ਰਾਮਚੰਦਰ ਜੀ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿਚ ਸੋਚਿਆ ਕਿ ਇਹ ਦੁੱਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਪੱਕਾ ਨਿਸਚੈ ਕੀਤਾ ਕਿ ਮੈਂ ਇਸਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਬਚਾਵਾਂਗਾ ਤੇ ਇਹਨੂੰ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਮਿਲੇਗੀ। ਰਾਮ ਦੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਜੋ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਉਤਸ਼ਾਹ ਤੇ ਆਨੰਦ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਸੁਗਰੀਵ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ। ਉਸ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਉੱਤਮ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਗਿਆਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਰਾਮ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉਤਸ਼ਾਹ ਵਧਾਉਣ ਵਾਲੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਘਵ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਉਸਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਨਿਸਚਿਤ ਹੀ, ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆਉਂਦੇ ਹੋ, ਤਾਂ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਨੁਕੀਲੇ ਬਾਣਾਂ ਨਾਲ ਤੂੰ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਭਸਮ ਕਰ ਸਕਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਕਲਯੁਗ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸੂਰਜ ਸਭ ਕੁਝ ਸਾੜ ਦਿੰਦਾ ਹੈ।" "ਹੁਣ ਮੇਰੀ ਗੱਲ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਸੁਣੋ—ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਲੀ ਦੀ ਤਾਕਤ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਰਤਾ ਤੇ ਉਸਦੀ ਡਿੱਠੀ ਹੋਈ ਪ੍ਰਤਿਬੱਧਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਾਂਗਾ, ਫਿਰ ਤੁਸੀਂ ਜੋ ਚੰਗਾ ਸਮਝੋ, ਉਹ ਕਰੋ। ਵਾਲੀ, ਪੱਛਮੀ ਸਮੁੰਦਰ ਤੋਂ ਪੂਰਬ ਤੱਕ, ਦੱਖਣ ਤੋਂ ਉੱਤਰ ਤੱਕ, ਜਦ ਤੱਕ ਸੂਰਜ ਨਹੀਂ ਚੜ੍ਹਦਾ, ਬਿਨਾਂ ਥੱਕੇ ਫਿਰ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਚੀਆਂ ਪਹਾੜੀਆਂ ਤੇ ਚੜ੍ਹ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਫੜ ਲੈਂਦਾ ਹੈ—ਇਹ ਉਸ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਹੈ। ਜੰਗਲਾਂ ਵਿਚ ਕਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਦਰੱਖਤ ਵਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਤੋੜ ਦਿੱਤੇ ਹਨ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦਾ ਹੋਇਆ।" "ਇੱਕ ਵੱਡਾ ਮਹਾਂ ਭੈਂਸ ਸੀ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਦੁੰਦੁਭਿ ਸੀ। ਉਹ ਕੈਲਾਸ਼ ਪਹਾੜ ਵਰਗਾ ਚਮਕਦਾ ਸੀ, ਤੇ ਉਸ ਵਿੱਚ ਹਜ਼ਾਰ ਹਾਥੀਆਂ ਜਿੰਨੀ ਤਾਕਤ ਸੀ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਵਿਚ ਮਸਤ ਹੋ ਕੇ, ਤੇ ਇੱਕ ਵਰਦਾਨ ਦੇ ਮੋਹ ਵਿਚ ਫਸ ਕੇ, ਦਰਿਆਵਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਸਮੁੰਦਰ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਲਹਿਰਾਂ ਵਾਲਾ, ਰਤਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸਮੁੰਦਰ ਪਾਰ ਕਰ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਮਹਾਂ ਸਮੁੰਦਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ।'" "ਫਿਰ ਧਰਮਾਤਮਾ ਤੇ ਮਹਾਤੀਜੀ ਸਮੁੰਦਰ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਕਿਸਮਤ ਨੇ ਪ੍ਰੇਰਿਆ, ਉੱਠ ਕੇ ਉਸ ਅਸੁਰ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਲਈ ਵੱਡਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਹਿਮਵਤ ਹੈ, ਜੋ ਸ਼ੰਕਰ ਦਾ ਸੱਸੁਰ ਵੀ ਹੈ। ਉਹ ਵੱਡੀਆਂ ਝਰਣੀਆਂ, ਕਈ ਗੁਫਾਵਾਂ ਤੇ ਪਾਣੀ ਦੇ ਝਰਣਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਅਦੁੱਤੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ।'" "ਹਿਮਵਤ ਨੂੰ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਹ ਅਸੁਰਾਂ ਵਿਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਦੁੰਦੁਭਿ, ਤੀਰ ਵਾਂਗ ਤੁਰ ਗਿਆ ਤੇ ਹਿਮਵਤ ਦੇ ਜੰਗਲ ਚਲੇਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਹਿਮਵਤ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਸਫੈਦ, ਹਾਥੀ ਵਰਗੇ ਪੱਥਰ ਕਈ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਵਿਚ ਸੁੱਟੇ, ਤੇ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੱਜਿਆ। ਉਸ ਵੇਲੇ, ਹਿਮਵਤ, ਜੋ ਸਫੈਦ ਬੱਦਲ ਵਰਗਾ ਸੁਹਾਵਣਾ ਤੇ ਮਿੱਠਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਚੋਟੀ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਦੁੰਦੁਭਿ, ਮੈਂ ਧਰਮ ਵਿਚ ਰੁਚੀ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਤੰਗ ਨਾ ਕਰ। ਮੈਂ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਕਰਤਬਾਂ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਾਂ, ਜੰਗ ਦੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿਚ ਨਹੀਂ।'" "ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁੰਦੁਭਿ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਆਖਿਆ, 'ਜੇ ਤੂੰ ਲੜ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਾਂ ਮੇਰੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਨਹੀਂ ਲੜਦਾ, ਤਾਂ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸ ਕਿ ਕੌਣ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਮੁਕਾਬਲਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।'" "ਹਿਮਵਤ, ਜੋ ਬੋਲੇ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਪਹਿਲਾਂ ਕਦੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਨਾ ਆਖਿਆ ਗਿਆ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਕ੍ਰੋਧ ਵਿਚ ਆਖਿਆ, 'ਇੱਕ ਮਹਾਂਬਲੀ ਤੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਜੋ ਇੰਦ੍ਰ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਤੇ ਮਹਾਨ ਵਾਨਰ ਹੈ, ਜੋ ਅਤੁੱਲ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨਗਰੀ ਵਿਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ, ਤੇਜ਼-ਤਰਾਰ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ; ਉਹ ਤੈਨੂੰ ਇਕਲਿਆਂ ਮੁਕਾਬਲੇ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦ੍ਰ ਨੇ ਨਾਮੁਚੀ ਨੂੰ ਦਿੱਤੀ ਸੀ। ਜੇ ਤੂੰ ਜੰਗ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ, ਤਾਂ ਤੁਰਕੇ ਉਸ ਕੋਲ ਜਾ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਅਜੈਯ ਤੇ ਯੁੱਧ ਵਿਚ ਨਿਰਭੀਕ ਹੈ।'" "ਹਿਮਵਤ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁੰਦੁਭਿ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੁਰਕੇ ਸਿੱਧਾ ਵਾਲੀ ਦੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨਗਰੀ ਚਲੇਆ ਗਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਭੈਂਸ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਤੇਜ਼ ਸਿੰਗਾਂ ਵਾਲਾ, ਡਰਾਉਣਾ ਤੇ ਗਹਿਰੀਆਂ ਬੱਦਲਾਂ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਉੱਤੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਸ ਵੱਡੇ ਦੁੰਦੁਭਿ ਨੇ ਇੰਨੀ ਜ਼ੋਰ ਨਾਲ ਗੱਜਿਆ ਕਿ ਧਰਤੀ ਕੰਬ ਉਠੀ, ਜਿਵੇਂ ਜੰਗ ਦਾ ਡੰਗਰ ਵੱਜ ਰਿਹਾ ਹੋਵੇ।" "ਉਹ ਨੇੜਲੇ ਦਰੱਖਤ ਤੋੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਖੁਰਾਂ ਨਾਲ ਧਰਤੀ ਉਖੇੜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਆਪਣੀ ਸਿੰਗ ਨਾਲ ਦਰਵਾਜ਼ਾ ਖੁਰਚ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਪਾਗਲ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਦਿਖਾਈ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਇਸ ਸ਼ੋਰ ਨੂੰ ਅੰਦਰ, ਆਪਣੇ ਮਹਲ ਵਿਚ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਸੁਣਿਆ। ਉਹ ਇਹ ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ, ਆਪਣੀਆਂ ਪਤਨੀਆਂ ਸਮੇਤ ਬਾਹਰ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਤਾਰਿਆਂ ਨਾਲ ਨਿਕਲ ਆਉਂਦਾ ਹੈ।" "ਵਾਲੀ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਤੇ ਸਾਰੇ ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਨੇ ਦੁੰਦੁਭਿ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਤੇ ਮੋਲਿਕ ਬੋਲ ਕਹੇ, 'ਤੂੰ ਕਿਉਂ ਨਗਰੀ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਨੂੰ ਰੋਕ ਕੇ, ਇੰਨਾ ਗੱਜ ਰਿਹਾ ਹੈਂ, ਦੁੰਦੁਭਿ? ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ—ਆਪਣੀ ਜਾਨ ਬਚਾ, ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ।'" "ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੁੰਦੁਭਿ, ਜਿਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਕ੍ਰੋਧ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋਈਆਂ, ਆਖਿਆ, 'ਹੇ ਵੀਰ, ਇਹ ਠੀਕ ਨਹੀਂ ਕਿ ਤੂੰ ਔਰਤਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਗੱਲ ਕਰੇ; ਮੈਨੂੰ ਅੱਜ ਜੰਗ ਦੇ, ਫਿਰ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਤਾਕਤ ਵੇਖਾਂਗਾ। ਜਾਂ ਫਿਰ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਕ੍ਰੋਧ ਅੱਜ ਰਾਤ ਲਈ ਰੋਕ ਲੈਂਦਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਆਰਾਮ ਨਾਲ ਮੇਲਾ ਮਨਾਉਂ, ਹੇ ਵਾਨਰ, ਤੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈਂ ਮੌਜਾਂ ਕਰ।'" "ਤੂੰ ਦਾਨ ਵੰਡ, ਆਪਣੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾ; ਜੰਗਲ-ਵਾਸੀਆਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਵਜੋਂ, ਆਪਣੇ ਦੋਸਤਾਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਦੇ। ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਨੂੰ ਮਜ਼ਬੂਤ ਕਰ, ਇਸ ਨਗਰੀ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਜਿਹਾ ਹੀ ਪਿਆਰਾ ਸਮਝ; ਔਰਤਾਂ ਨਾਲ ਖੇਡ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਤੇਰਾ ਅਹੰਕਾਰ ਰੋਕਣ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਜੋ ਕੋਈ ਮਸਤ, ਬੇਧਿਆਨ, ਟੁੱਟਿਆ, ਇਕੱਲਾ ਜਾਂ ਕਮਜ਼ੋਰ ਨੂੰ ਮਾਰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸੰਸਾਰ ਵਿਚ ਭ੍ਰੂਣ-ਹੰਤਾ ਵਜੋਂ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ—ਜਿਵੇਂ ਤੂੰ, ਜੋ ਅਹੰਕਾਰ ਵਿਚ ਮਗਨ ਹੈਂ।" "ਫਿਰ, ਹੌਲੀ ਹੌਲੀ ਹੱਸਦਿਆਂ ਤੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਤਾਰਾ ਆਦਿ ਸਾਰੀਆਂ ਔਰਤਾਂ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਉਸ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜੇ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਤੂੰ ਇਹ ਨਾ ਸਮਝ ਕਿ ਮੈਂ ਮਸਤ ਹਾਂ—ਜੇ ਤੈਨੂੰ ਜੰਗ ਵਿਚ ਡਰ ਨਹੀਂ। ਆਉਣ ਵਾਲੀ ਲੜਾਈ ਵਿਚ ਇਹ ਮਸਤੀ ਆਪ ਹੀ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਹੀ ਤਾਂ ਵੀਰਾਂ ਦੀ ਪੀਣ ਹੈ।