ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਵਡਿਆਈਆਂ ਦਿੰਦਿਆਂ ਆਖਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹੋ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੇ ਸਭ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਵਾਯੂ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੀਆਂ ਸਾਰੀਆਂ ਗੁਣਾਵਲੀਆਂ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ! ਇਹ ਮੇਰੀ ਵੱਡੀ ਇੱਜ਼ਤ ਅਤੇ ਲਾਭ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵਰਗੇ ਇਕ ਵਾਨਰ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਜੇ ਮੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮਨਜ਼ੂਰ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰੀ ਬਾਂਹ ਵਧਾਈ ਖੜੀ ਹੈ—ਆਓ, ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਹੱਥ ਮਿਲਾਈਏ ਅਤੇ ਇਹ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਬੰਧਨ ਪੱਕਾ ਕਰੀਏ।” ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਇਹ ਚੰਗੇ ਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਦਾ ਦਿਲ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਹੱਥ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਦਿਲੋਂ ਦਿਲੋਂ ਮਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਉੱਤੇ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਆਪਣੇ ਤਪੱਸਵੀ ਰੂਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਆ ਗਏ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਦੋ ਲੱਕੜਾਂ ਰਗੜ ਕੇ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਅਤੇ ਵੱਡੀ ਆਦਰ ਨਾਲ ਅੱਗ ਨੂੰ ਦੋਹਾਂ ਮਿੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਦਿੱਤਾ। ਫਿਰ ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਉਸ ਜਲਦੀ ਹੋਈ ਅੱਗ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਰਾਮ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ, ਦੋਵੇਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਪਰਪੂਰ ਹੋਏ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ, ਮਨ ਨਹੀਂ ਭਰਿਆ। ਦੋਵੇਂ ਨੇ ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਵੱਡੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰ ਮੰਨ ਲਿਆ—ਹੁਣ ਸਾਡਾ ਸੁੱਖ ਦੁੱਖ ਇਕ ਹੋ ਗਿਆ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਫਿਰ ਗਰੁੜ ਰੁੱਖ ਦੀ ਇਕ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਟਾਹਣੀ ਟੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਲਈ ਵਿਛਾ ਦਿੱਤੀ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਵੀ ਚਿਰ ਸਾਂਤ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਲਕਸ਼ਮਣ ਜੀ ਨੂੰ ਚੰਦਨ ਰੁੱਖ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਟਾਹਣੀ ਪ੍ਰਸਤਾਵੀ। ਫਿਰ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਬੜੀ ਮਿੱਠੀ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰ ਆਈਆਂ ਤੇ ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗਾ, “ਹੇ ਰਾਮ! ਮੇਰੇ ਉੱਤੇ ਬਹੁਤ ਅਨਿਆਇ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਮੈਂ ਡਰ ਦੇ ਮਾਰੇ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਭਟਕ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੀਨ ਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਮੈਂ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਇੱਥੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਮੇਰੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਨੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਇ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਉਸ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਹਾਂ। ਹੇ ਰਾਮ! ਮੈਨੂੰ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਬਚਾਓ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਬਹੁਤ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਐਸਾ ਕੁਝ ਕਰੋ, ਹੇ ਕਕੁਤਸਥ ਵੰਸ਼ੀ, ਕਿ ਮੇਰਾ ਇਹ ਡਰ ਦੂਰ ਹੋ ਜਾਵੇ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਹੌਲੀ ਹਸੀ ਨਾਲ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, “ਮੈਂ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦਾ ਹਾਂ, ਵੱਡੇ ਵਾਨਰ, ਕਿ ਮਿੱਤਰ ਉਹ ਹੁੰਦਾ ਹੈ ਜੋ ਮੱਦਦ ਦਾ ਫਲ ਦੇਵੇ। ਮੈਂ ਉਸ ਵਾਲੀ ਨੂੰ, ਜਿਸ ਨੇ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਛੀਨਿਆ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਤੌਰ ਤੇ ਮਾਰਾਂਗਾ। ਮੇਰੇ ਇਹ ਤੇਜ਼ ਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਤੀਰ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀ ਰੋਸ਼ਨੀ, ਕਦੇ ਫਲਤੂ ਨਹੀਂ ਜਾਂਦੇ। ਉਹ ਦੁਸਟ ਵਾਲੀ ਉੱਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਬਾਜ ਦੇ ਪੰਖਾਂ ਵਾਲੇ ਤੀਰਾਂ ਦੀ ਵਰਖਾ ਪਵੇਗੀ, ਜੋ ਇੰਦਰ ਦੇ ਵਜਰ ਵਰਗੀ ਲਗਣ ਵਾਲੀ ਹੈ। ਤਿੱਖੇ ਤੇ ਸਿੱਧੇ, ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਜਹਿਰੀਲੇ, ਇਹ ਤੀਰ ਅੱਜ ਤੂੰ ਵੇਖੇਂਗਾ ਕਿ ਕਿਵੇਂ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਡਿੱਗਾ ਦੇਣਗੇ। ਉਹ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਛਿੱਦਰ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਵੇਗਾ।” ਇਹ ਰਾਘਵ ਦੇ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਖਿਆ, “ਤੇਰੀ ਕ੍ਰਿਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਨਰ-ਸ਼ੇਰ! ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਤੇ ਰਾਜ ਦੁਬਾਰਾ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਵੈਰੀ ਉੱਤੇ ਐਸਾ ਕਰੋ ਕਿ ਉਹ ਮੁੜ ਕਦੇ ਮੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਨੂੰ ਨੁਕਸਾਨ ਨਾ ਪਹੁੰਚਾਵੇ।” ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਦੇ ਸੰਬੰਧ ਵਿਚ, ਸੀਤਾ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰਾਟ ਅਤੇ ਰਾਤ ਨੂੰ ਘੁੰਮਣ ਵਾਲੇ ਰਾਖਸ਼—ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਭ ਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਕਮਲ ਜਾਂ ਸੋਨੇ ਜਾਂ ਅੱਗ ਵਰਗੀ ਚਮਕਦਾਰ, ਇੱਕਠੀਆਂ ਫੜਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੋ ਗਈ। ਹੁਣ, ਰਾਮ ਦੀ ਰਘੁ ਕੁਲ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਮੁੜ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, “ਇਹ ਮੇਰਾ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਮੰਤਰੀ, ਹਨੁਮਾਨ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸੇਗਾ, ਹੇ ਰਾਮ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਇਸ ਸੁੰਨੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਉਂ ਆਏ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ, ਮੈਥਿਲੀ, ਜੋ ਜਨਕ ਦੀ ਧੀ ਹੈ, ਉਸਨੂੰ ਇਕ ਰਾਖਸ਼ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ ਸੀ। ਤੁਸੀਂ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋਵੇਂ ਵਿਆਕੁਲ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਪੀੜ੍ਹਾ ਸਹਿ ਰਹੇ ਹੋ। ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਨੇ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ ਜਟਾਯੂ ਗਿੱਧ ਨੂੰ ਵੀ ਮਾਰ ਦਿੱਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਵਿਛੋੜੇ ਕਰਕੇ ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਪਏ ਹੋ। ਪਰ ਜਲਦੀ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਇਸ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਤੋਂ ਮੁਕਤ ਹੋ ਜਾਵੋਗੇ। ਜਿਵੇਂ ਖੋਇਆ ਹੋਇਆ ਵੇਦ ਮੁੜ ਮਿਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਮੈਂ ਵੀ ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ ਵਾਪਸ ਲਿਆਵਾਂਗਾ।” ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਫਿਰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਰਾਘਵ! ਮੇਰੇ ਬਚਨ ਸੱਚ ਹਨ। ਉਹ (ਸੀਤਾ) ਇੰਦਰ, ਦੇਵਤੇ ਜਾਂ ਅਸੁਰਾਂ ਦੇ ਮਿਲ ਕੇ ਵੀ ਥੱਕਣ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ। ਤੁਹਾਡੀ ਪਤਨੀ, ਹੇ ਮਹਾਬਾਹੂ! ਐਸੇ ਹੈ ਜਿਵੇਂ ਜਹਿਰੀਲੇ ਭੋਜਨ—ਉਸਨੂੰ ਕੋਈ ਛੂਹ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਤੁਸੀਂ ਆਪਣਾ ਦੁੱਖ ਛੱਡ ਦਿਓ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵਾਪਸ ਲਿਆ ਦਿਆਂਗਾ। ਮੈਨੂੰ ਪੂਰਾ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਮੈਥਿਲੀ ਹੀ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਮੈਂ ਉਸਨੂੰ ਉਸ ਰਾਖਸ਼ ਦੇ ਹੱਥੋਂ ਉੱਡਾਈ ਜਾਂਦੀ ਵੇਖਿਆ ਸੀ। ਉਹ ਰਾਵਣ ਦੀ ਗੋਦ ਵਿਚ ਤੜਫਦੀ ਹੋਈ, ਉੱਚੀ ਆਵਾਜ਼ ਵਿੱਚ ‘ਰਾਮ! ਰਾਮ!’ ਤੇ ‘ਲਕਸ਼ਮਣ!’ ਪੂਕਾਰ ਰਹੀ ਸੀ, ਜਿਵੇਂ ਨਾਗਰਾਜ ਦੀ ਪਤਨੀ ਤੜਪਦੀ ਹੋਵੇ। ਜਦ ਉਹ ਮੈਨੂੰ ਪਹਾੜ ਦੀ ਢਲਾਨ ਉੱਤੇ ਖੜਾ ਵੇਖਦੀ ਹੈ, ਉਹ ਆਪਣਾ ਉੱਤਰੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸ਼ੁਭ ਗਹਿਣੇ ਥੱਲੇ ਸੁੱਟ ਦਿੰਦੀ ਹੈ। ਹੇ ਰਾਘਵ, ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਅਸੀਂ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਰੱਖ ਲਏ ਹਨ, ਮੈਂ ਉਹ ਤੁਹਾਨੂੰ ਲਿਆ ਕੇ ਦਿਖਾਵਾਂਗਾ, ਤੁਸੀਂ ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲਵੋ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਦੋਸਤ, ਜਲਦੀ ਲਿਆਓ, ਫਿਰ ਦੇਰੀ ਕਿਉਂ ਕਰਦੇ ਹੋ?” ਸੁਗਰੀਵ ਤੁਰੰਤ ਪਹਾੜ ਦੀ ਗੂਫਾ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਨਾਲ। ਉਥੋਂ ਉਹ ਉੱਤਰੀ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਉਹ ਗਹਿਣੇ ਲੈ ਆਇਆ ਅਤੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਦਿਖਾ ਕੇ ਆਖਿਆ, “ਵੇਖੋ, ਇਹ ਹਨ।” ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਉਹ ਵਸਤ੍ਰ ਤੇ ਸੋਹਣੇ ਗਹਿਣੇ ਹੱਥ ਵਿਚ ਲਏ, ਪਰ ਉਹ ਪਿਆਰ ਤੇ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਰੋਣ ਲੱਗ ਪਏ, ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਮੀਂਹ ਦੀ ਧੁੰਦ ਵਿਚ ਓਟ ਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੀਤਾ ਜੀ ਲਈ ਉਤਪੰਨ ਹੋਏ ਵਿਛੋੜੇ ਦੇ ਵਿਅਕੁਲ ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਰੋ ਪਏ, “ਹਾਏ! ਮੇਰੀ ਪ੍ਰੇਮੀਕਾ!” ਆਖਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣਾ ਸੰਯਮ ਛੱਡ ਕੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਡਿੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਸੱਚੀ ਸੇਵਾ, ਅਤੇ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਦੀ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।