ਜਦੋਂ ਸੁਗਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਸੀ, ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਅਨਿਆਇਆਂ ਅਤੇ ਧੋਖਿਆਂ ਕਰਕੇ ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਸ਼ੰਕਿਤ ਸੀ, ਤਾਂ ਹੋਨਹਾਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਸਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਆਤਮ-ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਦਿੰਦਿਆਂ ਕਿਹਾ, “ਵਾਲੀ ਵਲੋਂ ਜੋ ਵੱਡਾ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਡਰ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਛੱਡ ਦਿਓ। ਇਹ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵਾਲੀ ਵਲੋਂ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ।” ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸਮਝਾਇਆ, “ਤੂੰ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਡਰ ਕਰਕੇ ਇੱਥੋਂ ਭੱਜ ਆਇਆ, ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕਿਤੇ ਵੀ ਉਸ ਕਠੋਰ ਤੇ ਨਿਰਦਈ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਤੇਰਾ ਜੋ ਡਰ ਆਪਣੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਹੈ, ਉਹ ਦੇਖ ਕੇ ਸਾਫ਼ ਲੱਗਦਾ ਹੈ ਕਿ ਤੇਰਾ ਮਨ ਅਜੇ ਵੀ ਅਸਥਿਰ ਹੈ। ਪਰ, ਵੈਰੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ, ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ। ਤੇਰੀ ਇਹ ਚੰਚਲਤਾ ਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਵਾਨਰ-ਸਭਾਵ ਨੂੰ ਸਾਫ਼ ਦਰਸਾਉਂਦੀ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਅੱਗੇ ਕਿਹਾ, “ਤੈਨੂੰ ਆਪਣੀ ਬੁੱਧੀ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ ਹਮੇਸ਼ਾ ਹਾਲਾਤਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ ਕੰਮ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ, ਕਿਉਂਕਿ ਜੋ ਰਾਜਾ ਗਿਆਨ ਤੋਂ ਖਾਲੀ ਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਸਾਰੀ ਪ੍ਰਜਾ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਸੰਭਾਲ ਸਕਦਾ।” ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਗੱਲਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੋਰ ਭੀ ਭਲਾਈ ਵਾਲੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਕੀਤੀਆਂ। ਉਸ ਨੇ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, “ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸੱਜੇ ਹੋਏ ਜਿਹੜੇ ਦੋ ਵਿਅਕਤੀ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹਨ, ਉਹ ਦੇਵਪੁਤ੍ਰਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਐਸੇ ਬਲਸ਼ਾਲੀ ਵਿਅਕਤੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕਿਸੇ ਨੂੰ ਵੀ ਡਰ ਆ ਸਕਦਾ ਹੈ। ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਵਧੀਆ ਯੋਧੇ ਵਾਲੀ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਜਿਆਂ ਦੀ ਮਿੱਤਰਤਾ ਹੋਣ ਤੇ ਵੀ ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ, “ਵੈਰੀ ਕਈ ਵਾਰੀ ਰੂਪ ਬਦਲ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਇਸ ਲਈ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ। ਜਿਹੜੇ ਵਿਅਕਤੀ ਵਿਸ਼ਵਾਸਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਮੌਕਾ ਵੇਖ ਕੇ ਹਮਲਾ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਾਲੀ ਚਤੁਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੂਰ ਦੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਮ ਵਾਨਰ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਚਾਲ-ਚਲਨ ਅਤੇ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪਰਖ ਕਰ। ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਅੱਗੇ ਆਖਿਆ, “ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਾਵਨਾ ਵੇਖ, ਜੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਦਿਲ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਮਾਉਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ। ਜਦ ਤੂੰ ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਖੜਾ ਹੋਵੇਂ, ਤਾਂ ਪੁੱਛ ਕਿ ਇਹ ਦੋ ਧਨੁਰਧਾਰੀ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਸ ਕਾਰਜ ਲਈ ਆਏ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਦੋਵੇਂ ਮਨ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਰੂਪ ਤੋਂ ਜ਼ਾਹਰ ਹੋ ਜਾਵੇਗਾ; ਬੁਰਾਈ ਵਾਲੇ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ ਲੈਣਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ।” ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮਾਂ ਨੂੰ ਸੁਣਕੇ, ਪਵਨਪੁਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕੀਤਾ ਕਿ ਉਹ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਜਾਵੇਗਾ। ਉਸ ਨੇ ਆਖਿਆ, “ਜਿਵੇਂ ਆਕਾਜ਼ ਹੈ,” ਅਤੇ ਉਹ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਵਾਨਰ ਸੁਗਰੀਵ ਦੀਆਂ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਿਰ ਮੱਥੇ ਲਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਚਲਿਆ ਗਿਆ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਨੂੰ ਸੁਣੋ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੀਆਂ ਉਚਿਤ ਗੱਲਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਲਾ ਕੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋ ਉੱਤਮ ਪੁਤ੍ਰਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਆਪਣਾ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਇਕ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲਿਆ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯਥੋਚਿਤ ਸਿਫ਼ਤ ਕੀਤੀ, ਅਤੇ ਪ੍ਰਥਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰਕੇ ਬੋਲੇ। ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਨਰਮ ਅਤੇ ਸੱਚਮੁੱਚ ਬਲਸ਼ਾਲੀ, ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਿਆਂ ਪੁੱਛਿਆ, “ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਆਕ੍ਰਿਤੀ ਅਤਿ ਵਿਅਤਕ੍ਰਮ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ, ਜਦ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੰਗਲਾਂ ਅਤੇ ਜਾਨਵਰਾਂ ਨੂੰ ਡਰ ਲੱਗ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਉਤਸ਼ਾਹੀ ਹੋ, ਪੰਪਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਗੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਜਿਸ ਨਾਲ ਇਹ ਨਦੀ ਹੋਰ ਸੋਹਣੀ ਲੱਗ ਰਹੀ ਹੈ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੋ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਸੁਨਹਿਰੀ ਰੰਗ ਦੇ ਹੋ, ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋ, ਛਾਲਿਆਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਾਹਾਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਤੇ ਜਾਨਦਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਸਿੰਘਾਂ ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰ ਰੱਖਦੇ ਹੋ, ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਵੀਰ ਹੋ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗਾ ਧਨੁਸ਼ ਚੁੱਕਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਵੈਰੀਆਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹੋ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਚਮਕਦੇ ਹੋ, ਸੋਹਣੇ ਤੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਵਧੀਆ ਬਲ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੁੰਡ ਵਰਗੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਨਾਲ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੋ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਣ ਨਾਲ ਤਾਂ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਚਮਕ ਉਠਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਯੋਗ ਹੋ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਹੋ, ਇਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ? ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ, ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਇੱਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਇਥੇ ਆ ਗਏ ਹੋ। ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਤੇ ਸੂਰਜ ਇੱਕਠੇ ਧਰਤੀ ਤੇ ਆ ਗਏ ਹੋਣ, ਐਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਦੋਵੇਂ ਵੀਰ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹੋ। ਸਿੰਘ ਵਰਗੀਆਂ ਮੋਢਿਆਂ, ਮਹਾਨ ਊਰਜਾ ਵਾਲੇ, ਗਰਵ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਲੰਮੀ ਤੇ ਮਜ਼ਬੂਤ ਬਾਂਹਾਂ ਲੋਹੇ ਦੀ ਗੱਦੀ ਵਰਗੀਆਂ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਹਰ ਸਜਾਵਟ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਫਿਰ ਵੀ ਗਹਿਣੇ ਨਹੀਂ ਪਹਿਨੇ; ਮੈਂ ਦੋਵੇਂ ਨੂੰ ਧਰਤੀ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਨ ਯੋਗ ਸਮਝਦਾ ਹਾਂ। ਸਾਰੀ ਧਰਤੀ, ਜਿਸ ਉੱਤੇ ਜੰਗਲ, ਸਮੁੰਦਰ, ਵਿਂਧਯ ਅਤੇ ਮੇਰੂ ਪਹਾੜ ਸਜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੇ ਨਾਲ ਨਾਲ ਇਹ ਸੁੰਦਰ, ਮਿੱਠੜੇ ਤੇ ਸਜਾਏ ਹੋਏ ਧਨੁਸ਼ ਵੀ ਹਨ। ਇਹ ਇੰਦਰ ਦੇ ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਜੜੇ ਵਜਰ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ ਹਨ; ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤੁਰਕਸ, ਨੁਕੀਲੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਦੇਖਣ ਵਿੱਚ ਮਨੋਹਰ ਹਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਵੱਡੇ, ਚੌੜੇ ਤੁਰਕਸ, ਸੋਨੇ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ, ਭਿਆਨਕ ਤੇ ਜਾਨ ਲੈਣ ਵਾਲੇ ਅੱਗ ਵਰਗੇ ਤੀਰਾਂ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਜੋ ਸੱਪਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਦੋ ਤਲਵਾਰਾਂ ਵੀ ਛੁੱਟੇ ਹੋਏ ਸੱਪਾਂ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀਆਂ ਹਨ; ਜਦ ਮੈਂ ਤੁਹਾਨੂੰ ਪੁਕਾਰਦਾ ਹਾਂ, ਤੁਸੀਂ ਮੈਨੂੰ ਉੱਤਰ ਕਿਉਂ ਨਹੀਂ ਦਿੰਦੇ? ਇੱਕ ਧਰਮੀ ਸੁਗਰੀਵ ਨਾਮ ਦਾ ਪ੍ਰਮੁੱਖ ਵਾਨਰ ਹੈ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਵਲੋਂ ਨਿਕਾਲਿਆ ਗਿਆ ਤੇ ਦੁਨੀਆਂ ਵਿੱਚ ਦੁੱਖੀ ਘੁੰਮ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਉਸ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਸੁਗਰੀਵ ਵਲੋਂ ਭੇਜਿਆ ਗਿਆ ਮੈਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਨਾਮ ਦਾ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਮੁੱਖੀ, ਤੁਹਾਡੇ ਕੋਲ ਆਇਆ ਹਾਂ। ਉਹ ਧਰਮੀ ਸੁਗਰੀਵ ਤੁਹਾਡੇ ਦੋਵਾਂ ਨਾਲ ਮਿੱਤਰਤਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਨੂੰ ਉਸ ਦਾ ਮੰਤਰੀ, ਪਵਨਪੁਤਰ ਹਨੁਮਾਨ ਜਾਣੋ। ਸੁਗਰੀਵ ਲਈ ਤਪਸਵੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਕੇ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਤੋਂ ਆਇਆ ਹਾਂ, ਜਿਧਰ ਮੇਰੀ ਇੱਛਾ, ਉਥੇ ਜਾ ਸਕਦਾ ਹਾਂ, ਤੇ ਜਿਹੋ ਜਿਹਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਕਰ ਸਕਦਾ ਹਾਂ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ ਨੇ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਅਨੁਸਾਰ ਚਤੁਰਾਈ ਅਤੇ ਆਦਰ ਨਾਲ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਜਾ ਕੇ ਆਪਣੀ ਨੀਅਤ ਤੇ ਉਦੇਸ਼ ਸਾਫ਼ ਕਰ ਦਿੱਤਾ।