ਹੁਣ ਨੌਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣੋ। ਵਾਚਕ ਨੇ ਕਿਹਾ: "ਵਾਲੀ ਮੇਰਾ ਵੱਡਾ ਭਰਾ ਹੈ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਉਸ ਦੀ ਬਹੁਤ ਇਜ਼ਤ ਕਰਦੇ ਸਨ, ਅਤੇ ਪਹਿਲਾਂ ਮੈਂ ਵੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਜਦੋਂ ਸਾਡੇ ਪਿਤਾ ਜੀ ਸੰਸਾਰ ਤੋਂ ਚਲੇ ਗਏ, ਤਾਂ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ, ਉਸਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਸਮਝ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਉਸਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਅਤੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜ ਦਾ ਅਧੀਨ ਰੱਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਆਪਣੇ ਪਿਤਾ ਅਤੇ ਦਾਦਾ ਤੋਂ ਮਿਲੇ ਮਹਾਨ ਰਾਜ ਵਿੱਚ ਰਾਜ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਮੈਂ ਹਮੇਸ਼ਾ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਇੱਕ ਸੇਵਕ ਵਾਂਗ, ਉਸਦੇ ਅੱਗੇ ਨਿਵਾਂ ਰਹਿੰਦਾ ਸੀ। ਇੱਕ ਵਾਰੀ, ਡੁੰਡੁਭੀ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ ਮਾਯਾਵੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਤਾਕਤਵਰ ਸੀ, ਉਸਦਾ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਪੁਰਾਣਾ ਵੈਰ ਸੀ, ਇੱਕ ਔਰਤ ਦੇ ਕਾਰਨ। ਇੱਕ ਰਾਤ, ਜਦੋਂ ਸਾਰੇ ਸੋ ਰਹੇ ਸਨ, ਮਾਯਾਵੀ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਦੇ ਦਰਵਾਜੇ ਤੇ ਆਇਆ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਗੱਜਦਾ ਹੋਇਆ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਯੁੱਧ ਲਈ ਲਲਕਾਰ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਮੇਰਾ ਭਰਾ, ਜਿਹੜਾ ਉਸ ਵੇਲੇ ਸੋ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸਦੀ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ ਤੇ ਤੁਰੰਤ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਮਾਯਾਵੀ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਲਈ ਦੌੜ ਪਿਆ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਅਤੇ ਔਰਤਾਂ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਰੋਕਣ ਦੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਸਾਨੂੰ ਝਟਕ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਬਾਹਰ ਨਿਕਲ ਗਿਆ। ਉਸਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਵੱਸ, ਮੈਂ ਵੀ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਹੀ ਚਲ ਪਿਆ। ਮਾਯਾਵੀ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜਣ ਲੱਗਾ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਸਦੇ ਪਿੱਛੇ ਹੋਰ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਦੌੜੇ। ਉਸ ਵੇਲੇ ਚੜ੍ਹਦੇ ਚੰਦ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ ਨਾਲ ਰਾਹ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਉਹ ਅਸੁਰਾ ਜ਼ਮੀਨ ਵਿੱਚ ਇਕ ਵੱਡੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਘੁੱਸ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਘਾਹ ਪਿਆ ਸੀ, ਤੇ ਅਸੀਂ ਨੇੜੇ ਖੜੇ ਰਹੇ। ਜਦ ਮਾਯਾਵੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਦਾਖਲ ਹੋਇਆ, ਤਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ, ਘਬਰਾਈ ਹੋਈ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ, 'ਸੁਗਰੀਵ, ਤੂੰ ਅੱਜ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਰਹੀਂ, ਮੈਂ ਅੰਦਰ ਜਾ ਕੇ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਆਉਂਦਾ ਹਾਂ।' ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਯੋਧੇ ਨੂੰ ਮਨਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ। ਪਰ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕੇ, ਪੈਦਲ ਹੀ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਅੰਦਰ ਗਿਆ, ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਲੰਘ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਹੀ ਬੈਠਾ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਮੈਨੂੰ ਲੱਗਾ ਕਿ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਖੋ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਪਿਆਰ ਵਿਚੋਂ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖ ਸਕਿਆ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਡਰ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ। ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਬਾਅਦ, ਮੈਂ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਗੁਫਾ ਵਿੱਚੋਂ ਝੱਗ ਵਾਲਾ ਖੂਨ ਬਾਹਰ ਆ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਇਹ ਦੇਖ ਕੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਿਆ। ਅਸੁਰਾਂ ਦੀਆਂ ਗੂੰਜਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਮੇਰੇ ਕੰਨਾਂ ਵਿੱਚ ਪਈਆਂ, ਪਰ ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਦੀ ਆਵਾਜ਼, ਜੇਕਰ ਉਹ ਲੜਾਈ ਵਿੱਚ ਚੀਕਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਨਹੀਂ ਸੁਣੀ। ਇਹਨਾਂ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਤੋਂ, ਮੈਂ ਸਮਝ ਗਿਆ ਕਿ ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਮਾਰਿਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੇ ਪੱਥਰ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਂ ਪਾਣੀ ਦਾ ਤਰਪਣ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਮੁੜ ਕੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਆ ਗਿਆ। ਹਾਲਾਂਕਿ ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲ ਲੁਕਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕੀਤੀ, ਪਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੇ ਇਹ ਪਤਾ ਲਾ ਲਿਆ। ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਿਲਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਮੇਰੀ ਰਾਜਤਿਲਕ ਕਰ ਦਿੱਤੀ ਗਈ। ਮੈਂ ਨਿਆਂ ਨਾਲ ਰਾਜ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਰਾਘਵ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜ ਹੁਣ ਮੇਰਾ ਸੀ। ਜਦ ਮੇਰਾ ਭਰਾ, ਦੁਸ਼ਮਣ ਰਾਖਸ਼ਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ ਵਾਪਸ ਆਇਆ, ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਤਦ ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਲਾਲ ਹੋ ਗਈਆਂ। ਉਸਨੇ ਮੇਰੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਬੰਨ੍ਹ ਲਿਆ ਅਤੇ ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਕੜ੍ਹੇ ਬੋਲ ਕਹੇ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹ ਚਾਹੁੰਦਾ ਤਾਂ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਰੋਕ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਪਰ ਉਸਨੇ ਬੁਰਾ ਵਿਹਾਰ ਕੀਤਾ। ਮੇਰਾ ਮਨ ਕਿਸੇ ਵਿਰੋਧ ਵੱਲ ਨਹੀਂ ਗਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਮੇਰਾ ਭਰਾ ਫਿਰ ਸ਼ਹਿਰ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਮੈਂ ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਹ ਅੰਦਰੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਅਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਨਿਵੀਂ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਿਰ ਨਾਲ ਉਸਦੇ ਚਰਨ ਛੁਹੇ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ। ਫਿਰ ਵੀ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਗੁੱਸੇ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ੀ ਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਹੁਣ ਦਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ ਆਉਂਦਾ ਹੈ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਦਸਵਾਂ ਅਧਿਆਇ। ਫਿਰ, ਗੁੱਸੇ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ। ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਮਨਾ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚਾਹੁੰਦਾ ਸੀ। ਮੈਂ ਕਿਹਾ, 'ਭਾਗ ਨਾਲ, ਤੁਸੀਂ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆ ਗਏ ਹੋ, ਤੇ ਤੁਸੀਂ ਦੁਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਮੈਂ ਤਾਂ ਬਿਲਕੁਲ ਬੇਸਹਾਰਾ ਸੀ, ਮੇਰੇ ਲਈ ਸਿਰਫ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਰੱਖਵਾਲੀ ਹੋ, ਹੇ ਬੇਸਹਾਰਿਆਂ ਦੀ ਖੁਸ਼ੀ। ਇਹ ਛਤਰ, ਜੋ ਪੂਰਨ ਚੰਦ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਯਕ-ਪੂੰਛ ਵਾਲਾ ਪੱਖਾ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਹੀ ਰੱਖਿਆ ਹੈ, ਇਸਨੂੰ ਕਬੂਲ ਕਰੋ। ਹੇ ਰਾਜਨ, ਮੈਂ ਪੂਰਾ ਇੱਕ ਸਾਲ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਦੁੱਖੀ ਹੋ ਕੇ ਬੈਠਿਆ ਰਿਹਾ। ਜਦ ਮੈਂ ਗੁਫਾ ਦੇ ਮੂੰਹ ਤੇ ਖੂਨ ਚੜ੍ਹਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਮੇਰਾ ਦਿਲ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰ ਗਿਆ, ਮੇਰੀ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਡੋਲੇ ਗਈਆਂ। ਫਿਰ ਮੈਂ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਚੱਟਾਨ ਨਾਲ ਗੁਫਾ ਦਾ ਮੂੰਹ ਬੰਦ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਥੋਂ ਚੱਲ ਕੇ, ਮੈਂ ਮੁੜ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਆ ਗਿਆ। ਪਰ ਇੱਥੇ ਨਗਰ ਵਾਸੀ ਅਤੇ ਮੰਤਰੀ ਮੈਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਗਏ। ਮੈਨੂੰ ਰਾਜਾ ਬਣਾਉਣਾ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ ਨਹੀਂ ਸੀ; ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਮਾਫ਼ ਕਰੋ। ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ ਤਾਂ ਸਿਰਫ ਤੁਸੀਂ ਹੀ ਹੋ, ਮੈਂ ਤਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਵਾਂਗ ਹਾਂ। ਇਹ ਰਾਜਗੀਰੀ ਤੁਹਾਡੇ ਅਣਹੋਣ ਕਰਕੇ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲੀ। ਹੁਣ ਮੰਤਰੀ, ਨਗਰ ਅਤੇ ਰਾਜ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਡਾ ਹੈ, ਸਭ ਔਕੜਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਚੁੱਕੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਜ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਹਵਾਲੇ ਕਰਦਾ ਹਾਂ; ਗੁੱਸਾ ਨਾ ਕਰੋ, ਹੇ ਕੋਮਲ-ਚਿੱਤ ਦੁਸ਼ਮਣ-ਨਾਸਕ। ਮੈਂ ਰਾਜਾ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਕਿ ਖਾਲੀ ਹੋਏ ਰਾਜ ਨੂੰ ਸੰਭਾਲ ਸਕਾਂ। ਜਦ ਮੈਂ ਇੰਝ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਵਾਲੀ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤਾਣਨਾ ਦਿੱਤਾ। 'ਤੈਨੂੰ ਸ਼ਰਮ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦੀ!' ਕਹਿ ਕੇ, ਉਸਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਬਹੁਤ ਕੁਝ ਕਿਹਾ। ਉਸਨੇ ਲੋਕਾਂ ਅਤੇ ਮਨਜ਼ੂਰ-ਸ਼ੁਦਾ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਇਕੱਠਾ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਮੇਰੇ ਮਿੱਤਰਾਂ ਅੱਗੇ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡੀ ਨਿੰਦਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਕਹਿਣ ਲੱਗਾ, 'ਤੁਸੀਂ ਸਭ ਜਾਣਦੇ ਹੋ ਕਿ ਮਾਯਾਵੀ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਖਸ਼ਸ, ਰਾਤ ਨੂੰ, ਮੇਰੇ ਵਲ ਆਇਆ ਸੀ।' ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ, ਜਦ ਉਹ ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ ਅਤੇ ਲੜਾਈ ਲਈ ਉਤਾਵਲਾ ਸੀ, ਉਸਨੇ ਮੈਨੂੰ ਲਲਕਾਰਿਆ; ਉਸ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਮੈਂ ਰਾਜਧਾਨੀ ਛੱਡ ਦਿੱਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਵਾਲੀ ਨਾਲ ਹੋਈ ਪੁਰਾਣੀ ਘਟਨਾ ਦਾ ਸਾਰਾ ਵਰਤਾਂਤ, ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸੁਣਾਇਆ।