ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਗੱਲ ਸਪਸ਼ਟ ਕਰ ਕੇ ਚੁੱਪ ਹੋ ਗਏ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਉੱਤੇ ਖੁਸ਼ੀ ਦੀ ਚਮਕ ਆ ਗਈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਕੋਲ ਖੜੇ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਇਹ ਸੂਗਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ। ਇਹ ਮੈਨੂੰ ਮਿਲਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਤਲਾਸ਼ ਸੂਗਰੀਵ ਕਰ ਰਿਹਾ ਸੀ।" ਫਿਰ, ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਸੂਗਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਚਤੁਰ ਵਾਕਯਾਂ ਵਾਲੇ ਵਾਨਰ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਕ-ਕਲਾ ਉਹੀ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ ਜੋ ਰਿਗਵੇਦ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਯਜੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਧਾਰਨ ਕਰਦਾ ਹੋਵੇ, ਜਾਂ ਸਮਵੇਦ ਦਾ ਗਿਆਨ ਰੱਖਦਾ ਹੋਵੇ।" ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਇਹ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਵਿਆਕਰਨ ਨੂੰ ਕਈ ਢੰਗ ਨਾਲ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪੜ੍ਹਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਇਹ ਜਿੰਨਾ ਵੀ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਇੱਕ ਵੀ ਗਲਤ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਆਉਂਦਾ।" ਉਸਦੇ ਮੂੰਹ, ਅੱਖਾਂ, ਮੱਥੇ ਜਾਂ ਭੰਵਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਵੀ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ। ਉਸਦੀ ਗੱਲ ਸੰਖੇਪ, ਸਾਫ, ਨਿਡਰ, ਅਟੱਲ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਗਲੇ ਤੋਂ ਨਿਕਲਦੀ, ਮਧੁਰ ਅਤੇ ਸੰਤੁਲਿਤ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਚੱਜੇ ਢੰਗ ਨਾਲ, ਕ੍ਰਮਬੱਧ, ਅਦਭੁਤ, ਧੀਰੇ-ਧੀਰੇ, ਮੰਗਲਮਈ ਤੇ ਦਿਲ ਨੂੰ ਭਾਉਂਦੇ ਹੋਏ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਇਹ ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਨਿਕਲਣ ਵਾਲੀ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੋਲੀ ਨਾਲ, ਕਿਸ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ—even ਵੈਰੀ ਦਾ ਵੀ ਜੋ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ? "ਜੇ ਕਿਸੇ ਰਾਜੇ ਕੋਲ ਐਸਾ ਦੂਤ ਨਾ ਹੋਵੇ, ਤਾ ਉਸਦੇ ਕੰਮ ਕਿਵੇਂ ਸਫਲ ਹੋ ਸਕਦੇ ਹਨ? ਜਿਸਦੇ ਦੂਤ ਇਨ੍ਹਾਂ ਗੁਣਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋਣ, ਉਹਦੇ ਸਾਰੇ ਉਦੇਸ਼ ਦੂਤ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਰਾਹੀਂ ਪੂਰੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਖ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਫਿਰ ਸੂਗਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਹੇ ਗਿਆਨੀ, ਅਸੀਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੂਗਰੀਵ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਨੂੰ ਜਾਣਦੇ ਹਾਂ। ਅਸੀਂ ਸਿਰਫ ਸੂਗਰੀਵ ਨੂੰ ਹੀ ਲੱਭ ਰਹੇ ਹਾਂ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਸੂਗਰੀਵ ਦੇ ਬਚਨ ਇੱਥੇ ਦੱਸੇ ਹਨ, ਅਸੀਂ ਉਹੀ ਕਰਾਂਗੇ, ਹੇ ਧਰਮਵਾਨਾਂ ਵਿੱਚ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ, ਤੁਹਾਡੇ ਆਦੇਸ਼ ਅਨੁਸਾਰ।" ਇਹਨਾਂ ਚਤੁਰ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣ ਕੇ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋਏ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਜਿੱਤ ਦੀ ਆਸ ਰੱਖੀ ਅਤੇ ਫਿਰ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨਾਲ ਦੋਸਤੀ ਕਰਨ ਦੀ ਇੱਛਾ ਜਗਾਈ। ਹੁਣ, ਵਿਸ਼ਾਲ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਚੌਥੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਜੀ, ਆਪਣੇ ਕੰਮ ਨੂੰ ਸਮਝਦੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਨ ਵਿੱਚ ਸੂਗਰੀਵ ਵੱਲ ਵਧੇ। ਹੁਣ ਸੂਗਰੀਵ ਦਾ ਰਾਜ ਮਿਲਣਾ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੋ ਗਿਆ ਸੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਸਨੂੰ ਐਸਾ ਯੋਗ ਸਾਥੀ ਮਿਲ ਗਿਆ ਸੀ, ਅਤੇ ਇਹ ਕਾਰਜ ਉਸਦੇ ਹੱਥ ਆ ਗਿਆ ਸੀ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ, ਬੜੀ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਨਾਲ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਚਤੁਰ ਵਾਕਯਾਂ ਵਾਲੇ ਸਨ, ਇਹ ਬਚਨ ਆਖੇ। ਇਹ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ, ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਤੇ, ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਦਸ਼ਰਥਪੁੱਤਰ ਰਾਮ ਦੀ ਕਥਾ ਦੱਸੀ। ਉਹ ਆਖਦੇ ਹਨ, "ਇੱਕ ਰਾਜਾ ਸੀ, ਦਸ਼ਰਥ ਨਾਮ, ਜੋ ਚਮਕਦਾਰ ਅਤੇ ਧਰਮਨਿਸ਼ਠ ਸੀ। ਉਹ ਚਾਰ ਵਰਣਾਂ ਦੀ ਹਮੇਸ਼ਾ ਰਾਖੀ ਕਰਦਾ ਸੀ, ਹਰ ਇੱਕ ਨੂੰ ਆਪਣੇ ਕਰਤਵ ਤੋਂ ਹਟਣ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦਾ ਸੀ। ਉਸਦੇ ਦਿਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸੇ ਲਈ ਵੈਰ ਨਹੀਂ ਸੀ, ਨਾ ਕੋਈ ਉਸ ਨਾਲ ਵੈਰ ਰੱਖਦਾ ਸੀ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਵਿੱਚ ਦੂਜੇ ਬ੍ਰਹਮਾ ਵਾਂਗ ਸੀ। ਉਸਨੇ ਅੱਗਨਿਸ਼ਟੋਮ ਆਦਿ ਯਗਨ ਕੀਤੇ, ਬਹੁਤ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ। ਉਸਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਂ ਨਾਲ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ।" "ਰਾਮ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਲਈ ਆਸਰਾ ਹੈ, ਪਿਤਾ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ ਅਡੋਲ ਰਹਿਣ ਵਾਲਾ, ਦਸ਼ਰਥ ਦੇ ਪੁੱਤਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵੱਡਾ ਅਤੇ ਧਰਮਵਾਨ। ਰਾਜਲਕਸ਼ਣ ਅਤੇ ਰਾਜਸੰਪਦਾ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਪਰ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞਿਆ ਹੋਇਆ, ਉਹ ਮੇਰੇ ਨਾਲ ਇੱਥੇ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆ ਗਿਆ। ਉਹਦੀ ਪਤਨੀ ਸੀਤਾ, ਜੋ ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੀ ਅਤੇ ਆਪੇ ਨੂੰ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਣ ਵਾਲੀ ਹੈ, ਰਾਮ ਦੇ ਨਾਲ ਹੈ, ਜਿਵੇਂ ਸੂਰਜ ਦੀਆਂ ਕਿਰਨਾਂ ਸ਼ਾਮ ਨੂੰ ਉਸਦੇ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੀਆਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਉਸਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਹਾਂ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਗੁਣ ਅਤੇ ਉਪਕਾਰ ਜਾਣ ਕੇ, ਉਸ ਦੀ ਸੇਵਾ ਲਈ ਆਇਆ ਹਾਂ।" "ਰਾਮ, ਜੋ ਸੁਖ ਤੇ ਮਾਣ ਯੋਗ ਹੈ, ਜਿਸਦਾ ਮਨ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲੱਗਾ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ, ਹੁਣ ਰਾਜ ਤੋਂ ਵੰਞ ਕੇ ਜੰਗਲ-ਵਾਸ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੈ। ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਨੂੰ ਇਕ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਜੋ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਣ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਇਕ ਅਕੇਲੇ ਸਥਾਨ ਤੋਂ ਚੁੱਕ ਲੈ ਗਿਆ। ਨਾ ਤਾਂ ਉਹ ਰਾਕਸ਼ਸ ਜਾਣਿਆ ਗਿਆ, ਨਾ ਹੀ ਉਸਦੀ ਪਤਨੀ ਦੀ ਖਬਰ। ਦਿਤੀਪੁੱਤਰ ਦਾਨੁ, ਜੋ ਸ਼ਾਪ ਨਾਲ ਰਾਕਸ਼ਸ ਬਣ ਗਿਆ ਸੀ, ਉਸ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਸੂਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਜਾ ਹੈ, ਦੱਸੀ।" "ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ ਤੇਰੀ ਪਤਨੀ ਦੇ ਹਰਨਹਾਰੇ ਦਾ ਪਤਾ ਲਗਾ ਲਵੇਗਾ, ਇਹ ਆਖ ਕੇ ਦਾਨੁ, ਜੋ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲਾ ਗਿਆ। ਇਹ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਪੁੱਛੀ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੱਸੀ। ਮੈਂ ਅਤੇ ਰਾਮ, ਦੋਵੇਂ, ਸੂਗਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਏ ਹਾਂ।" "ਉਹ ਰਾਜਾ, ਜਿਸ ਨੇ ਦਾਨ ਦਿੱਤਾ, ਉੱਚੀ ਖਿਆਤੀ ਹਾਸਲ ਕੀਤੀ, ਕਦੇ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਮਾਲਿਕ ਸੀ, ਹੁਣ ਸੂਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਪਣਾ ਰਾਖਾ ਬਣਾਉਂਦਾ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਪੁੱਤ੍ਰ-ਵਧੂ ਸੀਤਾ ਹੈ, ਜੋ ਆਸਰਾ ਅਤੇ ਧਰਮ ਦਾ ਪ੍ਰੇਮੀ ਸੀ, ਉਸ ਦਾ ਪੁੱਤਰ ਵੀ ਹੁਣ ਸੂਗਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਜੋ ਸੰਸਾਰ ਦਾ ਆਸਰਾ ਤੇ ਰਾਖਾ ਸੀ, ਧਰਮਵਾਨ ਤੇ ਸ਼ਰਣਯੋਗ, ਮੇਰਾ ਆਚਾਰਯ ਰਾਘਵ ਹੁਣ ਸੂਗਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹੈ। ਜਿਸ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ ਲੋਕ ਹਮੇਸ਼ਾ ਖੁਸ਼ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ, ਉਹ ਰਾਮ ਹੁਣ ਵਾਨਰ-ਰਾਜਾ ਦੀ ਕਿਰਪਾ ਲੱਭ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਜਿਸ ਰਾਜੇ ਦਸ਼ਰਥ ਵੱਲੋਂ ਧਰਤੀ ਦੇ ਸਾਰੇ ਰਾਜੇ, ਹਰ ਗੁਣ ਨਾਲ ਯੁਕਤ, ਸਦਾ ਸਨਮਾਨਿਤ ਰਹਿੰਦੇ ਸਨ—ਉਸ ਦਾ ਵੱਡਾ ਪੁੱਤਰ, ਜੋ ਤਿੰਨ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਸਿੱਧ ਹੈ, ਰਾਮ, ਹੁਣ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਰਾਜਾ ਸੂਗਰੀਵ ਦੀ ਸ਼ਰਣ ਆਇਆ ਹੈ।" "ਜਦ ਰਾਮ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਪੀੜਤ ਹੋ ਕੇ, ਆਪਣੀ ਸ਼ਰਣ ਲੈਣ ਆਇਆ ਹੈ, ਤਾਂ ਸੂਗਰੀਵ ਨੂੰ, ਆਪਣੇ ਸਾਰਿਆਂ ਸੇਨਾਪਤੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਕਿਰਪਾ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ।