ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਦੁਖ ਦੇ ਪਿੱਛੇ ਪੈਣ ਵਾਲਿਆਂ ਨੂੰ ਕਦੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਹੀਂ ਮਿਲਦੀ; ਉਹਨਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵੀ ਘਟ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਲਈ, ਰਾਮ ਜੀ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਖ ਨਾ ਕਰੋ। ਜੇਕਰ ਕੋਈ ਵਿਅਕਤੀ ਦੁਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀ ਜ਼ਿੰਦਗੀ ਵੀ ਅਣਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮਿਹਨਤ ਅਤੇ ਹੌਸਲੇ 'ਤੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰੋ, ਅਤੇ ਦੁਖ ਛੱਡ ਦੋ। ਮੈਂ ਇਹ ਗੱਲਾਂ ਦੋਸਤ ਵਜੋਂ ਕਹਿ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਉਪਦੇਸ਼ ਦੇਣ ਲਈ ਨਹੀਂ; ਸਾਡੀ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦੇ ਹੋਏ, ਤੁਸੀਂ ਦੁਖ ਨਾ ਕਰੋ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਅੰਸੂਆਂ ਵਾਲਾ ਚਿਹਰਾ ਆਪਣੇ ਵਸਤ੍ਰ ਨਾਲ ਪੋਂਝ ਲਿਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਸ ਦੀ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ 'ਚ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਦਿੱਤਾ। ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ ਅਤੇ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਦੋਸਤ ਨੂੰ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਭਲਾਈ ਨਾਲ, ਉਹ ਤੂੰ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ। ਹੁਣ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪ੍ਰਕ੍ਰਿਤੀ 'ਚ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਤੇਰੇ ਦੁਆਰਾ ਸੰਤੁਸ਼ਟ ਹੋ ਗਿਆ ਹਾਂ; ਐਸਾ ਸਾਥੀ ਕਦੇ ਕਦੇ ਹੀ ਮਿਲਦਾ ਹੈ, ਖਾਸ ਕਰਕੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਮਿਆਂ 'ਚ। ਪਰ ਹੁਣ, ਤੂੰ ਮੈਥਿਲੀ ਦੀ ਖੋਜ ਲਈ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠੁਰ, ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਵਣ ਲਈ ਪੂਰੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ।" "ਜੋ ਕੁਝ ਮੇਰੇ ਵਲੋਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਖੁੱਲ੍ਹ ਕੇ ਦੱਸ ਦੇ; ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਵਾਲੀ ਖੇਤੀ ਵਿੱਚ ਹਰ ਚੀਜ਼ ਵਧਦੀ ਹੈ, ਤੈਨੂੰ ਹਰ ਮਦਦ ਮਿਲੇਗੀ। ਜੇਕਰ ਮੈਂ ਕਦੇ ਅਹੰਕਾਰ 'ਚ ਕੋਈ ਗੱਲ ਕਹੀ ਹੋਵੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਸੱਚ ਸਮਝ। ਮੈਂ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਬੋਲਾਂਗਾ; ਇਹ ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵਚਨ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਅਤੇ ਸੱਚ ਦੀ ਕਸਮ ਖਾ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਆਪਣੇ ਵਾਨਰ ਮੰਤਰੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਦੇ ਸ਼ਬਦ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋਇਆ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ—ਮਨੁੱਖ ਅਤੇ ਵਾਨਰ—ਨੇ ਆਪਣੇ ਦੁੱਖ-ਸੁਖ, ਮਨ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ, ਇੱਕ-ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਦੱਸੀਆਂ, ਦਿਲੋਂ ਦਿਲ ਮਿਲੇ। ਰਾਮ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ, ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਮੁਖੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਇਹ ਕੰਮ ਹੋ ਗਿਆ ਸਮਝ ਲਿਆ। ਹੁਣ, ਤੁਸੀਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਅਠਵੇਂ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ, ਰਾਮ, ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ 'ਤੇ, ਮੈਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵੱਲੋਂ ਖ਼ਾਸ ਤੌਰ 'ਤੇ ਵਡਿਆਈ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਤੂੰ, ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਮੇਰਾ ਦੋਸਤ ਬਣਿਆ ਹੈ।" "ਹਕੀਕਤ ਵਿੱਚ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਤੇਰੀ ਮਦਦ ਨਾਲ ਤਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦਾ ਰਾਜ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹੈ; ਫਿਰ ਮੇਰੇ ਰਾਜ ਦੀ ਕੀ ਗੱਲ! ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਵੰਸ਼ਜ, ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਰਿਸ਼ਤੇਦਾਰਾਂ ਅਤੇ ਦੋਸਤਾਂ ਵਿਚ ਇੱਜ਼ਤ ਵਾਲਾ ਹਾਂ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਾਕਸ਼ੀ ਰੱਖ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ ਇੱਕ ਦੋਸਤ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਵੀ ਤੇਰਾ ਯੋਗ ਦੋਸਤ ਹਾਂ, ਇਹ ਤੂੰ ਕਾਲ ਦੇ ਨਾਲ ਜਾਣ ਲਵੇਂਗਾ; ਪਰ ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਵਡਿਆਈ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" "ਪਰ ਤੇਰੇ ਵਰਗੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਵਿੱਚ, ਜੋ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤ ਹਨ, ਪਿਆਰ ਸਦਾ ਟਿਕਿਆ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਅਤੇ ਹੌਸਲਾ ਪੱਕਾ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਹੇ ਸਵੈ-ਨਿਯੰਤਰਿਤਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ। ਚਾਂਦੀ, ਸੋਨਾ ਜਾਂ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ—ਧਰਮਵਾਨ ਲੋਕ ਸਮਝਦੇ ਹਨ ਕਿ ਇਹ ਚੀਜ਼ਾਂ ਭਲਾਈ ਵਾਲਿਆਂ ਵਿੱਚ ਵੰਡੀਆਂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੀਆਂ।" "ਦੋਸਤ ਦੀ ਖਾਤਰ, ਹੇ ਨਿਰਮਲ, ਲੋਕ ਧਨ, ਆਰਾਮ, ਇੱਥੋਂ ਤਕ ਕਿ ਆਪਣਾ ਦੇਸ਼ ਵੀ ਛੱਡ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜਦੋਂ ਉਹ ਐਸਾ ਪਿਆਰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ।" ਫਿਰ ਰਾਮ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਅਤੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮੀ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਜੋ ਤੂੰ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈਂ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਖੜਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਨਜ਼ਰ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਘੁਮਾਈ। ਉਸ ਨੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਇੱਕ ਸ਼ਾਲ ਦਾ ਰੁੱਖ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਫੁੱਲਾਂ ਅਤੇ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ, ਮਧੁ-ਮੱਖੀਆਂ ਨਾਲ ਸੁੰਦਰਤਾ ਪਾ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਉਸ ਰੁੱਖ ਦੀ ਇੱਕ ਡਾਲੀ, ਜੋ ਪੱਤਿਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ, ਤੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਲਈ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀ, ਅਤੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ, ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਬੈਠਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੀ ਸ਼ਾਲ ਰੁੱਖ ਦੀ ਇੱਕ ਡਾਲੀ 'ਤੇ ਬੈਠਾ ਦਿੱਤਾ। ਰਾਮ, ਜੋ ਸਮੁੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਆਰਾਮਦਾਇਕ ਸੀ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ 'ਤੇ, ਸ਼ਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕਿਆ ਹੋਇਆ, ਬੈਠਿਆ ਸੀ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗੱਲਾਂ ਨਾਲ, ਪਿਆਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਕੰਪਦੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿਚ ਕਿਹਾ: "ਮੈਂ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਵੰਜਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਇਸ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਡਰ-ਡਰ ਕੇ ਭਟਕਦਾ ਹਾਂ, ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਛਿਨ ਲਈ ਗਈ ਹੈ, ਅਤੇ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਦੁਖੀ ਹਾਂ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਡਰ ਵਿਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਮਨ ਵਿਚ ਅਸ਼ਾਂਤੀ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਵੱਲੋਂ ਅਨਿਆਇਤ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦਾ ਵੈਰੀ ਬਣ ਗਿਆ ਹਾਂ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ।" "ਵਾਲੀ, ਜੋ ਸਾਰੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾਉਂਦਾ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਡਰ ਦਾ ਕਾਰਨ ਹੈ; ਤੂੰ, ਜੋ ਮੇਰੇ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਮੈਨੂੰ ਕ੍ਰਿਪਾ ਕਰ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਮਹਾਨ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਾਮ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨਵਾਨ ਅਤੇ ਗੁਣਵਾਨ ਹਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਹੱਸ ਕੇ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ, "ਦੋਸਤ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਉਪਕਾਰ ਦਾ ਬਦਲਾ ਦੇਵੇ; ਜੋ ਹਾਨੀ ਕਰੇ, ਉਹ ਵੈਰੀ ਹੈ। ਅੱਜ ਹੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਲੈ ਲਈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨੂੰ ਮਾਰ ਦੇਵਾਂਗਾ।" "ਇਹ ਹਨ ਮੇਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਤੇ ਤੇਜ਼ ਤੀਰ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਕਾਰਤਿਕੇ ਦੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਜਨਮੇ, ਜੋ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ। ਗ੍ਰਿਫ਼ਨ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਇੰਦ੍ਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ, ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜੋੜੇ ਹੋਏ, ਤੇਜ਼ ਨੋਕ ਵਾਲੇ, ਇਹ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ।" "ਤੂੰ ਵੇਖ ਲੈ, ਤੇਰਾ ਭਰਾ, ਵੈਰੀ ਵਾਲੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬੁਰਾਈ ਕੀਤੀ, ਮੇਰੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਮਾਰਿਆ ਜਾਵੇਗਾ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਟੁੱਟ ਕੇ ਖੰਡ-ਖੰਡ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ।" ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦੀ ਫੌਜ ਦਾ ਮੁਖੀ ਹੈ, ਬੇਮਿਸਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ, "ਸ਼ਾਬਾਸ਼! ਸ਼ਾਬਾਸ਼!" "ਰਾਮ, ਮੈਂ ਦੁਖੀ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਦੁਖੀ ਲੋਕਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ। ਤੈਨੂੰ ਦੋਸਤ ਸਮਝ ਕੇ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਆਪਣਾ ਦੁਖ ਰੋਹ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।