ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਅਤੇ ਉਸ ਦੇ ਸੰਗੀ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਕੁਝ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਹੈ: ਜਦੋਂ ਉਹ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ—ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਨੂੰ ਦੇਖਦੇ ਹਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਅਤੇ ਬੇਚੈਨੀ ਪੈਦਾ ਹੋ ਜਾਂਦੀ ਹੈ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਹੌਲ-ਭਾਲ ਤੇ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਸਾਥੀਆਂ ਸਮੇਤ, ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਬਾਂਦਰਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਹੈ, ਬੜੀ ਉਲਝਣ ਵਿੱਚ ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਤੱਕਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਦੱਸਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ, "ਇਹ ਦੋ ਹੋਰ ਰੂਪ ਵਿਚ, ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ—ਸ਼ਾਇਦ ਵਾਲੀ ਦੇ ਕਹੇ ਤੇ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਸਾਧੂਆਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹਨ, ਤੇ ਕੋਈ ਲੁਕਿਆ ਹੋਇਆ ਉਦੇਸ਼ ਲੈ ਕੇ ਇੱਥੇ ਘੁੰਮ ਰਹੇ ਹਨ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਜੋ ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਧਨੁਰਧਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹਨ, ਪਹਾੜ ਦੀ ਇਕ ਢਲਾਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਚੋਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਇਕ ਲੜੀ ਵਿਚ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਰਫ਼ਤਾਰ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਜਿੱਥੇ-ਜਿੱਥੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਛਾਲ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਦੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਰੁੱਖ ਟੁੱਟ ਜਾਂਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਪਹੁੰਚਣ-ਉਕਾ ਥਾਵਾਂ 'ਚ ਵਧ ਰਹੇ ਸਨ। ਇਹ ਵਧੀਆ ਬਾਂਦਰ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ 'ਤੇ ਉੱਡਦੇ ਹੋਏ, ਰਸਤੇ ਵਿਚ ਹਿਰਣਾਂ, ਬਿੱਲੀਆਂ, ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਮੁੱਖ ਬਾਂਦਰ ਦੇ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇੱਥੇ, ਹਨੁਮਾਨ—ਜੋ ਬੋਲਣ 'ਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ—ਡਰੇ ਹੋਏ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ, ਜੋ ਵਾਲੀ ਦੀ ਚਲਾਕੀ ਤੋਂ ਸਸ਼ੰਕ ਹੈ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਨੁਮਾਨ ਕਹਿੰਦਾ, "ਇਹ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ, ਵਾਲੀ ਵਾਸਤੇ, ਸਾਰੇ ਬਾਂਦਰ ਛੱਡ ਦੇਣ। ਇਹ ਮਲਯਾ ਪਹਾੜ ਵਧੀਆ ਹੈ, ਤੇ ਇੱਥੇ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ।" "ਤੁਸੀਂ ਡਰ ਕੇ ਇੱਥੋਂ ਆਏ ਹੋ, ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਕਠੋਰ ਵਾਲੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਡਰ, ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀ ਮੰਦੀ ਕਰਤੂਤਾਂ ਤੋਂ ਪੈਦਾ ਹੋਇਆ ਹੈ, ਪਰ ਵਾਲੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ—ਕੋਈ ਖਤਰਾ ਨਹੀਂ।" "ਤੇਰਾ ਬਾਂਦਰ-ਸੁਭਾਵ ਸਪਸ਼ਟ ਹੈ, ਛਾਲ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ; ਤੇਰੇ ਮਨ ਦੀ ਚੰਚਲਤਾ ਕਰਕੇ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ 'ਚ ਟਿਕਾ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" "ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਸਮਝ ਨਾਲ, ਹਰ ਕੰਮ 'ਚ ਨਿਸ਼ਾਨਿਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲੋ; ਰਾਜਾ, ਜੇ ਬੁੱਧੀ ਨਹੀਂ ਰੱਖਦਾ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ 'ਤੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਸ਼ਬਦ ਸੁਣ ਕੇ, ਹੋਰ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਇਹ ਦੋ, ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਤੇ ਵੱਡੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਨੁ, ਬਾਣ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਲੈ ਕੇ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਣ ਡਰ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਹੋਣ?" "ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਵਾਲੀ ਨੇ ਇਹ ਦੋ ਵਧੀਆ ਮਨੁੱਖ ਭੇਜੇ ਹਨ; ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਅਨੇਕ ਸਾਥੀ ਹੋਣ ਦੇ ਬਾਵਜੂਦ, ਇੱਥੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਦੁਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਰੂਪ ਬਦਲ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਪਛਾਣੇ; ਜਿਨ੍ਹਾਂ 'ਤੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਹੀਂ ਕੀਤਾ ਜਾਂਦਾ, ਉਹ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਦੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ 'ਤੇ ਵੀ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਵਾਲੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ 'ਚ ਚਤੁਰ ਹੈ, ਰਾਜੇ ਦੂਰ-ਦਰਸ਼ੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਮ ਮਨੁੱਖ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ ਹੋਣ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਮ ਬਾਂਦਰ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਚਾਲ-ਚਲਣ ਤੇ ਬੋਲ-ਚਾਲ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਵੇਖ—ਜੇ ਉਹ ਮਨੋਂ ਖੁਸ਼ ਹੋਣ—ਤੂੰ ਵਾਰੀ-ਵਾਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਰੀਫ਼ ਕਰ ਕੇ, ਹਾਵ-ਭਾਵ ਪੜ੍ਹ ਕੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਜਿੱਤ।" "ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜੇ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਪੁੱਛ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਦੇ ਮੁਖੀ, ਕਿ ਇਹ ਦੋ ਧਨੁਰਧਰ ਇਸ ਜੰਗਲ 'ਚ ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ।" "ਜੇ ਇਹ ਦੋ ਮਨੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਤੂੰ ਇਹ ਪਛਾਣ, ਬਾਂਦਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਰੂਪ ਤੋਂ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਮੰਦਤਾ ਪਛਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਹੈ।" ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ 'ਤੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ, ਨਿਸਚੈ ਕਰਦਾ ਹੈ ਕਿ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਜਾਵੇ। "ਜੋ ਹੁਕਮ," ਕਹਿ ਕੇ, ਉਹ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਸ਼ਬਦਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਵੱਡਾ ਹਨੁਮਾਨ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦੇ ਮਹਾਨ ਰਾਮਾਇਣ ਦੀ ਤੀਜੀ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਮਹਾਨ-ਆਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ Ṛṣyamūka ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਬਾਂਦਰ-ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨਪੁਤ੍ਰ, ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਭਿਕਖੂ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਯੋਧਿਆਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਯੋਗਤਾ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਆਦਰ ਕਰਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਬਾਂਦਰਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ, ਬਚਨ ਬੋਲਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋ ਮਿੱਠੇ ਤੇ ਸੱਚੇ ਯੋਧਿਆਂ, ਨਿਸ਼ਠਾ ਵਾਲੇ ਤਪਸਵੀ, ਜੋ ਰਾਜ-ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਨੂੰ, ਹਨੁਮਾਨ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ, ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਿਰਣ ਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਹੇ ਹੋ?" "ਤੁਸੀਂ ਦੋ, ਉਤਸ਼ਾਹੀ, ਪੰਪਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵਧ ਰਹੇ ਰੁੱਖਾਂ ਨੂੰ ਹਰ ਪਾਸੇ ਵੇਖ ਰਹੇ ਹੋ, ਜੋ ਇਸ ਨਦੀ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਨੂੰ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ।" "ਤੁਸੀਂ ਦੋ, ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ, ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਰੰਗ ਵਾਲੇ, ਛਾਲੀਏ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਡੂੰਘੀ ਸਾਹ ਲੈਂਦੇ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ, ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਹੇ ਹੋ—ਤੁਸੀਂ ਕੌਣ ਹੋ?" "ਇਹ ਦੋ ਯੋਧੇ, ਸ਼ੇਰਾਂ ਵਾਂਗ ਨਜ਼ਰ, ਅਤਿ ਸ਼ਕਤੀ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮ ਵਾਲੇ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁ ਵਾਂਗ ਧਨੁ ਫੜੇ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦੇ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਚਮਕਦਾਰ, ਸੁੰਦਰ, ਉੱਚ ਰੂਪ ਵਾਲੇ, ਵਧੀਆ ਬਲ ਵਾਲੇ, ਹਾਥੀ ਦੀ ਸੂੰਡ ਵਾਂਗ ਬਾਂਹਾਂ, ਰੌਣਕ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਮਾਲਕ ਆਪ ਚਮਕਦਾ ਹੈ; ਰਾਜਾ ਬਣਨ ਦੇ ਯੋਗ, ਅਮਰਾਂ ਦੇ ਸਮਾਨ, ਤੁਸੀਂ ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ?" "ਇਹ ਦੋ ਯੋਧੇ, ਕਮਲ-ਪੱਤੀ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ, ਜਟਾਓਂ ਵਾਲੇ, ਹਰ ਰੂਪ 'ਚ ਇਕ-ਦੂਜੇ ਵਰਗੇ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵ-ਲੋਕ ਤੋਂ ਆਏ ਹੋਣ।" "ਜਿਵੇਂ ਚੰਦ ਤੇ ਸੂਰਜ ਇੱਕਠੇ ਧਰਤੀ 'ਤੇ ਆ ਗਏ ਹੋਣ, ਇਹ ਦੋ ਵਿਰਲੇ, ਚੌੜੀ ਛਾਤੀ ਵਾਲੇ, ਮਨੁੱਖ ਰੂਪ 'ਚ ਪਰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਹਨੁਮਾਨ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੀ ਚਿੰਤਾ ਤੇ ਸਾਵਧਾਨੀ ਨੂੰ ਮਨ ਵਿੱਚ ਰੱਖ ਕੇ, ਚਤੁਰਾਈ, ਆਦਰ ਤੇ ਸਪਸ਼ਟਤਾ ਨਾਲ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਸਾਹਮਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਤੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਦਾ ਉਦੇਸ਼ ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ।