ਰਾਮਚੰਦ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਬੜੀ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਕਿਹਾ, "ਰਾਮਾ, ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਕੋਲੋਂ ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਤੇਜਸਵੀ, ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ ਪੁੱਤਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕਰ। ਤੂੰ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਹੋਵੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ ਕਕੁਤਸਥ ਰਾਮ ਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਵਿੱਚ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ।" ਉਸ ਸਮੇਂ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਤੇਜਸਵੀ, ਰੂਪਧਾਰੀ ਅਸਤਰ ਧਾਰੀ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ, ਜੋ ਰਾਮ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨਤਾ ਦੇਣ ਵਾਲੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਕੁਝ ਅੰਗਾਰਾਂ ਵਾਂਗ ਲਾਲ ਲੱਗ ਰਹੇ ਸਨ, ਕੁਝ ਧੂੰਏਂ ਵਾਂਗ, ਕੁਝ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਨਮ੍ਰਤਾ ਨਾਲ ਖੜੇ ਸਨ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਵਾਲੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਅਸੀਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚੋਂ ਸ਼ੇਰ ਰਾਮ ਜੀ, ਹੁਕਮ ਕਰੋ, ਅਸੀਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀ ਕਰੀਏ?" ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਜਾਓ, ਪਰ ਜਦੋਂ ਵੀ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜ ਹੋਵੇ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਰਾਮ ਜੀ ਦੀ ਪਰਿਕ੍ਰਮਾ ਕਰਕੇ ਆਏ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, "ਜੈ ਹੋਵੇ" ਆਖ ਕੇ, ਵਿਲੀਨ ਹੋ ਗਏ। ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਕੇ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਹੀ ਮਹਾ ਮুনি ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੂੰ ਮਿੱਠੀਆਂ ਤੇ ਨਮ੍ਰ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਮੁਨਿਵਰ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਦਰੱਖਤਾਂ ਦਾ ਗੁੱਛਾ ਹੈ ਜੋ ਬਾਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਘਣਾ ਤੇ ਮਾਊਂਟੇਨ ਕੋਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮੇਰੀ ਉਤਸੁਕਤਾ ਬਹੁਤ ਵੱਧ ਗਈ ਹੈ। ਇਹ ਬੜਾ ਸੁੰਦਰ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਰਣਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਤੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ। ਅਸੀਂ, ਹੇ ਮਹਾ ਮੁਨੀ, ਉਸ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਆ ਚੁੱਕੇ ਹਾਂ ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ ਸੀ; ਹੁਣ ਇਸ ਥਾਂ ਦੀ ਸੁਖਦਾਇਕਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝ ਆਉਂਦੀ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਦੱਸੋ, ਹੇ ਪੁਜਨੀਯ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਾਪੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ ਘਾਤੀ ਦੈਤਿਆਂ ਨੇ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ ਸੀ? ਜਦੋਂ ਤੁਸੀਂ ਯਜਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ, ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਆ ਕੇ ਰੁਕਾਵਟ ਪਾਉਂਦੇ ਸਨ; ਇਹ ਥਾਂ ਕਿਹੜੀ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਤੁਸੀਂ ਯੱਜ ਕਰਦੇ ਹੋ?" ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਬਾਲ ਕਾਂਡ ਦੇ ਉਣੱਤੀਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਅਪਾਰ ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਤੇਜਸਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। "ਇੱਥੇ, ਹੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਰਾਮ, ਭਗਵਾਨ ਵਿਸ਼ਣੂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਨੇ ਪੁਜਿਆ, ਕਈ ਸਾਲ ਤੇ ਸੈਂਕੜਿਆਂ ਯੁੱਗਾਂ ਤੱਕ ਵੱਸੇ।" "ਇਸੇ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਮ, ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਸਨ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਬੜੀ ਤੇਜਸਵੀਤਾ ਨਾਲ ਜਗਮਗਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਗਵਤ, ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਕਰਕੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ ਦੀ ਸਤੂਤੀ ਕੀਤੀ। 'ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ, ਤੂੰ ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਸਰੂਪ, ਤਪੱਸਿਆ ਦਾ ਰਾਸ, ਤੇ ਤੇਰਾ ਅਸਲੀ ਰੂਪ ਵੀ ਤਪੱਸਿਆ ਹੀ ਹੈ, ਇਹ ਸਾਰਾ ਮੈਂ ਆਪਣੀ ਤਪੱਸਿਆ ਨਾਲ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।' 'ਤੇਰੇ ਸਰੀਰ ਵਿਚ, ਹੇ ਪ੍ਰਭੂ, ਮੈਂ ਇਹ ਪੂਰੀ ਸਰਿਸ਼ਟੀ ਵੇਖ ਰਿਹਾ ਹਾਂ; ਤੂੰ ਅਦਭੁਤ, ਅਨਾਦਿ ਤੇ ਅਵਰਨਨਯ ਹੈਂ; ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਓਟ ਲੈ ਲਈ ਹੈ।'" "ਤਦ, ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਕੇ, ਹਰੀ ਨੇ ਪਾਪ ਰਹਿਤ ਕਸ਼੍ਯਪ ਜੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, 'ਵਰ ਮੰਗੋ, ਤੁਹਾਡਾ ਮੰਗਲ ਹੋਵੇ; ਤੂੰ ਵਰ ਦੇ ਯੋਗ ਹੈਂ ਤੇ ਮੈਨੂੰ ਪਿਆਰਾ ਹੈਂ।' ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਰੀਚੀ ਕਸ਼੍ਯਪ ਨੇ ਆਖਿਆ, 'ਅਦਿਤੀ, ਦੇਵਤੇ ਤੇ ਮੈਂ, ਅਸੀਂ ਤਿੰਨੇ ਮਿਲ ਕੇ ਇਹੀ ਵਰ ਮੰਗਿਆ ਹੈ।' 'ਹੇ ਵਰਦਾਤਾ, ਤੁਸੀਂ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਵਰ ਦੇਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ। ਹੇ ਧੀਰਜਵਾਨ, ਇਹ ਤਪਸਵੀ, ਪਾਪ ਰਹਿਤ, ਮੇਰਾ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ, ਤੇ ਅਦਿਤੀ ਦਾ ਵੀ ਪੁੱਤਰ ਹੋਵੇ।' 'ਇੰਦਰ ਦਾ ਛੋਟਾ ਭਰਾ ਬਣੋ, ਹੇ ਅਸੁਰ-ਵਧ, ਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋਏ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰੋ।'" ਹੁਣ, ਹੇ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਤੀਸਵੇਂ ਸਰਗ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਨੋ ਰਾਜਕੁਮਾਰ, ਜੋ ਸਮੇਂ ਤੇ ਸਥਾਨ ਦੀ ਪਛਾਣ ਕਰਦੇ ਸਨ ਤੇ ਬੜੇ ਵਿਦਵਾਨ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਕੋਲ ਆ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਪੂਜਨੀਯ, ਅਸੀਂ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦੇ ਹਾਂ ਕਿ ਰਾਤ ਨੂੰ ਭਟਕਣ ਵਾਲੇ ਦੈਤਿਆਂ ਤੋਂ ਕਦੋਂ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨੀ ਚਾਹੀਦੀ ਹੈ, ਤਾਂ ਜੋ ਅਸੀਂ ਉਹ ਸਮਾਂ ਨਾ ਗੁਆ ਲਵਾਂ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਕਕੁਤਸਥ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਉਤਸੁਕਤਾ ਤੇ ਉਤਾਵਲੇਪਨ ਨਾਲ ਯੁੱਧ ਲਈ ਤਿਆਰ ਹੋ ਕੇ ਆਖਣ ਲੱਗੇ। ਸਾਰੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨੇ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਕੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕੀਤੀ। "ਅੱਜ ਤੋਂ ਛੇ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ, ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਰਾਖੀ ਕਰਨੀ ਹੈ; ਇਹ ਮਹਾ ਤਪਸਵੀ ਮੌਨ ਵਰਤਣਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਮਹਾਨ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਛੇ ਦਿਨ ਤੇ ਛੇ ਰਾਤਾਂ ਤੱਕ ਨੀਂਦ ਨਾ ਕਰਕੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਰਖਿਆ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਦੋ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਧਨੁਰਵਿਦਿਆ ਦੇ ਮਾਹਿਰ, ਚੌਕਸੀ ਨਾਲ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੀ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਟਾਂ ਦੇ ਨਾਸਕ ਹਨ, ਰਾਖੀ ਕਰਦੇ ਰਹੇ। ਜਦੋਂ ਛੇਵੀਂ ਰਾਤ ਪੂਰੀ ਹੋਈ ਤੇ ਸਮਾਂ ਆ ਗਿਆ, ਤਾਂ ਰਾਮ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਸਾਵਧਾਨ ਰਹੀਓ, ਪੂਰੀ ਤਿਆਰੀ ਨਾਲ।" ਜਿਵੇਂ ਹੀ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਆਖਿਆ, ਯੁੱਧ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੋ ਕੇ, ਵੇਦੀ ਤੇਜ ਨਾਲ ਪ੍ਰਕਟ ਹੋ ਗਈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਮੁਨਿ ਤੇ ਯਜਮਾਨ ਉੱਥੇ ਮੌਜੂਦ ਸਨ। ਵੇਦੀ, ਜੋ ਦਰਭਾ ਘਾਸ, ਚਮਚਿਆਂ, ਪਾਤਰਾਂ ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਤੇ ਹੋਮ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਮੁਨੀਆਂ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਯੱਗ ਨਿਯਮ ਤੇ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ ਰਿਹਾ ਸੀ। ਤਦ, ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਡਰਾਉਣੀ ਗੂੰਜ ਉਠੀ। ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਅਕਾਸ਼ ਢੱਕ ਗਿਆ; ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਰਾਕਸ਼ਸਾਂ ਨੇ, ਆਪਣੀ ਮਾਇਆ ਨਾਲ, ਤੀਬਰਤਾ ਨਾਲ ਹਮਲਾ ਕੀਤਾ। ਮਾਰੀਚਾ ਤੇ ਸੁਬਾਹੁ, ਆਪਣੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਲੇ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਭਿਆਨਕ ਹੋ ਕੇ ਆਏ, ਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਵਰਸਾ ਦਿੱਤੀਆਂ। ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਵੇਖਿਆ ਕਿ ਵੇਦੀ ਉੱਤੇ ਖੂਨ ਦੀਆਂ ਧਾਰਾਂ ਪੈ ਰਹੀਆਂ ਹਨ, ਉਹ ਤੁਰੰਤ ਅੱਗੇ ਵਧੇ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਅਕਾਸ਼ ਵਿੱਚ ਵੇਖਿਆ। ਜਦੋਂ ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਰਾਕਸ਼ਸ ਹਣੇਰੇ ਉਤਰੇ, ਕਮਲ-ਨੇਤਰ ਵਾਲੇ ਰਾਜਕੁਮਾਰ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਵੇਖ ਕੇ ਆਖਿਆ, "ਦੇਖ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਇਹ ਮਾਸ ਖਾਣ ਵਾਲੇ ਦੁਸ਼ਟ ਰਾਕਸ਼ਸ, ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਬੱਦਲਾਂ ਨੂੰ ਹਵਾ ਵਾਂਗ ਉਡਾ ਦਿਆਂਗਾ।" "ਮੈਂ ਇਹ ਕਰਾਂਗਾ, ਇਸ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਸੰਦੇਹ ਨਹੀਂ; ਪਰ ਮੈਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਰਗਿਆਂ ਨੂੰ ਮਾਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ।" ਇਹ ਆਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣਾ ਧਨੁਸ਼ ਤਿਆਰ ਕਰ ਲਿਆ।