ਸੁਣੋ, ਰਾਘਵ ਜੀ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸਦਾ ਹਾਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਅਤੇ ਸੰਗਤ ਨਾਲ ਮਿਲਿਆ, ਤਾਂ ਸਭ ਨੇ ਮੇਰੀ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਵਿਧੀਵਤ ਅਭਿਸ਼ੇਕ ਕੀਤਾ। ਮੈਂ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਉਹ ਰਾਜ ਮੇਰਾ ਸੀ। ਪਰ ਜਦ ਮੇਰੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਉਹ ਬਾਂਦਰ ਆਇਆ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ ਦੇਖਿਆ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਮੇਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਕਠੋਰ ਬੋਲ ਬੋਲੇ। ਰਾਘਵ ਜੀ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਉਹ ਸੰਯਮ ਰੱਖ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸ ਨੇ ਮੰਦਤਾ ਕੀਤੀ। ਮੇਰਾ ਮਨ, ਭਾਈ ਦੀ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਕਿਸੇ ਕਾਰਵਾਈ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਗਿਆ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਮੇਰਾ ਭਾਈ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਠੀਕ ਢੰਗ ਨਾਲ ਉਸ ਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦੇਣ ਲੱਗਾ। ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਪੈਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਮੋਤੀਆਂ ਵਾਲੇ ਮਕੁਟ ਨਾਲ ਛੂਹਿਆ, ਪਰ ਵਾਲ਼ੀ, ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ੀ ਨਹੀਂ ਦਿੱਤੀ। ਫਿਰ, ਜਦ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, “ਤੁਸੀਂ ਸੁਖ-ਸਲਾਮਤੀ ਨਾਲ ਆਏ ਹੋ, ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ, ਜੋ ਬੇਸਹਾਰਾ ਸੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਵਿਚ ਹਾਂ। ਇਸ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਵਰਗੇ ਛਤਰੀ ਅਤੇ ਯਕ-ਪੂੰਛ ਵਾਲਾ ਪੱਖਾ, ਜੋ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਰੱਖਿਆ, ਇਸਨੂੰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰੋ।” “ਮੈਂ ਇੱਕ ਸਾਲ ਤੱਕ ਗੁਫਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਖੜਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਖੂਨ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਗੁਫਾ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ, ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਬੇਕਾਬੂ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ, ਮੈਂ ਪਹਾੜੀ ਚੋਟੀ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਇੱਥੇ, ਮੈਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਸਲਾਹਕਾਰ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ।” “ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ, ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ। ਰਾਜ ਕਰਨ ਦਾ ਅਧਿਕਾਰ ਸਿਰਫ਼ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹੀ ਹਾਂ। ਇਹ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੁਹਾਡੀ ਗੈਰਹਾਜ਼ਰੀ ਵਿੱਚ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਿਆ। ਮੰਤਰੀ, ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਸ਼ਹਿਰ ਨੇ ਰਾਜ ਦੀਆਂ ਬੁਰਾਈਆਂ ਦੂਰ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਹੁਣ ਇਹ ਰਾਜ ਤੁਹਾਡੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ, ਮੈਨੂੰ ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਦਯਾਲੂ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ।” “ਮੈਂ ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਤੇ ਬੈਠਾ, ਖਾਲੀ ਧਰਤੀ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਜਦ ਮੈਂ ਇਹ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਬੋਲ ਬੋਲੇ, ਉਸ ਬਾਂਦਰ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਡਾਂਟ ਦਿੱਤੀ। ‘ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਆਉਣੀ ਚਾਹੀਦੀ!’ ਉਹ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਹੋਰ ਵੀ ਬੋਲੇ। ਨਾਗਰਿਕ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ।” “ਉਹ ਮੇਰੇ ਮਿਤ੍ਰਾਂ ਵਿੱਚ, ਬੜੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਬੋਲੇ: ‘ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹੋ, ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਾਯਾਵੀ, ਮਹਾ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਨੂੰ ਮਾਰਿਆ ਸੀ। ਕਈ ਸਾਲ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਸੀ, ਲੜਾਈ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਚੁਣੌਤੀ ਦੇ ਕੇ ਆਇਆ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਮੇਰਾ ਭਾਈ ਵੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਮੇਰੇ ਪਿੱਛੇ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਜਦ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਨੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਮੈਨੂੰ, ਇੱਕ ਹੋਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਆਉਂਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਡਰ ਗਿਆ, ਤੇ ਜਲਦੀ-ਜਲਦੀ ਇੱਕ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ।’” “ਜਦ ਪਤਾ ਲੱਗਾ ਕਿ ਉਹ ਡਰਾਉਣੀ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਮੇਰਾ ਭਾਈ, ਜੋ ਕ੍ਰੂਰ ਰੂਪ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ: ‘ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰੇ ਬਿਨਾਂ, ਮੈਂ ਸ਼ਹਿਰ ਵਾਪਸ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕਦਾ। ਤੂੰ ਗੁਫਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜ਼ੇ ਤੇ ਉਡੀਕ ਕਰ, ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਾ ਲਵਾਂ।’” “ਮੈਂ ਸੋਚਿਆ, ‘ਉਹ ਉਡੀਕ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ,’ ਤੇ ਮੈਂ ਉਸ ਔਖੀ ਥਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਉਸ ਦੀ ਖੋਜ ਕਰਦੇ, ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਡਰਾਉਣੇ ਤੇ ਅਡੋਲ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ; ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਕਿਨ ਨੂੰ ਤੁਰੰਤ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਦੇ ਮੂੰਹ ਵਿਚੋਂ ਖੂਨ ਦੀ ਧਾਰ ਨਿਕਲੀ, ਜੋ ਗੁਫਾ ਨੂੰ ਭਰ ਗਈ, ਧਰਤੀ ਤੇ ਗੂੰਜ ਪਈ।” “ਉਸ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਨਿਕਲਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਸੀ। ਮੈਂ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ‘ਸੁਗ੍ਰੀਵ!’ ਆਖਿਆ, ਪਰ ਕੋਈ ਜਵਾਬ ਨਾ ਆਇਆ, ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਪੈਰਾਂ ਨਾਲ ਬਹੁਤ ਵਾਰੀ ਮੂੰਹ ਵੱਜਿਆ, ਅੰਤ ਵਿੱਚ ਨਿਕਲ ਕੇ ਸ਼ਹਿਰ ਆ ਗਿਆ। ਉੱਥੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਰੋਕ ਲਿਆ, ਰਾਜਸਿੰਘਾਸਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਕੇ, ਭਾਈਚਾਰੇ ਨੂੰ ਭੁੱਲ ਗਿਆ।” “ਵਾਲੀ, ਹੁਣ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਇੱਕ ਹੀ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਉਥੋਂ ਨਿਕਾਲ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਸ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਬੇਘਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਤੋਂ ਵੀ ਵੰਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਘਵ ਜੀ, ਮੈਂ ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ ਪੂਰੀ ਧਰਤੀ, ਜੰਗਲ ਅਤੇ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਵਿੱਚ ਭਟਕਦਾ ਰਿਹਾ। ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਵਿਛੋੜੀ ਦਾ ਦੁਖ ਕਰਕੇ, ਮੈਂ ਵੱਡੇ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਾਲ਼ੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਕਾਰਨ ਕਰਕੇ ਆ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।” “ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਾਰੀ ਵੈਰ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਵੇਖੋ, ਰਾਘਵ ਜੀ, ਮੈਂ ਨਿਰਦੋਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਕਿਸੇ ਅਣਚਾਹੀ ਵਿਪਤਾ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਵਾਲ਼ੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਡਰ ਕਰਕੇ, ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰੋ, ਉਸ ਨੂੰ ਰੋਕੋ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੀ ਕਹਾਣੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਤਦ, ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਰਾਮ ਜੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਹਲਕਾ ਮੁਸਕਰਾ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਨਿਆਂ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਦੱਸਣ ਲੱਗੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੇਰੇ ਬਾਣ, ਜੋ ਅਫ਼ਲ, ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰੇ ਮੰਦਵਾਲੀ ਤੇ ਜਾ ਪੈਣਗੇ। ਜਦ ਤਕ ਮੈਂ ਉਸ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਵੰਚਿਤ ਕਰ ਗਿਆ, ਨਾ ਵੇਖ ਲਵਾਂ, ਉਹ ਮੰਦ-ਚਿੱਤ, ਧਰਮ-ਵਿਰੋਧੀ ਜੀਵਤ ਰਹੇਗਾ। ਮੇਰੇ ਨਿਆਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਮੈਂ ਵੇਖਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਤੂੰ ਦੁਖ ਦੇ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਜ਼ਰੂਰ ਬਚਾਵਾਂਗਾ, ਤੇ ਤੂੰ ਵਾਫ਼ਰ ਸੁਖ ਪਾਵੇਂਗਾ।