ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਸਹੀ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਅਜੋਕੇ, ਧੀਰਜ ਨਾਲ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਖੁਸ਼ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਢੰਗ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਿਆ। ਉਸ ਦੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੋਲੀ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਚਾਰਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਕਿਸੇ ਦਾ ਵੀ ਮਨ ਜਿੱਤ ਸਕਦੀ ਹੈ—even ਵੈਰੀ ਦਾ ਵੀ, ਜੋ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ। ਜੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਐਸਾ ਦੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਨਿਰਦੋਸ਼ ਜੀ, ਤਾਂ ਉਸ ਦੀਆਂ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ਾਂ ਕਿਵੇਂ ਸਫਲ ਹੋ ਸਕਦੀਆਂ ਹਨ? ਜਿਸ ਦੇ ਦੂਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੋਣ, ਉਸ ਦੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੂਤ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦੁਆਰਾ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਨੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਵਾਯੂਪੁਤ੍ਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। "ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਅਸੀਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ; ਅਸੀਂ ਕੇਵਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ, ਦੀ ਹੀ ਖੋਜ ਕਰ ਰਹੇ ਹਾਂ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਸ਼ਬਦਾਂ ਬਾਰੇ ਕਹਿੰਦੇ ਹੋ, ਅਸੀਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ।" ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਨਿਪੁੰਨ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਵਾਯੂਪੁਤ੍ਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਮਹਸੂਸ ਕੀਤੀ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਹਾਸਲ ਕਰਨ ਦਾ ਨਿਰਣੈ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਬਣਾਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਕੀਤਾ। ਹੁਣ ਸੁਣੋ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ। ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਵਿੱਚ ਚੌਥਾ ਅਧਿਆਇ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਖੁਸ਼ ਸੀ ਅਤੇ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਜਾਣਦਾ ਸੀ, ਉਹ ਮਿੱਠੇ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਕੋਲ ਗਿਆ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਲਈ ਰਾਜ ਮਿਲਣ ਦੀ ਘੜੀ ਆ ਗਈ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਸਮਰਥ ਸਾਥੀ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਇਹ ਕੰਮ ਉਸ ਤੱਕ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਰਵੋਤਮ ਹਨੁਮਾਨ, ਬਹੁਤ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ, ਜੋ ਬੋਲੀ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹਾ। ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਰਾਮ ਦੁਆਰਾ ਪ੍ਰੇਰਿਤ ਸੀ, ਨੇ ਦਸ਼ਰਥਪੁਤ੍ਰ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਰਾਮ ਦੀ ਵਿਆਖਿਆ ਕੀਤੀ। "ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ—ਦਸ਼ਰਥ—ਉਜਲਾ ਤੇ ਧਰਮ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਚਾਰ ਵਰਨਾਂ ਦੀ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਕਿਸੇ ਨਾਲ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ ਸੀ, ਨਾ ਕਿਸੇ ਨੇ ਉਸ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਿਆ; ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਵਿਚ ਉਹ ਦੂਜੇ ਪਿਤਾਮਹ ਵਰਗਾ ਸੀ। ਉਸ ਨੇ ਅਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਵਰਗੇ ਯਜਨ ਕੀਤੇ, ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ; ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰਾ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਰਾਮ ਨਾਮ ਨਾਲ ਜਾਣਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਮ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦਾ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਵਿੱਚ ਅਡੋਲ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਤੇ ਧਰਮਵਾਨ। ਰਾਜ-ਚਿੰਨ੍ਹ ਤੇ ਰਾਜ-ਭਾਗ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਰਾਜ ਤੋਂ ਵਾਂਝਾ ਹੋ ਕੇ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਹੈ, ਉਸ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣੇ ਆਪ 'ਤੇ ਕਾਬੂ ਰੱਖਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਸ਼ਾਮ ਦੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਉਸ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਹਾਂ, ਜੋ ਉਸ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਤੇ ਕ੍ਰਿਤਜਤਾ ਨੂੰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਉਹ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਮਹਾਨ ਸਨਮਾਨ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਦਾ ਮਨ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ 'ਤੇ ਟਿਕਿਆ ਹੈ, ਹੁਣ ਰਾਜ-ਹਕ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਹੋ ਕੇ, ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਹੀ ਖੁਸ਼ੀ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇੱਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਸਕਦਾ ਸੀ, ਇੱਕ ਸੁੰਨ ਜਗ੍ਹਾ 'ਤੇ ਉਠਾ ਲੈ ਗਿਆ; ਨਾ ਉਸ ਰਾਕਸ਼ਸ ਦਾ, ਨਾ ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਦਾ ਪਤਾ ਹੈ। ਦਿਤੀ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਦਾਨੁ, ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ; ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ, ਨੂੰ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਉਹ ਮਹਾਨ, ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਉਠਾ ਲੈ ਜਾਣ ਵਾਲੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਵੇਗਾ; ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਦਾਨੁ, ਚਮਕਦਾ ਹੋਇਆ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛਿਆ, ਠੀਕ-ਠੀਕ ਦੱਸ ਦਿੱਤਾ ਹੈ; ਰਾਮ ਤੇ ਮੈਂ, ਦੋਵੇਂ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਆਸਰੇ ਆਏ ਹਾਂ। ਉਹ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ ਤੇ ਉੱਚ ਸਨਮਾਨ ਹਾਸਲ ਕੀਤਾ, ਜੋ ਕਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਹੁਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਰਾਖੀ ਵਜੋਂ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ ਸੀ, ਜੋ ਧਰਮ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਰਾਖੀ ਸੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਆਸਰੇ ਦੇ ਯੋਗ, ਮੇਰਾ ਆਦਿਆਪਕ ਰਾਘਵ ਹੁਣ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਰਾਖੀ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਫਲਦੇ-ਫੁੱਲਦੇ ਰਹੇ, ਉਹ ਰਾਮ ਹੁਣ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਮੰਗ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਨੇ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜਿਆਂ ਨੂੰ, ਸਾਰੇ ਗੁਣਾਂ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਨਮਾਨ ਦਿੱਤਾ—ਉਹ ਸੀ ਰਾਜਾ ਦਸ਼ਰਥ। ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ, ਰਾਮ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ, ਦੇ ਆਸਰੇ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ, ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਤੇ ਆਸਰਾ ਲੱਭਦਾ, ਇੱਥੇ ਆਇਆ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਚਾਹੀਦਾ ਕਿ ਉਹ ਆਪਣੀ ਸੈਨਾ ਦੇ ਨੇਤਾਵਾਂ ਸਮੇਤ ਉਸ 'ਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰੇ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦਇਆਲੁ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਨੇ, ਅੰਸੂਆਂ ਨਾਲ, ਇਹ ਬਾਤ ਕਹੀ; ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਬੋਲੀ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਉੱਤਰ ਵਜੋਂ ਕਿਹਾ: "ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗਿਆਨ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਗੁੱਸਾ ਤੇ ਇੰਦ੍ਰੀਆਂ 'ਤੇ ਜਿੱਤ ਪਾਈ ਹੈ, ਉਹ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਦੁਆਰਾ ਦੇਖੇ ਜਾਣ ਲਈ ਬਹੁਤ ਭਾਗਸ਼ਾਲੀ ਹਨ। ਕਿਉਂਕਿ ਉਸ ਨੂੰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞਾ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਗਿਆ, ਵਾਲੀ ਨੇ ਵੈਰੀ ਬਣਾਇਆ, ਉਸ ਦੀ ਪਤਨੀ ਲੈ ਗਈ, ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਡਰਾਇਆ ਗਿਆ, ਤੇ ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਵੱਡਾ ਅਨਿਆਇ ਹੋਇਆ। ਉਹ ਸੂਰਜ-ਪੁਤ੍ਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਸਾਡੇ ਨਾਲ, ਤੁਹਾਡੀ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਵਿੱਚ ਜਰੂਰ ਮਦਦ ਕਰੇਗਾ।" ਇਹ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਨਰਮ ਸ਼ਬਦਾਂ ਨਾਲ ਕਹਿ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਚਲੋ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਕੋਲ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।" ਲਕਸ਼ਮਣ, ਧਰਮਵਾਨ, ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦਾ ਉਚਿਤ ਸਨਮਾਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਫਿਰ ਰਾਘਵ ਨੂੰ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਕਿਹਾ। "ਵਾਨਰ, ਵਾਯੂਪੁਤ੍ਰ, ਉਚਿਤ ਢੰਗ ਨਾਲ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਬੋਲਦਾ ਹੈ; ਉਹ ਆਪਣਾ ਕੰਮ ਪੂਰਾ ਕਰਕੇ ਆਇਆ ਹੈ, ਅਤੇ ਤੁਸੀਂ, ਰਾਘਵ, ਆਪਣਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੂਰਾ ਕਰ ਲਿਆ ਹੈ।" ਵਾਯੂਪੁਤ੍ਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਖਿੜੇ ਚਿਹਰੇ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਇਹ ਵੀਰ, ਕਦੇ ਝੂਠ ਨਹੀਂ ਬੋਲਦਾ।