ਦਿਤੀ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ ਦਾਨੁ, ਜੋ ਇੱਕ ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਛਸ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੱਸਿਆ। ਦਾਨੁ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ ਕਿ ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹਰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਦੀ ਪਛਾਣ ਲੱਭ ਲਏਗਾ। ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਾਨੁ ਆਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛੀ ਸੀ, ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਹੁਣ ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੈਂ — ਦੋਵੇਂ — ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਆਪਣੀ ਦੌਲਤ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀ, ਉੱਚੀ ਖ਼ਿਆਤ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਕਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਖਵਾਲਾ ਮੰਨ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਪੁੱਤ੍ਰਵਧੂ ਸੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਅਤੇ ਸਭ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਸੀ, ਉਸ ਪੁੱਤ੍ਰ ਨੇ ਵੀ ਹੁਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਲੈ ਲਈ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਰੀ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਅਤੇ ਰਾਖਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਅਤੇ ਸਰਣਯੋਗ ਹੈ, ਮੇਰੇ ਆਚਾਰਯ ਰਾਘਵ ਨੇ ਹੁਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਾਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਸਭ ਲੋਕ ਸਦਾ ਸੁਖੀ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਮ ਅੱਜ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ, ਸਦਾ ਆਦਰ ਦਿੱਤਾ — ਉਹੀ ਦਸ਼ਰਥ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਰਾਮ, ਹੁਣ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਆਪਣੀ ਪਨਾਹ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ। ਜਦੋਂ ਦਇਆਲੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ (ਲਕਸ਼ਮਣ) ਨੇ ਹੰਢਦੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਬੋਲਣ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੰਨੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾ ਚੁੱਕੇ, ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਵਾਸਤਵ ਵਿੱਚ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਨੇ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਕੀਤਾ, ਵੈਰੀ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਛੀਣ ਲਈ, ਉਹ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਡਰਿਆ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਇਤ ਹੋਇਆ। ਐਸਾ ਸੁਰੀਆ ਪੁੱਤ੍ਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਜ਼ਰੂਰ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।" ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਆਖ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਆਓ, ਅਸੀਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੋਲ ਚੱਲੀਏ।" ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਦਾ ਯਥਾਯੋਗ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਤੇ ਉਤਸ਼ਾਹ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕੀਤੀ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਰਤਵ ਕਰ ਚੁੱਕਾ ਹੈ; ਹੁਣ, ਰਾਘਵ, ਤੇਰਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ। ਹਨੁਮਾਨ, ਜਿਸ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖਿੜਿਆ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਹਿਰਦੇ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਹੈ, ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ।" ਫਿਰ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਭਿਖਾਰੀ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ, ਅਤੇ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈਆਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੁੱਕ ਕੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਉਹ ਮਹਾਨ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਅਤੇ ਬਲਵਾਨ ਵਾਨਰ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡਾ ਸੀ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਚਿੱਤ ਵਿੱਚ ਭਲਾਈ ਲੈ ਕੇ, ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਪੰਜਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗ ਸਮਾਪਤ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ ਚਲ ਕੇ, ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ ਅਤੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ, ਰਾਘਵਾਂ, ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਰਾਮ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਅਡੋਲ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਆਇਆ ਹੈ। ਇਹ ਰਾਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਹੌਸਲੇ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਇਹ ਇਕਸ਼ਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤ੍ਰ, ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਅਤੇ ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਦੇ ਪਾਲਣਹਾਰ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਅਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਊਆਂ ਦਾਨ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਦ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਰਾਵਣ ਵੱਲੋਂ ਹਰਨ ਕਰ ਲਈ ਗਈ। ਹੁਣ ਉਹ ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ।" "ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੋ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਹਨ — ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੋ।" ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਇਆ ਅਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤਪੱਸਿਆ ਵਿੱਚ ਲਗਨਸ਼ੀਲ ਅਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਸਨੇਹ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣ ਸੱਚ ਸੱਚ ਦੱਸੇ ਹਨ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੈਨੂੰ ਵੱਡਾ ਮਾਣ ਤੇ ਲਾਭ ਹੈ ਕਿ ਤੁਸੀਂ, ਇੱਕ ਵਾਨਰ ਦੇ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹੋ। ਜੇਕਰ ਤੁਹਾਨੂੰ ਮੇਰੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਪਸੰਦ ਹੈ, ਤਾਂ ਮੇਰਾ ਹੱਥ ਲਓ — ਆਓ, ਆਪਾਂ ਹੱਥ ਮਿਲਾਈਏ ਤੇ ਦੋਸਤੀ ਦਾ ਸੰਕਲਪ ਕਰੀਏ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਇਹ ਚੰਗੇ ਬੋਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦਾ ਹੱਥ ਫੜ ਲਿਆ। ਦੋਸਤੀ ਦੇ ਸੁਖ ਵਿੱਚ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਗਲੇ ਲਾਇਆ। ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਵੈਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਨੇ ਆਪਣਾ ਤਪਸਵੀ ਰੂਪ ਛੱਡ ਦਿੱਤਾ। ਆਪਣੇ ਅਸਲੀ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਉਸ ਨੇ ਲੱਕੜ ਰਗੜ ਕੇ ਅੱਗ ਪ੍ਰਗਟ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਅੱਗ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਉਸ ਨੇ ਅੱਗ ਦੋਹਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਰੱਖੀ। ਫਿਰ, ਦੋਵੇਂ, ਅੱਗ ਦੇ ਚਾਰੋਂ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਪ੍ਰਦਕਸ਼ਣਾ ਕੀਤੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਰਾਮ ਦੀ ਦੋਸਤੀ ਹੋ ਗਈ। ਦੋਵੇਂ — ਵਾਨਰ ਤੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ — ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਇਕ ਦੂਜੇ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਰੁਕ ਨਹੀਂ ਸਕਦੇ ਸੀ। "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਪਿਆਰਾ ਮਿੱਤਰ ਹੈਂ, ਹੁਣੋਂ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਦੀਆਂ ਖੁਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੁੱਖ ਸਾਂਝੇ ਹਨ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ। ਫਿਰ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੇ ਗਰੁੜ ਰੁੱਖ ਦੀ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਟਾਹਣੀ ਤੋੜੀ, ਉਸ ਨੂੰ ਵਿਛਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਨਾਲ ਬੈਠ ਗਿਆ। ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਲਕਸ਼ਮਣ ਲਈ ਵੀ ਵਿਛਾਵਟ ਲਿਆਇਆ।