ਵਾਲੀ ਬਹੁਤ ਹੀ ਚਤੁਰ ਅਤੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਰਾਜਾ ਹੈ। ਰਾਜੇ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਹੋਸ਼ਿਆਰ ਹੁੰਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਜ਼ਰੂਰੀ ਹੈ ਕਿ ਜੋ ਮਨੁੱਖ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਭਾਵੇਂ ਆਮ ਜਿਹੇ ਹੀ ਦਿਸਣ, ਪਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝਣਾ ਆਉਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਇਸੇ ਲਈ, ਜਦ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਵੇਂ, ਤਾਂ ਆਮ ਵਾਂਗੂ ਵਾਨਰ ਬਣ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਚਾਲਾਂ, ਵਿਹਾਰ ਤੇ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਨੂੰ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਵੇਖੀਂ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਮਨ ਦੀ ਪ੍ਰੀਤ ਜਾਂ ਖੁਸ਼ੀ ਨੂੰ ਜਾਣਣ ਲਈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਸਿਫ਼ਤ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰੀਂ ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਇਸ਼ਾਰਿਆਂ ਨੂੰ ਪੜ੍ਹ। ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜ੍ਹਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਧਨੁਧਾਰੀ ਪੁਰਖਾਂ ਤੋਂ ਪੁੱਛ ਕਿ ਉਹ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਤਾਂ, ਹੇ ਵਾਨਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਬਾਤ ਜਾਂ ਰੂਪ ਰਾਹੀਂ ਉਸ ਨੂੰ ਜਾਣ। ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੰਦਾ ਸੋਚ ਪਛਾਣਣ ਯੋਗ ਹੈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਪੱਕਾ ਇਰਾਦਾ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। "ਜਿਵੇਂ ਆਪ ਆਖਿਆ," ਕਹਿ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਇੱਜ਼ਤ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਉਥੇ ਜਾਂਦਾ ਹੈ ਜਿੱਥੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਮੌਜੂਦ ਹਨ। ਹੁਣ ਤੂੰ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੀਸਰੇ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਉਚਿਤ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਲਾ ਕੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਆਪਣੇ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹੈ, ਇਕ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਬਹੁਤ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਆਗੇ ਵਧਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਹਾਂ ਨਾਇਕਾਂ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜ਼ਰੂਰਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸੱਤਕਾਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਨ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਮ੍ਰਿਦੁ ਅਤੇ ਸੱਚੇ ਬੀਰਾਂ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਧਾਰੀ ਤੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਹਨ, ਜੋ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਗੱਲ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਅਤਿ ਸੋਹਣੇ ਦਿਸਦੇ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ, ਜਦ ਕਿ ਤੁਸੀਂ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਿਰਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਹੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀਨ ਹੋ ਕੇ ਪੰਪਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਵੱਲ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਜੋ ਇਸ ਨਦੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜੋ ਧੀਰਜਵਾਨ ਅਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਕਪੜੇ ਪਾਏ ਹੋਏ ਹੋ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਾਹਾਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਸੁੰਦਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ ਅਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇ ਰਹੇ। ਇਹ ਦੋਹਾਂ ਨਾਇਕ, ਜੋ ਸਿੰਘਾਂ ਵਰਗਾ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਬਹੁਤ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਬੀਰ ਹਨ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੋਹਣੇ, ਉੱਚ ਕੁਲ ਦੇ, ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਉੱਤਮ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਜੋਤ ਨਾਲ ਤਾਂ ਪਰਬਤਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ? ਇਹ ਦੋ ਬੀਰ, ਕਮਲ-ਨੈਣ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ, ਐਸਾ ਲੱਗਦਾ ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਣ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਨ ਤੇ ਸੂਰਜ ਇਕੱਠੇ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਆ ਗਏ ਹੋਣ, ਇਹ ਦੋ ਬੀਰਪੁਰਖ, ਚੌੜੇ ਸੀਨੇ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਪ੍ਰਤੀਤ ਹੁੰਦੇ ਹਨ। ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਢਿਆਂ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਉਰਜਾ ਵਾਲੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੋ ਗੌਰਵਾਲੇ ਸਾਂਡ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਲੰਬੀਆਂ ਤੇ ਸੁਚਿੱਤਰ ਬਾਂਹਾਂ ਲੋਹੇ ਦੀ ਗਦਾਂ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਗਹਣਿਆਂ ਦੇ ਯੋਗ ਹਨ, ਪਰ ਫਿਰ ਵੀ ਗਹਣਿਆਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਨਹੀਂ ਹਨ। ਮੈਂ ਦੋਹਾਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਯੋਗ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ 'ਤੇ ਜੰਗਲ ਤੇ ਸਮੁੰਦਰ ਹਨ, ਜਿਸ ਨੂੰ ਵਿਂਧਿਆ ਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਸਜਾਉਂਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਇਹ ਧਨੁਸ਼, ਸੁੰਦਰ, ਚਿੱਟੇ ਤੇ ਸੁਚਿੱਤਰ, ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਧਾਉਂਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਇੰਦਰ ਦੀ ਵਜਰ (ਬਿਜਲੀ) ਵਾਂਗ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੂਣੀਰ, ਤੇਜ਼ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਸੁਹਣੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਤੇ ਚੌੜੇ ਤੂਣੀਰ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚ ਭਿਆਨਕ, ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ, ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੀਰ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਹਾਂ ਦੀਆਂ ਤਲਵਾਰਾਂ ਸੁਤਲੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਮੇਰੇ ਪੁੱਛਣ ਤੇ ਚੁੱਪ ਕਿਉਂ ਹੋ? ਇਥੇ ਇੱਕ ਧਰਮਾਤਮਾ ਨਾਮਕ ਸੁਗਰੀਵ ਹੈ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵੱਲੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਹੈ ਅਤੇ ਦੁਖੀ ਹੋ ਕੇ ਸੰਸਾਰ ਵਿੱਚ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗਰੀਵ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਮੇਰਾ ਨਾਮ ਹਨੂਮਾਨ ਹੈ, ਮੈਂ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁਖੀ ਹਾਂ। ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੁਗਰੀਵ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਹਾਂ ਨਾਲ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਪਵਨਪੁੱਤਰ ਹਨੂਮਾਨ, ਜਾਣੋ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਖਾਤਰ ਸੰਨਿਆਸੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਜਿਵੇਂ ਮੈਨੂੰ ਚਾਹੁੰਦਾ, ਤਿਵੇਂ ਆ ਗਿਆ ਹਾਂ। ਇਹ ਸਭ ਕਹਿ ਕੇ, ਬੋਲਣ ਅਤੇ ਵਚਨ ਦੀ ਕਲਾ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਹੋਰ ਕੁਝ ਨਹੀਂ ਆਖਿਆ। ਇਹ ਵਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਚਿਹਰਾ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਚਮਕ ਉਠਦਾ ਹੈ ਤੇ ਉਹ ਆਪਣੇ ਮਹਾਨ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਸਦੇ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੈ, ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਇਹ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ ਦਾ ਮੰਤਰੀ ਹੈ, ਜੋ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਹੈ; ਇਹ ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਲੋੜ ਸੀ।" ਫਿਰ, ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲਾ ਹੈ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ ਹਨੂਮਾਨ ਨੂੰ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਪਿਆਰ ਭਰੇ ਮ੍ਰਿਦੁ ਬਚਨਾਂ ਨਾਲ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਹੋ ਜਿਹਾ ਬੋਲ, ਨਾ ਤਾਂ ਕੋਈ ਰਿਗਵੇਦ ਦਾ ਅਭਿਆਸੀ ਬਿਨਾਂ ਕਰ ਸਕਦਾ ਹੈ, ਨਾ ਜੋ ਯਜੁਰਵੇਦ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਜਾਣਦਾ, ਨਾ ਜੋ ਸਾਮਵੇਦ ਤੋਂ ਅਨਭਿਗ ਹੈ। ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ, ਇਸ ਨੇ ਵਿਆਕਰਨ ਦਾ ਹਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਧਿਐਨ ਕੀਤਾ ਹੈ; ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਬਹੁਤ ਬੋਲਦਾ ਹੈ, ਪਰ ਇੱਕ ਵੀ ਅਸ਼ੁੱਧ ਸ਼ਬਦ ਨਹੀਂ ਹੈ। ਇਸ ਦੇ ਮੂੰਹ, ਅੱਖਾਂ, ਮੱਥੇ ਜਾਂ ਭੌਂਹਾਂ ਵਿੱਚ ਕੋਈ ਦੋਸ਼ ਨਹੀਂ, ਨਾ ਹੀ ਕਿਸੇ ਹੋਰ ਅੰਗ ਵਿੱਚ। ਇਸ ਦੀ ਬਾਣੀ ਸੰਖੇਪ, ਸਾਫ਼, ਨਿਰਭੀਤ, ਅਡੋਲ, ਛਾਤੀ ਤੇ ਗਲੇ ਵਿਚੋਂ ਨਿਕਲਦੀ ਹੈ ਅਤੇ ਮੱਧੁਰ ਸੁਰ ਵਿੱਚ ਉਚਾਰਣ ਹੁੰਦੀ ਹੈ। ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਸੁਚਿੱਤਰ, ਉਚਿਤ ਕ੍ਰਮ ਵਿੱਚ, ਅਦਭੁਤ, ਬਿਨਾ ਜਲਦੀ, ਸ਼ੁਭ ਅਤੇ ਮਨ ਨੂੰ ਪ੍ਰਸੰਨ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਤਿੰਨ ਥਾਵਾਂ ਤੋਂ ਉਚਾਰਿਤ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਬੋਲ ਨਾਲ, ਕਿਸ ਦਾ ਮਨ ਨਹੀਂ ਜਿੱਤਿਆ ਜਾ ਸਕਦਾ—even ਜੇਕਰ ਉਹ ਵੈਰੀ ਹੀ ਕਿਉਂ ਨਾ ਹੋਵੇ ਜੋ ਹਮਲਾ ਕਰਨ ਨੂੰ ਤਿਆਰ ਹੋਵੇ?" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਤੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਨੇ ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨਾਲ ਸੰਵਾਦ ਕੀਤਾ, ਅਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਗੁਣਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਕਰਕੇ, ਦੋਵਾਂ ਪਾਸਿਆਂ ਵਿੱਚ ਮਿਤ੍ਰਤਾ ਦੀ ਨਵੀਂ ਸ਼ੁਰੂਆਤ ਹੋਈ।