ਜਦੋਂ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਉੱਤੇ ਆਪਣੇ ਭਾਈ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਬਿਆਨ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਕਹਿੰਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਸਮੇਂ ਅਯੋਧਿਆ ਵਿੱਚ ਦਸ਼ਰਥ ਨਾਮਕ ਇਕ ਮਹਾਨ ਰਾਜਾ ਸੀ। ਉਹ ਬੜਾ ਉਜਲਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਮੰਨਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਜੋ ਚਾਰੋ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ ਤੇ ਹਰ ਕਿਸੇ ਦੇ ਕਰਤਵ ਦੀ ਪਾਲਣਾ ਕਰਵਾਉਂਦਾ। ਉਸ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਸੀ ਤੇ ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਉਸ ਨਾਲ ਵੈਰ ਸੀ। ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦਾਦਾ ਸਮਾਨ ਪਿਆਰਾ ਸੀ। ਦਸ਼ਰਥ ਨੇ ਅਨੇਕ ਯਗਿਆਂ ਜਿਵੇਂ ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਆਦਿ ਕਰਕੇ ਵੱਡੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ। ਉਸ ਦਾ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਪ੍ਰਸਿੱਧੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿਚ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹੈ। ਰਾਜ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਅਤੇ ਰਾਜ-ਸੰਪੱਦਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਉਹ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੋ ਕੇ, ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਨਾਲ ਉਸ ਦੀ ਪਤਿਵਰਤਾ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਵੀ ਹਨ, ਜੋ ਸਦਾ ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀ ਹੈ। ਰਾਮ ਆਪ ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦਿਨ ਦੇ ਅੰਤ ਤੇ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਸਮੇਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਉਸ ਦੀਆਂ ਉੱਤਮ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਉਪਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਪਣਾ ਜੀਵਨ ਸਮਰਪਿਤ ਕੀਤਾ ਹੈ। ਜੋ ਰਾਮ ਸੁਖ ਤੇ ਆਦਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਚ ਵੱਸਦਾ ਹੈ, ਅੱਜ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਚਿਤ ਹੋ ਕੇ ਵੀ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਆਨੰਦ ਮਾਣ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਪਰ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਇਕ ਅਕੇਲੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ। ਨਾ ਤਾਂ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਸੀਤਾ ਜੀ ਦੀ ਖ਼ਬਰ। ਇਸ ਦੌਰਾਨ, ਦਿਤੀਪੁੱਤਰ ਦਾਨੂ, ਜੋ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ—ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸਮਰੱਥ ਰਾਜਾ—ਨੂੰ ਇਹ ਸਾਰੀ ਘਟਨਾ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਦਾਨੂ ਨੇ ਕਿਹਾ ਕਿ, 'ਇਹ ਮਹਾਬਲੀ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹਰਨਹਾਰ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਏਗਾ।' ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਚਮਕਦਾਰ ਦਾਨੂ ਅਕਾਸ਼ ਨੂੰ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹੇ ਸੁਗਰੀਵ! ਜੋ ਕੁਝ ਤੂੰ ਪੁੱਛਿਆ, ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ। ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ, ਰਾਮ ਤੇ ਮੈਂ, ਹੁਣ ਤੇਰੇ ਆਸਰੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਜੋ ਰਾਜਾ ਕਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਕ ਸੀ, ਜਿਸ ਨੇ ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉੱਚੀ ਯਸ਼ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤੀ, ਉਹ ਅੱਜ ਤੇਰੇ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਪੁੱਤ੍ਰ-ਵਧੂ ਸੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਵੀ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਸਾਰੀਆਂ ਦੁਨੀਆਂ ਦਾ ਰਖਵਾਲਾ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਆਦਰਯ ਰਘੁਨੰਦਨ ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਰੱਖਿਆ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਮ ਅੱਜ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਦੀ ਆਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦਸ਼ਰਥ ਰਾਜਾ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰ ਦਿੱਤਾ, ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਅੱਜ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਨ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸਾਥੀ ਉਸ ਉੱਤੇ ਦਇਆ ਕਰਣੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਇਆਵਾਨ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਹੰਜੂ ਲੈ ਕੇ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਰਤਾਂਤ ਦੱਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੰਭੀਰ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਿਦਵਾਨ, ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਵਾਲੇ ਹਨੁਮਾਨ ਉੱਤਰ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, "ਜਿਹੜੇ ਮਨੁੱਖ ਇੰਨੀ ਬੁੱਧੀ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਚੁੱਕੇ ਹਨ, ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਲਈ ਵਾਕਈ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਾਲੀ ਵਲੋਂ ਅਨਿਆਏ ਦੇ ਮਾਰੇ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਹਟਾਇਆ ਗਿਆ, ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਵੀ ਛਿਨ ਲਈ ਗਈ, ਉਹ ਅਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਦੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਪੂਰੀ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।" ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਆਓ, ਹੁਣ ਅਸੀਂ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜਿਵੇਂ ਯੋਗ ਸੀ, ਹਨੁਮਾਨ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ ਤੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਜੋ ਕੁਝ ਕਿਹਾ, ਉਹ ਸੱਚ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਫਰਜ ਨਿਭਾ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਹੁਣ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਤੁਹਾਡਾ ਮਨੋਰਥ ਪੂਰਾ ਹੋਇਆ ਹੈ।" ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ ਭਰਿਆ ਹੋਇਆ ਹਨੁਮਾਨ ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ। ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਵਾਤਸਲ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਤੇ ਮਹਾਬੁੱਧੀ ਹੈ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਮਹਾਨ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਆਪਣੇ ਭੇਖ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਵਾਪਸ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ 'ਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਲੈ ਚਲਿਆ। ਵਾਤਸਲ ਮਹਾਬਲੀ, ਪਰਵਤ ਵਰਗਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ, ਹਨੁਮਾਨ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ, ਚੰਗਾ ਕਰਨ ਦੇ ਇਰਾਦੇ ਨਾਲ, ਖੁਸ਼ੀ-ਖੁਸ਼ੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਚੌਥਾ ਸਰਗਾ ਖਤਮ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਪੰਜਵਾਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਹਨੁਮਾਨ, ਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਉੱਡ ਕੇ, ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਤੇ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਦੋ ਮਹਾਨ ਭਰਾਵਾਂ—ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਦੀ ਆਮਦ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। "ਇਹ ਰਾਮ ਹਨ, ਮਹਾਨ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਦ੍ਰਿੜ੍ਹ ਸ਼ੌਰਯ ਵਾਲੇ, ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ। ਇਹ ਰਾਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹੀ ਸਹਾਸ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ ਹਨ।" "ਇਹ ਰਾਮ ਇක්ෂਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜੰਮੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹਨ, ਜੋ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਦੇ ਪਾਬੰਦ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯੱਗ ਕਰਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਇਆਂ ਦਾ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਜਦੋਂ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤਾਂ ਰਾਵਣ ਨੇ ਇਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨੂੰ ਚੁੱਕ ਲਿਆ। ਹੁਣ ਇਹ ਤੁਹਾਡੀ ਸ਼ਰਨ ਆਏ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਤੁਹਾਡੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰੋ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਤਿਕਾਰੋ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।" ਹਨੁਮਾਨ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਸੁੰਦਰ ਬਣਾਇਆ ਤੇ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ, "ਤੁਸੀਂ ਧਰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ, ਤਪ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਤੇ ਸਭ ਨਾਲ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ, ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਗੁਣ ਸੱਚਾਈ ਨਾਲ ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੇ ਹਨ।