ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਹੋ ਰਹੀਆਂ ਘਟਨਾਵਾਂ ਬਾਰੇ ਉਤਸੁਕਤਾ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਪੂਜਨਯੋਗ ਮਹਾਤਮਾ, ਮੈਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੋ—ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਾਪੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤੀ ਰਾਕਸ਼ਸ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਏ? ਇਹ ਉਹੀ ਥਾਂ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਯਜਨ ਕਰ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੇ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਤੁਹਾਡੀ ਤਪਸਿਆ ਵਿੱਚ ਵਾਘਾ ਪਾਉਣ ਆਏ?" ਇਸ ਉੱਤੇ ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੇਖੀ, ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨ ਲੱਗੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਰਾਮਾ, ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸਾਲ ਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਯੁੱਗਾਂ ਤਕ ਵੱਸੇ। ਇਥੇ ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋ ਕੇ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤਕ ਦਿਵਿਆ ਵਰਤ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਦੋਵੇਂ, ਆਪਣੀ ਤਪਸਿਆ ਪੂਰੀ ਕਰਕੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਸਤਕਾਰ ਕਰਦੇ ਤੇ ਉਸ ਦੀ ਸਿਫਤ ਗਾਉਂਦੇ।" ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਤਪੋਬਲ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਨੂ ਜੀ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕੀਤੇ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਖਿਆ, "ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਸਰੂਪ, ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਢੇਰ, ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਮੂਲ ਤੇ ਤਪਸਿਆ ਦੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਤੁਹਾਡੇ ਸਰੀਰ ਵਿੱਚ ਪੂਰਾ ਸੰਸਾਰ ਦਿੱਸ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਆਦਿ ਰਹਿਤ ਹੋ, ਵਰਣਨ ਤੋਂ ਪਰੇ ਹੋ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਹੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹਾਂ।" ਇਸ ਤਪਸਿਆ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ ਹਰੀ ਨੇ ਕਸ਼ਯਪ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਵਰ ਮੰਗ, ਤੈਨੂੰ ਭਲਾ ਹੋਵੇ। ਤੂੰ ਵਰ ਦੇਣ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ।" ਇਸ ਉੱਤੇ ਕਸ਼ਯਪ ਜੀ ਨੇ ਅਰਜ਼ ਕੀਤੀ, "ਮੈਂ, ਅਦਿਤੀ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹੀ ਬੇਨਤੀ ਕੀਤੀ ਹੈ—ਹੇ ਵਰਦਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਮੇਰੇ ਪੁੱਤਰ ਬਣੋ। ਇੰਦਰ ਦੇ ਛੋਟੇ ਭਰਾ ਬਣੋ, ਤੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਪੀੜਤ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਸ਼ਰਮ ਅਤੇ ਇਥੋਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਫਿਰ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਅਤੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ, ਤੇ ਬੜੀ ਸੁਚੱਜੀ ਬੋਲੀ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਪੂਜਨੀਯ, ਅਸੀਂ ਸੁਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਤੋਂ ਰਖਿਆ ਕਦੋਂ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ? ਅਸੀਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਤਿਆਰ ਰਹੀਏ।" ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਇਹ ਦੋ ਪੁੱਤਰ ਜੰਗ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਹ ਵਾਹ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਆਖਦੇ, "ਅੱਜ ਤੋਂ ਛੇ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ, ਇੱਥੇ ਰਖਿਆ ਕਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਰਿਸ਼ੀ ਵਰਤ ਲੈ ਰਹੇ ਹਨ ਤੇ ਮੌਨ ਧਾਰਨ ਕਰਨਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲੱਖਣ, ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਛੇ ਦਿਨ ਤੇ ਛੇ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਨੀਂਦ ਨਾ ਲੈ ਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੀ ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਰਖਿਆ ਕਰਦੇ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਸੰਘਾਰਕ ਸਨ। ਛੇਵੀਂ ਰਾਤ ਪੂਰੀ ਹੋਣ ਤੇ, ਜਦੋ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਰਾਮ ਨੇ ਲੱਖਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੀਓ, ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਰਹੀਓ।" ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਜੰਗ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਗਏ। ਵੇਦਪਾਠੀ ਤੇ ਰਿਸ਼ੀ ਉਪਸਥਿਤ ਸਨ, ਤੇ ਯਜਨ ਵੇਦੀ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਦਰਭਾ ਘਾਹ, ਚਮਚੇ, ਪਾਤਰ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਵੇਦੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਰ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਹਾਜ਼ਰੀ 'ਚ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਯਜਨ ਨਿਯਮਾਂ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਕਿ ਅਚਾਨਕ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ ਧੁਨੀ ਹੋਈ। ਬੱਦਲ ਛਾ ਗਏ, ਜਿਵੇਂ ਮੀਂਹ ਦੇ ਮੌਸਮ ਵਿੱਚ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮਾਰੀਚ ਤੇ ਸੁਬਾਹੁ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਗੱਜਦੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ, ਜਾਦੂ ਕਰਕੇ ਆਏ ਤੇ ਲਹੂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਕਰਦੇ ਹੋਏ ਆਏ। ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਯਜਨ ਵੇਦੀ ਲਹੂ ਨਾਲ ਭਿੱਜ ਗਈ ਹੈ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤੇ ਅਸਮਾਨ ਵਿੱਚ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਦੋ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲੱਗੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਰਾਮ ਨੇ ਲੱਖਣ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਵੇਖ ਲੱਖਣ, ਇਹ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ, ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸ ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਉਡਦੇ ਜਾ ਰਹੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਹਵਾ ਨਾਲ ਬੱਦਲ ਉੱਡਦੇ ਹਨ।" "ਮੈਂ ਇਹ ਕਰ ਕੇ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ, ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਣਾ ਨਹੀਂ ਚਾਹੁੰਦਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕੀਤਾ। ਫਿਰ, ਮਹਾਨ ਤੇਜਸਵੀ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਗੁੱਸੇ ਵਿਚ ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ ਮਾਰੀਚ ਦੇ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਚਲਾ ਦਿੱਤਾ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਅਸਤਰ ਦੀ ਚੋਟ ਨਾਲ ਮਾਰੀਚ ਸੌ ਯੋਜਨ ਦੂਰ ਸਮੁੰਦਰ ਵਿੱਚ ਜਾ ਡਿੱਗਿਆ। ਮਾਰੀਚ ਨੂੰ ਬੇਹੋਸ਼ ਤੇ ਤੀਰ ਦੀ ਠੰਢੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ ਪਰੇਸ਼ਾਨ ਹੁੰਦਾ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਲੱਖਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਵੇਖ ਲੱਖਣ, ਇਹ ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ, ਜੋ ਮਨੁ ਨੇ ਬਣਾਇਆ ਸੀ, ਇਸ ਨੂੰ ਹੈਰਾਨ ਕਰ ਕੇ ਲੈ ਗਿਆ, ਪਰ ਇਸਦੀ ਜਾਨ ਨਹੀਂ ਲੈਣੀ।" "ਹੁਣ ਇਹ ਹੋਰ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਬਿਨਾ ਦਇਆ ਦੇ, ਯਜਨ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਲਹੂ ਪੀਣ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਮੈਂ ਇਹਨਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰਾਂਗਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਕਤੀ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਰਘੁਕੁਲ ਰਤਨ ਨੇ ਅੱਗ ਦੇ ਅਸਤਰ ਨੂੰ ਚੁੱਕਿਆ। ਉਹ ਅਸਤਰ ਸੁਬਾਹੁ ਦੀ ਛਾਤੀ ਉੱਤੇ ਮਾਰਿਆ; ਸੁਬਾਹੁ ਤੁਰੰਤ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਗਿਆ। ਫਿਰ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਵਾਯੁ ਅਸਤਰ ਚਲਾਇਆ ਤੇ ਬਾਕੀ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਦਾ ਸੰਘਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ। ਯਜਨ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਸਾਰੇ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਆਨੰਦ ਰਾਮ ਦਾ ਉਥੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਨੇ ਇੰਦਰ ਵਾਂਗ ਸਤਕਾਰ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਯਜਨ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ, ਜਦੋ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਪਾਪ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਗਈਆਂ, ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਹਾਬਲੀ, ਮੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋ ਗਿਆ; ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਆਚਾਰਯ ਦੀ ਆਗਿਆ ਪੂਰੀ ਕੀਤੀ। ਹੇ ਮਹਾਨ ਵੀਰ, ਤੂੰ ਇਸ ਸਿੱਧ ਆਸ਼ਰਮ ਨੂੰ ਪਵਿੱਤਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਸਿਫਤ ਕੀਤੀ ਤੇ ਦੋਵੇਂ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਸਮੇਤ ਸਾਂਝ ਦੇ ਕਰਮ ਵੱਲ ਵਧੇ।