ਜਦੋਂ ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ—ਇਹ ਦੋ ਮਹਾਨ ਅਤੇ ਉੱਚੇ ਕੁਲ ਦੇ ਵੀਰ—ਨੂੰ ਵਧੀਆ ਹਥਿਆਰਾਂ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਆਪਣੀ ਸ਼ੂਰਵੀਰਤਾ ਦਿਖਾਉਂਦੇ ਦੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਉਸਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਡਰ ਪੈਦਾ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਪੁਰਖਿਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਥੇ ਰਹਿ ਨਾ ਸਕਿਆ; ਡਰ ਨਾਲ ਉਸਦਾ ਮਨ ਬਹੁਤ ਹੀ ਘਬਰਾਇਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਹਾਲਾਤ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਸੋਚਦਿਆਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਜੋ ਸਵਭਾਵਕ ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਧਰਮੀ ਸੀ, ਆਪਣੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰਾਂ ਸਮੇਤ ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਸੁਗਰੀਵ, ਬੜੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਡੁੱਬਿਆ ਹੋਇਆ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਤੱਕਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਨੂੰ ਸਾਰੀ ਗੱਲ ਦੱਸਣ ਲੱਗ ਪਿਆ। ਉਸਨੇ ਕਿਹਾ, "ਇਹ ਦੋਨੋ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਾਲ਼ੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਇਸ ਮੁਸ਼ਕਲ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਆਏ ਹਨ; ਇਹ ਤਪਸਵੀ ਵੈਸ ਧਾਰ ਕੇ, ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਛੁਪੇ ਹੋਏ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ।" ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਜਦੋਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਧਨੁਧਾਰੀ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਤਾਂ ਉਹ ਇਕ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨ ਤੋਂ ਦੂਜੇ ਉੱਤਮ ਚੋਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨੇਤਾ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ ਆਪਣੇ ਮੁਖੀਆ ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਇਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਤੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਟੀਆਂ ਹਿਲਾ ਦੇਂਦੇ ਹਨ। ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਉੱਥੇ ਉੱਗੇ ਹੋਏ ਫੁੱਲਦਾਰ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਦੂਰ ਥਾਵਾਂ ਉੱਤੇ ਸਨ। ਵਧੀਆ ਵਾਨਰ, ਵੱਡੇ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ-ਦੁਆਲੇ ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਹਰਣਾਂ, ਬਿੱਲੀਆਂ ਅਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰ, ਆਪਣੇ ਮੁਖੀਆ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਜਸੀ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਵਿੱਚੋਂ ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਬੋਲਣ ਵਿੱਚ ਨਿਪੁੰਨ ਸੀ, ਡਰੇ ਹੋਏ ਅਤੇ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਚਾਲਾਕੀ ਤੋਂ ਸਸ਼ੰਕ ਸੁਗਰੀਵ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਵਾਲ਼ੀ ਦੀ ਇਹ ਵੱਡੀ ਚਿੰਤਾ ਛੱਡ ਦੇਣ। ਇਹ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਬਹੁਤ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵਾਲ਼ੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ। ਜਦ ਤੱਕ ਤੁਸੀਂ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਉਸ ਨਿਰਦਈ ਅਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵਾਲ਼ੀ ਨੂੰ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਤੁਹਾਡਾ ਇਹ ਡਰ, ਸੱਜਣੋ, ਤੁਹਾਡੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਮੰਦ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਰਕੇ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਦੁਸ਼ਟ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਾ ਵਾਲ਼ੀ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ, ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।" "ਆਹ, ਤੁਹਾਡੀ ਵਾਨਰ-ਸਭਾਵਿਕ ਚਪਲਤਾ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਛਾਲਾਂ ਮਾਰਣ ਵਾਲੇ! ਤੁਹਾਡੇ ਚੰਚਲ ਮਨ ਕਰਕੇ ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਵਿਚਾਰਾਂ ਵਿੱਚ ਟਿਕੇ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦੇ। ਸਮਝਦਾਰੀ ਅਤੇ ਵਿਵੇਕ ਨਾਲ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿੱਚ ਨਿਸ਼ਾਨੀਆਂ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਕੰਮ ਕਰੋ; ਕਿਉਂਕਿ ਜੇ ਰਾਜਾ ਕੋਲ ਗਿਆਨ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਸਾਰੇ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਹਨੂਮਾਨ ਦੀਆਂ ਇਹ ਸ਼ੁਭ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗਰੀਵ ਨੇ ਹੋਰ ਵੀ ਸ਼ੁਭ ਬਚਨ ਉਸ ਨੂੰ ਕਹੇ। ਉਹ ਕਹਿੰਦਾ ਹੈ, "ਲੰਬੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਅਤੇ ਤਲਵਾਰ ਨਾਲ ਸਜੇ ਹੋਏ—ਇਨ੍ਹਾਂ ਦੋਨਾਂ ਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਕੌਣ ਨਹੀਂ ਡਰੇਗਾ, ਜੋ ਦੇਵਪੁਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ? ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਕਿ ਇਹ ਦੋ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ ਵਾਲ਼ੀ ਵਲੋਂ ਭੇਜੇ ਗਏ ਹਨ; ਰਾਜਿਆਂ ਕੋਲ ਚਾਹੇ ਕਿੰਨੇ ਵੀ ਮਿੱਤਰ ਹੋਣ, ਇੱਥੇ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨਾ ਠੀਕ ਨਹੀਂ।" "ਦੁਸ਼ਮਣ ਜੋ ਭੇਸ ਬਦਲ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਮਨੁੱਖ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜੋ ਭਰੋਸਾ ਕਰਨ ਵਾਲਿਆਂ ਉੱਤੇ ਵੀ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਦੇ, ਉਹ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਉੱਤੇ ਵੀ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਵਾਲ਼ੀ ਆਪਣੇ ਕੰਮਾਂ ਵਿੱਚ ਚਤੁਰ ਹੈ ਅਤੇ ਰਾਜੇ ਦੂਰ ਦੀ ਸੋਚ ਰੱਖਦੇ ਹਨ; ਜਿਹੜੇ ਹੋਰਾਂ ਨੂੰ ਨਸ਼ਟ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਹ ਸਧਾਰਣ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਾਂਗ ਦਿਸਦੇ ਹੋਣ, ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ। ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਮ ਵਾਨਰ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਚਾਲ-ਚਲਨ ਅਤੇ ਬੋਲਣ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੁਭਾਵ ਨੂੰ ਵੇਖ, ਜੇ ਉਹ ਖੁਸ਼ ਮਨ ਹਨ, ਤਾ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਮਦਹ-ਸੰਸਾ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ ਪੜ੍ਹ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤਣ ਦੀ ਕੋਸ਼ਿਸ਼ ਕਰ। ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਤੂੰ ਇਹ ਪੁੱਛ ਕਿ ਇਹ ਦੋ ਧਨੁਧਾਰੀ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ। ਜੇ ਇਹ ਦੋਨੋ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹਨ, ਤਾ ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਗੱਲਾਂ ਜਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚਿਹਰੇ ਤੋਂ ਇਹ ਪਛਾਣ ਲੈਣਾ; ਮਨੁੱਖ ਦੀ ਮੰਦਾ ਸੋਚ ਪਛਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਹੁਕਮ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ, ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਪਵਨਪੁਤਰ ਹੈ, ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚੈ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। "ਜਿਵੇਂ ਹੁਕਮ," ਆਖ ਕੇ, ਅਤੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ-ਸਹਿਤ ਪਾਲਨਾ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੂਮਾਨ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ, ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਕਿਸ਼ਕਿੰਧਾ ਕੰਡ ਦੇ ਤੀਜੇ ਅਧਿਆਇ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣੋ। ਸੁਗਰੀਵ ਦੇ ਉਚਿਤ ਬਚਨਾਂ ਨੂੰ ਸਮਝ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਛਾਲ ਮਾਰ ਕੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਦੋ ਉੱਤਮ ਪੁੱਤਰਾਂ ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਆਪਣਾ ਵਾਨਰ-ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਨੂਮਾਨ, ਪਵਨਪੁਤਰ, ਇਕ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ ਅਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਦੋਨਾਂ ਵੀਰਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਉਚਿਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਵਡਿਆਈ ਕਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਰੀਤ ਅਨੁਸਾਰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਆਦਰ ਕਰਦਾ ਹੈ। ਹਨੂਮਾਨ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਚੰਗਾ ਹੈ, ਮਿੱਠੇ ਬਚਨ ਉਚਾਰਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੋ ਸੁਧਾਰਸਵਾਦੀ ਅਤੇ ਨਿਸ਼ਠਾਵਾਨ ਤਪਸਵੀਆਂ ਨੂੰ, ਜੋ ਰਾਜਰਿਸ਼ੀਆਂ ਅਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਪੁੱਛਦਾ ਹੈ, "ਤੁਸੀਂ ਦੋਨੋ, ਜੋ ਸੁੰਦਰ ਦਿੱਖ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ, ਜੋ ਜੰਗਲ ਦੇ ਹਿਰਣਾਂ ਅਤੇ ਹੋਰ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਰਹੇ ਹੋ?" "ਤੁਸੀਂ ਦੋਨੋ, ਜੋ ਉਤਸ਼ਾਹੀਤ ਲੱਗਦੇ ਹੋ, ਪੰਪਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਉੱਤੇ ਉੱਗੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕ ਰਹੇ ਹੋ, ਜੋ ਇਸ ਨਦੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰਤਾ ਵਧਾ ਰਹੇ ਹਨ। ਤੁਸੀਂ ਦੋਨੋ ਕੌਣ ਹੋ, ਜੋ ਧੀਰਜ ਵਾਲੇ ਤੇ ਸੋਨੇ ਵਰਗੇ ਚਮਕਦੇ ਹੋ, ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੇ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ ਹੋਏ ਹੋ, ਡੂੰਘੀਆਂ ਸਾਹਾਂ ਲੈ ਰਹੇ ਹੋ, ਸ਼ਾਨਦਾਰ ਬਾਂਹਾਂ ਵਾਲੇ ਹੋ, ਤੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਜੀਵਾਂ ਨੂੰ ਚੈਨ ਨਹੀਂ ਆਉਣ ਦੇ ਰਹੇ?" "ਇਹ ਦੋਨੋ ਵੀਰ, ਸਿੰਘਾਂ ਵਰਗੀ ਨਿਗਾਹ ਵਾਲੇ, ਬੇਹੱਦ ਸ਼ਕਤੀ ਅਤੇ ਸ਼ੂਰਤਾ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ, ਇੰਦਰ ਦੇ ਧਨੁਸ਼ ਵਰਗੇ ਧਨੁਸ਼ ਫੜੇ ਹੋਏ ਹਨ, ਦੁਸ਼ਮਣਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ। ਉਹ ਚਮਕਦੇ, ਸੁੰਦਰ ਅਤੇ ਉੱਚੀ ਜਾਤ ਵਾਲੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਵਧੀਆ ਬਲਦਾਂ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀਆਂ ਬਾਂਹਾਂ ਹਾਥੀ ਦੇ ਸੁੰਡਾਂ ਵਾਂਗ ਹਨ, ਉਹ ਪ੍ਰਤਾਪੀ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਉੱਤਮ ਲੱਗਦੇ ਹਨ।" "ਤੁਹਾਡੀ ਚਮਕ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ ਵੀ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਿਤ ਹੋ ਜਾਂਦਾ ਹੈ; ਤੁਸੀਂ ਰਾਜਾ ਹੋਣ ਦੇ ਯੋਗ ਹੋ, ਅਮਰਾਂ ਵਰਗੇ ਹੋ, ਇੱਥੇ ਇਸ ਧਰਤੀ ਉੱਤੇ ਕਿਵੇਂ ਆਏ ਹੋ? ਇਹ ਦੋਨੋ ਵੀਰ, ਕਮਲ ਦੀ ਪੰਖੁੜੀਆਂ ਵਰਗੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਹਰ ਤਰ੍ਹਾਂ ਇਕੋ ਜਿਹੇ ਲੱਗਦੇ ਹਨ, ਜਿਵੇਂ ਦੇਵਲੋਕ ਤੋਂ ਇੱਥੇ ਆਏ ਹੋਣ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਸੁਗਰੀਵ ਦੀ ਚਿੰਤਾ, ਉਸਦੇ ਸਲਾਹਕਾਰਾਂ ਦੀ ਚਲਾਕੀ, ਅਤੇ ਹਨੂਮਾਨ ਦੀ ਸਮਝਦਾਰੀ ਨਾਲ, ਵਾਨਰ ਅਤੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿਚਕਾਰ ਪਹਿਲੀ ਵਾਰ ਸੰਵਾਦ ਹੋਇਆ।