ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪ ਨਾਲ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਤਪ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਤਪ ਦਾ ਢੇਰ, ਤਪ ਦਾ ਅਵਤਾਰ ਤੇ ਤਪ ਦਾ ਮੂਲ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਮੇਰੀ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਫਲਸਵਰੂਪ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਉਸ ਨੇ ਪਰਮ ਪੁਰਸ਼ ਦੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਸਾਰਾ ਸੰਸਾਰ ਦੇਖਿਆ; ਉਹ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਤੇ ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹਨ। ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਲਈ। ਹਰੀ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਵਰ ਮੰਗ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਵਰ ਦਾ ਹੱਕਦਾਰ ਅਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰੀਤ ਹੈ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਮਰੀਚਾ ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਅਦਿਤੀ, ਦੇਵਤੇ ਅਤੇ ਮੈਂ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹ ਅਰਦਾਸ ਕੀਤੀ ਹੈ।" ਕਸ਼ਯਪ ਨੇ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ, "ਵਰ ਦਾਤਾ, ਤੂੰ ਅਤੀ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਹ ਤਪਸਵੀ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਅਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।" ਉਹ ਵੀ ਬੇਨਤੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, "ਇੰਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਬਣ, ਅਸੁਰਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ, ਦੇਵਤੇ ਜੋ ਦੁਖੀ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੀ ਤੀਹਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੇ, ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਕੌਸ਼ਿਕ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਮਹਾਨੁਭਾਵ, ਦੱਸੋ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕਿਵੇਂ ਤੇ ਕਦੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਸਮੇਂ ਨਾ ਗੁਆਵਾਂ।" ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਯੁਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਤੇ ਤਿਆਰ, ਇਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ। ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸ਼ਲਾਘਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਅੱਜ ਤੋਂ ਛੇ ਰਾਤਾਂ ਲਈ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਨੇ ਰਖਿਆ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀ ਵਰਤ ਧਾਰਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਮੌਨ ਰਹਿਣਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਛੇ ਦਿਨ ਤੇ ਰਾਤ ਜਾਗਦੇ ਰਹੇ, ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਦੋਵਾਂ ਜਣੇ, ਸ਼ਸਤ੍ਰ ਵਿਦਿਆ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਰਿਸ਼ੀ ਦੀ ਚੌਕੀਦਾਰੀ ਕਰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਨ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਛੇਵੀਂ ਰਾਤ ਦੇ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਚੌਕਸ ਰਹੋ, ਧਿਆਨ ਨਾਲ।" ਜਦ ਰਾਮ ਇਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ, ਤਾਂ ਯਜਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਉਪਦੇਸ਼ਕ ਤੇ ਪੁਜਾਰੀ ਹਾਜ਼ਰ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ। ਯਜਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ, ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਚਮਚੇ, ਪਾਤਰੇ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਪੁਜਾਰੀਆਂ ਨਾਲ, ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਯਜਨ ਵਿਧੀ ਨੁਸਖੇ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ; ਫਿਰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਡਰਾਉਣੀ ਆਵਾਜ਼ ਉਠੀ। ਬਦਲ ਆਸਮਾਨ 'ਤੇ ਛਾ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਆਗੇ ਵਧੇ। ਮਰੀਚਾ ਤੇ ਸੁਬਾਹੂ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਗਰਜਦੇ ਬਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਆਏ ਤੇ ਲਾਲ ਰਕਤ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਯਜਨ ਦੀ ਜਗ੍ਹਾ ਨੂੰ ਰਕਤ ਨਾਲ ਭੀੜਿਆ ਵੇਖਿਆ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਵਧਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ। ਉਹ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ ਅਚਾਨਕ ਉਤਰਦੇ, ਤਾਂ ਕਮਲ ਨੈਣ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵੇਖੋ, ਇਹ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਦੁਰਾਚਾਰੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਛਿੜ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣ ਦੀ ਇਜਾਜ਼ਤ ਨਹੀਂ ਦੇ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ। ਫਿਰ, ਰਘੁਕੁਲ ਦਾ ਉੱਤਮ ਤੇ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਰਾਮ, ਗੁੱਸੇ ਵਿੱਚ, ਮਰੀਚਾ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ ਛੱਡਦਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾ ਅਸਤਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ, ਮਰੀਚਾ ਸੌ ਜੋਜਨ ਦੂਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਸੁੱਟਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਮਰੀਚਾ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼, ਘੁੰਮਦੇ ਤੇ ਤੀਖੀ ਠੰਡੀ ਅਸਤਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਵੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਲਕਸ਼ਮਣ, ਵੇਖੋ, ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ, ਜੋ ਮਨੁ ਨੇ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਨੂੰ ਚਕਿਤ ਕਰਕੇ ਲੈ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਂਦਾ।" "ਇਹ ਹੋਰ, ਜੋ ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰਦੇ, ਰਕਤ ਪੀਣ ਵਾਲੇ, ਨਿਰਦਈ ਤੇ ਪਾਪੀ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮੈਂ ਮਾਰ ਦਿਆਂਗਾ।" ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਨੇ ਅਗਨਿ ਅਸਤਰ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਹ ਸੁਬਾਹੂ ਦੇ ਛਾਤੀ 'ਤੇ ਛੱਡਦਾ ਹੈ; ਸੁਬਾਹੂ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਵਾਯਵ ਅਸਤਰ ਲੈ ਕੇ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਯਜਨ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਰੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ; ਰਘੁਕੁਲ ਦਾ ਰਾਮ ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਲੋਂ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਇੰਦਰ ਜਿੱਤਣ 'ਤੇ ਸਨਮਾਨਿਤ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋਣ 'ਤੇ, ਮਹਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਤੋਂ ਖੇਤਰ ਸਾਫ ਵੇਖ ਕੇ, ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਮਹਾਬਲੀ, ਮੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂ ਦਾ ਹੁਕਮ ਪੂਰਾ ਕੀਤਾ। ਉੱਤਮ ਯੋਧਾ, ਤੂੰ ਇਸ ਸਿੱਧਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਧਾਈਆਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਹ ਦੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਸਾਂਝਾ ਸੰਧਿਆ ਕਰਮ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਹੁਣ, ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਇਕੱਤੀਵੀਂ ਸਰਗਾ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਆਪਣੇ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰੇ ਕਰਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਥੇ ਰਾਤ ਗੁਜ਼ਾਰੀ, ਦੋਵੇਂ ਹੀਰੋ ਖੁਸ਼ ਤੇ ਦਿਲੋਂ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ। ਰਾਤ ਬੀਤਣ 'ਤੇ, ਸਵੇਰੇ ਦੇ ਕਰਮ ਕਰਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਆਖਿਆ, "ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਸ਼ੇਰ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ। ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ, ਅਸੀਂ ਕੀ ਕਰੀਏ?" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸਾਰੇ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਦੇ ਆਗੂਪਨ ਵਿੱਚ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਮਹਾਨ ਯੋਧਾ, ਮਿਥਿਲਾ ਦੇ ਰਾਜਾ ਜਨਕ ਸਭ ਤੋਂ ਧਰਮਮਈ ਯਜਨ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਹੈ। ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਜਾਵਾਂਗੇ।