ਸੁਗਰੀਵ ਲਈ ਰਾਜ ਮਿਲਣਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੇ ਹੁਣ ਇੱਕ ਸਮਰਥ ਸਾਥੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ ਸੀ ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਰਜ ਉਸ ਦੇ ਹੱਥ ਆਇਆ ਸੀ। ਇਸ ਵੇਲੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਅੱਗੇ, ਹਨੂਮਾਨ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦ ਆਖੇ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਰਾਮ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰੇ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਬਾਰੇ ਦੱਸਿਆ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ ਦਸ਼ਰਥ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਸੀ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦਾ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਤੱਵਾਂ ਉੱਤੇ ਕਾਇਮ ਰੱਖਦਾ। ਉਸ ਦਾ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵਿਅਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਹੀ ਕੋਈ ਉਸ ਨਾਲ ਵਿਅਰ ਕਰਦਾ ਸੀ; ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗ્નਿਸ਼ਟੋਮ ਵਰਗੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ ਬੜੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤੇ; ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ। ਰਾਮ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਅਟੱਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਸਭ ਤੋਂ ਨੇਕ। ਰਾਜਸੀ ਲਕਸ਼ਣਾਂ ਤੇ ਭਾਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵੱਸਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਨਾਲ, ਜੋ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਸੂਰਜ ਆਪਣੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ, ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਉਸ ਦੀਆਂ ਨੇਕੀਆਂ ਤੇ ਉਪਕਾਰ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਹੈ, ਉਹ ਹੁਣ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞ ਕੇ ਜੰਗਲ ਜੀਵਨ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਇਕੱਲੇ ਥਾਂ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ; ਨਾ ਤਾਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ, ਨਾ ਹੀ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਹਾਲ। ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਾਨੁ, ਸ਼ਾਪ ਦੇ ਕਾਰਨ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ; ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਪ੍ਰਭੂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ ਸੀ, ‘ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹਰਨਹਾਰੇ ਨੂੰ ਲੱਭ ਲਵੋਗੇ।’ ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਦਾਨੁ ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ ਅਕਾਸ਼ ਵੱਲ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਤੁਹਾਨੂੰ ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ ਸੀ; ਰਾਮ ਅਤੇ ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਏ ਹਾਂ। ਜਿਸ ਨੇ ਦੌਲਤ ਦਿੱਤੀ, ਉੱਚੀ ਕੀਰਤੀ ਪਾਈ, ਜੋ ਕਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਉਹ ਹੁਣ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਖਵਾਲਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਪਤ੍ਰਾਣੀ ਸੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਆਸਰਾ ਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪਿਆਰ ਕਰਨ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਹੁਣ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਜੋ ਸਭ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਸਰਾ, ਰਖਵਾਲਾ, ਧਰਮੀ ਤੇ ਸ਼ਰਨ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਸੀ, ਉਹ ਮੇਰਾ ਆਚਾਰਯ ਰਾਘਵ ਹੁਣ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ਹਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਮ ਹੁਣ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਸਨ, ਸਦਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਸੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ। ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਰਾਮ, ਹੁਣ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਦ ਰਾਮ, ਦੁੱਖ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ, ਆਸਰਾ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੇ ਸਾਰਿਆਂ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ। ਐਸਾ ਕਰੁਣ ਵਾਲੇ ਸੌਮੀਤ੍ਰਿ, ਜਦ ਆਂਸੂਆਂ ਨਾਲ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ। ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਐਸੇ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਯੁਕਤ ਹੋਣ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਕ੍ਰੋਧ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤ ਲਿਆ ਹੋਵੇ, ਉਹਨਾਂ ਨੂੰ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਕਰਨਾ ਵੱਡੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤੀ ਹੈ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੁਗਰੀਵ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ, ਵਾਲ਼ੀ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ ਦੁਸ਼ਮਣ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਛੱਡ ਲਈ ਗਈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਡਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਇਤਾ ਭੁਗਤਿਆ। ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਸੁਗਰੀਵ, ਅਸੀਂ ਸਾਰੇ ਮਿਲ ਕੇ, ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵਾਂ ਦੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਮਦਦ ਕਰਾਂਗੇ।” ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਕੋਮਲ ਬੋਲ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਆਓ, ਹੁਣ ਸੁਗਰੀਵ ਕੋਲ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।” ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਜੋ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੀ, ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਸਹੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਤਿਕਾਰ ਕੀਤਾ, ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹਨੂਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੀਦਾ ਸੀ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੋਲਿਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣਾ ਕਰਤੱਵ ਨਿਭਾ ਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਘਵ, ਤੇਰਾ ਕੰਮ ਹੁਣ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ। ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸਾਫ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਹਨੂਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ, ਇਹ ਨਾਇਕ, ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ।” ਫਿਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਵਾਲਾ, ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵਾਂ ਨੂੰ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਲੈ ਗਿਆ। ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਛੱਡਕੇ, ਆਪਣਾ ਅਸਲ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਵਾਨਰ ਨੇ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਪਿੱਠ ਉੱਤੇ ਚੁੱਕਿਆ ਤੇ ਚਲ ਪਿਆ। ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਅੱਗੇ, ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਤੇ ਨਿਪੁੰਨ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ, ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਪਹਾੜ ਵਾਂਗ ਵੱਡੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਲੈ ਕੇ ਚੰਗੇ ਮਨ ਨਾਲ ਰਵਾਨਾ ਹੋਇਆ। ਹੁਣ ਪੰਜਵੀਂ ਸਰਗਾ ਸੁਣੋ। ਇੱਥੇ ਹੀ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿ੍ਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੀ ਪੰਜਵੀਂ ਸਰਗਾ ਮੁਕੰਮਲ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਗਿਆ ਤੇ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਨੂੰ ਦੋਵੇਂ ਰਾਘਵਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦੀ ਸੁਚਨਾ ਦਿੱਤੀ। “ਇਹ ਰਾਮ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਗਿਆਨ ਤੇ ਪੱਕੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਵਾਲਾ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ ਆਇਆ ਹੈ; ਇਹ ਰਾਮ ਸੱਚਮੁੱਚ ਹਿੰਮਤ ਵਿੱਚ ਅਟੱਲ ਹੈ। ਇੱਛਵਾਕੁ ਵੰਸ਼ ਵਿੱਚ ਜਨਮੇ, ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮ ਲਈ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਹੁਕਮ ਉੱਤੇ ਚੱਲਣ ਵਾਲਾ। ਜਿਸ ਨੇ ਰਾਜਸੂਯ ਤੇ ਅਸ਼ਵਮੇਧ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਹਜ਼ਾਰਾਂ ਗਾਈਆਂ ਦਾਨ ਕਰ ਦਿੱਤੀਆਂ, ਧਰਮਕਰਮ ਨਾਲ ਅੱਗਨੀਆਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕੀਤਾ। ਜਦ ਇਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਵੱਸ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਰਾਵਣ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ; ਹੁਣ ਉਹ ਤੇਰੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹੈ।” “ਤੈਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੂੰ ਦੋਵੇਂ ਭਰਾਵਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਤੇਰੇ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਆਦਰ ਸਹਿਤ ਸਵਾਗਤ ਕਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪੂਜਾ ਕਰ, ਕਿਉਂਕਿ ਦੋਵੇਂ ਹੀ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧ ਕੇ ਸਤਿਕਾਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ।