ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਜਦ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਚਿੰਤਾ ਦੱਸ ਕੇ ਪੁੱਛਿਆ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਉਹ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਮੌਤ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹੱਸ ਕੇ ਪੂਛਿਆ, “ਕਿਹੜਾ ਐਸਾ ਕੰਮ ਹੋਵੇ ਜਿਸ 'ਤੇ ਤੂੰ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਮਰਨ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰ ਲਵੇਂ?” ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਇੱਥੇ ਖੜ੍ਹੇ ਇਹ ਸੱਤ ਸਾਲ ਦੇ ਰੁੱਖ—ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਨਹੀਂ, ਕਈ ਵਾਰ, ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਛੇਦਿਆ ਸੀ। ਜੇ ਰਾਮ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਇਕ ਹੀ ਤੀਰ ਨਾਲ ਛੇਦ ਦੇਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਰਾਮ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦੇਖ ਕੇ ਮੰਨ ਲਵਾਂਗਾ ਕਿ ਵਾਲ਼ੀ ਮਰ ਸਕਦਾ ਹੈ।” ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਦੱਸਿਆ, “ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ ਇਕ ਵਾਰ ਮਰੇ ਹੋਏ ਭੈਂਸ ਦੀਆਂ ਹੱਡੀਆਂ ਦੋ ਸੌ ਧਨੁਸ਼ ਲੰਬਾਈ ਤੱਕ ਇਕ ਪੈਰ ਨਾਲ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੀਆਂ ਸਨ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ; ਉਹ ਰਾਮ ਦਾ ਧਿਆਨ ਕਰਕੇ, ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਵਾਲ਼ੀ ਮਹਾਂਵੀਰ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਗਰਵ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਅਜੇ ਤੱਕ ਅਜੇਹਾ ਕੋਈ ਨਹੀਂ ਜੋ ਉਸਨੂੰ ਹਰ ਸਕੇ। ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਤਾਂ ਦੇਵਤੇ ਵੀ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦੇ; ਇਹ ਸੋਚ ਕੇ, ਮੈਂ ਡਰ ਕੇ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੇ ਆ ਗਿਆ ਸੀ।” “ਉਸ ਅਜੇਹੇ, ਅਜੈਯ, ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਯਾਦ ਕਰਦਿਆਂ, ਮੈਂ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਛੱਡਿਆ ਨਹੀਂ। ਡਰ ਅਤੇ ਸੰਦਿਹ ਵਿੱਚ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਨੇਤ੍ਰਤਵ ਹੇਠ, ਵੱਡੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮਦਾ ਹਾਂ। ਹੁਣ, ਮੈਂ ਇਕ ਵਧੀਆ ਮਿਤ੍ਰ ਲੱਭਿਆ ਹੈ—ਤੁਸੀਂ, ਨਰ-ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ 'ਤੇ ਐਸਾ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦਾ ਹਾਂ ਜਿਵੇਂ ਹਿਮਾਲਿਆ ਉੱਤੇ।” “ਪਰ ਮੈਨੂੰ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਪੂਰਾ ਗਿਆਨ ਹੈ; ਹਾਲਾਂਕਿ, ਰਾਘਵ, ਤੁਹਾਡੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਅਜੇ ਮੇਰੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਆਈ। ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਤੁਲਨਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਨਾ ਹੀ ਤੁਹਾਡਾ ਅਪਮਾਨ ਜਾਂ ਡਰ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਪਰ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਭਯਾਨਕ ਕੰਮਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੱਤਾ ਹੈ।” “ਰਾਘਵ, ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਹੌਸਲਾ ਤੇ ਵਿਵਹਾਰ, ਇਹ ਸਭ ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਾ ਸੰਕੇਤ ਦਿੰਦੇ ਹਨ—ਜਿਵੇਂ ਰਾਖ ਨਾਲ ਢਕਿਆ ਹੋਇਆ ਅੱਗ।” ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਜੇਕਰ ਤੂੰ ਸਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕਰਦਾ, ਮੈਦਾਨ ਵਿੱਚ ਤੈਨੂੰ ਭਰੋਸਾ ਦੇਣ ਵਾਲਾ ਕੰਮ ਕਰਾਂਗਾ।” ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਘਵ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਹੌਸਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ ਅਤੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਡੂੰਡੁਭੀ ਦੇ ਸੂਕੇ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਛੂਹਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਂਬਲੀ ਹਨ, ਉਸ ਸਰੀਰ ਨੂੰ ਉਠਾ ਕੇ ਆਪਣੇ ਪੈਰ ਦੇ ਅੰਗੂਠੇ ਨਾਲ ਦਸ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੂੰ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਾਮ੍ਹਣੇ, ਚਮਕਦੇ ਹੋਏ, ਅਰਥਪੂਰਨ ਗੱਲਾਂ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਇਕ ਵਾਰ, ਮੇਰਾ ਸਰੀਰ ਤਾਜਾ, ਮਾਸ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਜਦ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ, ਥੱਕੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਨਸ਼ੇ ਵਿੱਚ, ਉਸਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ ਸੀ। ਪਰ ਹੁਣ, ਰਾਘਵ, ਇਹ ਸਰੀਰ ਸੁੱਕਾ, ਮਾਸ ਤੋਂ ਰਹਿਤ, ਪਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਇਸਨੂੰ ਸੁੱਟਿਆ ਹੈ।” “ਇੱਥੇ, ਇਹ ਪਤਾ ਨਹੀਂ ਲੱਗ ਸਕਦਾ ਕਿ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਵਧੀਕ ਹੈ ਜਾਂ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ; ਕਿਉਂਕਿ ਤਾਜਾ ਤੇ ਸੁੱਕੇ ਵਿੱਚ ਵੱਡਾ ਅੰਤਰ ਹੈ, ਰਾਘਵ।” “ਇਹੀ ਸੰਦੇਹ ਹੈ, ਪਿਆਰੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਅਤੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ; ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਕ ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਛੇਦ ਦਿੰਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਦਾ ਅੰਤਰ ਸਪਸ਼ਟ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।” “ਇਸ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਣੋ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਾਂਗ, ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕੰਨ ਤੱਕ ਖਿੱਚੋ ਤੇ ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਤੀਰ ਛੱਡੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਸਾਲ ਰੁੱਖ 'ਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡੋ, ਤਾਂ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ ਕਿ ਉਹ ਛੇਦਿਆ ਜਾਵੇਗਾ। ਹੁਣ ਹੋਰ ਵਿਚਾਰ ਨਹੀਂ, ਮਿਤ੍ਰ—ਇਹ ਕੰਮ ਕਰੋ, ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਚਨ ਦੇ ਚੁੱਕਾ ਹਾਂ।” “ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਚਮਕਣ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੋ, ਹਿਮਾਲਿਆ ਪਹਾੜਾਂ ਵਿੱਚ, ਅਤੇ ਸਿੰਘ ਚੌਪਾਇਆ ਜਾਨਵਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਤਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਵੀਰਤਾ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਹੋ।” ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮायण ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕੰਡ ਦੇ ਬਾਰ੍ਹਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀਆਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਂਤੇਜੀ ਰਾਮ, ਭਰੋਸਾ ਦਿਵਾਉਣ ਲਈ, ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਦੇ ਹਨ। ਉਹ, ਸਤਕਾਰ ਦੇਣ ਵਾਲਾ, ਵੱਡਾ ਧਨੁਸ਼ ਤੇ ਇੱਕ ਤੀਰ ਲੈਂਦੇ, ਸਾਲ ਰੁੱਖ ਨੂੰ ਨਿਸ਼ਾਨਾ ਬਣਾਉਂਦੇ, ਅਤੇ ਤੀਰ ਛੱਡਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਦੀ ਧੁਨੀ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਭਰ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਤੀਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਛੱਡਿਆ ਗਿਆ, ਸੱਤ ਸਾਲ ਰੁੱਖਾਂ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਛੇਦਦਾ ਹੋਇਆ, ਇਕ ਪਲ ਵਿੱਚ, ਵਾਪਸ ਆ ਕੇ ਉਸੇ ਕਵਰ ਵਿੱਚ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਦੇ ਤੀਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੱਤ ਸਾਲ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਛੇਦਦੇ ਹੋਏ ਦੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤਿ ਹੈਰਾਨ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਆਪਣੇ ਗਹਣੇ ਹਿਲਦੇ ਹੋਏ, ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਸਿਰ ਝੁਕਾ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਕੰਮ 'ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਧਰਮ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਹਥਿਆਰਾਂ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁਣ ਰਾਮ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਸੀ, ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, “ਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਸੀਂ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਇੰਦਰ ਸਮੇਤ ਸਾਰੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੂੰ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਹਰ ਸਕਦੇ ਹੋ—ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਤਾਂ ਗੱਲ ਹੀ ਕੀ!” “ਜਿਸ ਨੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਸੱਤ ਵੱਡੇ ਸਾਲ ਰੁੱਖ, ਪਹਾੜ, ਅਤੇ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਤੀਰ ਨਾਲ ਛੇਦ ਦਿੱਤਾ—ਉਸਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਕੌਣ ਟਿਕ ਸਕਦਾ ਹੈ?” “ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਦੁਖ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਅਤੇ ਮੇਰੀ ਖੁਸ਼ੀ ਅਤਿ ਵਧੀਕ ਹੈ, ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਵਰਗਾ ਮਿਤ੍ਰ ਲੱਭਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਿੰਦਰ ਅਤੇ ਵਰੁਣ ਦੇ ਬਰਾਬਰ ਹੈ।” “ਅੱਜ ਹੀ, ਆਪਣੇ ਪਿਆਰੇ ਮਿਤ੍ਰ ਦੀ خاطر, ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਉਸ ਵਿਰੋਧੀ ਨੂੰ ਮਾਰੋ ਜੋ ਭਰਾ ਵਾਂਗ ਹੈ—ਵਾਲ਼ੀ। ਮੈਂ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਤੁਹਾਨੂੰ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦਾ ਹਾਂ।” ਹੁਣ, ਰਾਮ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, “ਚਲੋ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਚੱਲੀਏ; ਤੁਸੀਂ ਅੱਗੇ ਜਾਓ। ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਵਾਲ਼ੀ, ਜੋ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ਬੂ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਨੂੰ ਬੁਲਾਓ।” ਸਭ ਜਣੇ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਨਗਰੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਵੱਲ ਚੱਲ ਪਏ, ਅਤੇ ਰੁੱਖਾਂ ਦੀ ਆੜ ਲੈ ਕੇ, ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਖੜ੍ਹੇ ਹੋ ਗਏ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਬੁਲਾਉਣ ਲਈ, ਇੱਕ ਡਰਾਉਣਾ ਗਰਜ, ਬੜੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ, ਆਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚੀਰਦੇ ਹੋਏ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ 'ਚ ਪੂਰਾ ਜੰਗਲ ਗੂੰਜਾ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਟੋਲੀ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਲਲਕਾਰਣ ਲਈ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਪਹੁੰਚੀ, ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਲੜਾਈ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।