਹੈ; ਅਤੇ ਮੈਂ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਤੇ ਸੁੰਦਰ ਰੰਗ ਵਾਲੀ ਸੀਤਾ...