ਇੱਥੋਂ ਕਹਾਣੀ ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵਗਦੀ ਹੈ: ਜਦ ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ ਨੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸਾਥੀ ਨੇ ਸਮਝਾਇਆ ਕਿ ਉਹ ਮੋਹ ਅਤੇ ਵਿਆਕੁਲਤਾ ਛੱਡਣ, ਤਾਂ ਰਾਮ, ਜੋ ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਭਰੇ ਹੋਏ ਸਨ, ਆਪਣੇ ਮਨ ਤੋਂ ਦੁਖ ਤੇ ਭਰਮ ਹਟਾ ਕੇ ਫੇਰ ਸੰਯਮ ਵਿਚ ਆ ਗਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ, ਅਟੱਲ ਰਾਮ, ਸੁੰਦਰ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਪਾਰ ਕਰ ਗਏ, ਜਿਸ ਦੇ ਕੰਢਿਆਂ ਤੇ ਰੁੱਖ ਲਹਿਰਾ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ, ਰਾਮ, ਜਦ ਪੂਰੇ ਜੰਗਲ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਝਰਨੇ ਤੇ ਗੁਫਾਵਾਂ ਹਨ, ਉਹ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਹਿਰਦੇ ਵਿਚ ਦੁਖ ਲੈ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਵਧਦੇ ਹਨ। ਜਿਵੇਂ ਉਹ ਚੱਲ ਰਹੇ ਹਨ, ਰਾਮ ਦੀ ਚਾਲ ਗੁੱਸੇ ਵਾਲੇ ਹਾਥੀ ਵਰਗੀ ਹੈ, ਪਰ ਮਨ ਤੋਂ ਅਡੋਲ ਹਨ। ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਭਰਾ ਪ੍ਰਤੀ ਭਗਤਿ ਰੱਖਦੇ ਹਨ, ਧਰਮ ਅਤੇ ਬਲ ਨਾਲ ਰਾਘਵ ਦੀ ਰੱਖਿਆ ਕਰਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਉਹ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਰਬਤ ਦੇ ਢਲਾਨ ਨੇੜੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਹ ਦੋ ਅਜੀਬ ਤੇ ਅਨੋਖੇ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਉਣ ਤੇ ਨ ਡਰੇ, ਨ ਹਿਲੇ। ਉੱਥੇ, ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਮੁਖੀ ਨੇ, ਹੌਲੀ ਹਾਥੀ ਵਰਗਾ ਚਾਲ ਚਲਦਿਆਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਘੁੰਮਦੇ ਵੇਖਿਆ, ਤੇ ਡਰ ਅਤੇ ਚਿੰਤਾ ਵਿਚ ਡੁੱਬ ਕੇ ਨਿਰਾਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ। ਉਹ ਦੋਨੋ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਰਾਘਵਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ, ਵਾਨਰ ਡਰ ਗਏ ਤੇ ਇੱਕ ਪਵਿੱਤਰ, ਆਨੰਦਮਈ, ਤੇ ਸੁਰੱਖਿਅਤ ਆਸ਼ਰਮ ਵੱਲ ਚਲੇ ਗਏ, ਜੋ ਸਦਾ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀਆਂ ਦੀ ਆਸਥਾ ਦਾ ਸਥਾਨ ਸੀ। ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਦੂਜਾ ਸਰਗ ਸੁਣੋ। ਜਦ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਜੋ ਸ਼ਸਤ੍ਰਧਾਰੀ ਤੇ ਪਰਾਕ੍ਰਮੀ ਸਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਿਆ, ਤਾਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਡਰ ਗਿਆ। ਉਹ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਬਲੀ ਪੁਰਖਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਠਹਿਰ ਨਹੀਂ ਸਕਿਆ; ਡਰੇ ਹੋਏ ਵਾਨਰ ਦਾ ਮਨ ਅਸ਼ਾਂਤ ਹੋ ਗਿਆ। ਸਥਿਤੀ ਦੀ ਗੰਭੀਰਤਾ ਨੂੰ ਸਮਝਦਿਆਂ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਤੇ ਸਾਰੇ ਵਾਨਰ ਗਹਿਰੀ ਚਿੰਤਾ ਵਿੱਚ ਪੈ ਗਏ। ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਦਾ ਰਾਜਾ, ਬਹੁਤ ਚਿੰਤਤ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਵੱਲ ਤੱਕਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਮੰਤਰੀਆਂ ਨੂੰ ਦੱਸਦਾ ਹੈ: "ਇਹ ਦੋਨੋ ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ ਵਾਲੀ ਦੇ ਕਹਿਣ ਤੇ ਇਸ ਕਠਿਨ ਜੰਗਲ ਵਿਚ ਆਏ ਹਨ; ਵੈਰਾਗੀ ਵੈਸ਼ ਭੇਖ ਵਿਚ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਕਿਸੇ ਛੁਪੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ।" ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਉਹ ਉੱਚ ਕੋਟੀ ਦੇ ਧਨੁਧਾਰੀ ਵੇਖ ਕੇ, ਉਸ ਪਹਾੜੀ ਢਲਾਨ ਤੋਂ ਇੱਕ ਹੋਰ ਉੱਤਮ ਚੋਟੀ ਵੱਲ ਚਲੇ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਉੱਥੇ ਜਾ ਕੇ, ਉਹ ਵਾਨਰ ਮੁਖੀ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਘੇਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਇੱਕ ਲਾਈਨ ਵਿੱਚ, ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰਦੇ ਹੋਏ, ਉਹ ਆਪਣੀ ਤੇਜ਼ੀ ਨਾਲ ਪਹਾੜਾਂ ਦੇ ਚੋਟੀਆਂ ਨੂੰ ਹਿਲਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸਾਰੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਛਲਾਂਗਾਂ ਮਾਰ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਥਾਵਾਂ ਦੇ ਵਿਕਸਿਤ ਰੁੱਖ ਤੋੜ ਦਿੰਦੇ ਹਨ, ਜੋ ਪਹੁੰਚ ਤੋਂ ਬਾਹਰ ਸਨ। ਉੱਤਮ ਵਾਨਰ, ਉਸ ਮਹਾਨ ਪਹਾੜ ਦੇ ਆਲੇ ਦੁਆਲੇ ਛਲਾਂਗਾਂ ਲਾਉਂਦੇ ਹੋਏ, ਹਰਣਾਂ, ਬਿੱਲੀਆਂ ਤੇ ਬਾਘਾਂ ਨੂੰ ਡਰਾ ਦਿੰਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮੰਤਰੀ, ਮੁੱਖੀ ਵਾਨਰ ਦੇ ਨਾਲ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਕੇ, ਉੱਚ ਪਹਾੜ ਉੱਤੇ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਖੜੇ ਹੋ ਜਾਂਦੇ ਹਨ। ਫਿਰ ਹਨੁਮਾਨ, ਜੋ ਬੋਲੇ ਵਿਚ ਨਿਪੁੰਨ ਹੈ, ਡਰੇ ਅਤੇ ਵਾਲੀ ਦੀ ਚਾਲਾਕੀ ਉੱਤੇ ਸ਼ੱਕ ਕਰਦੇ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਇਹ ਵਾਲੀ ਵਾਲੀ ਚਿੰਤਾ ਸਭ ਛੱਡ ਦੇਵੋ; ਇਹ ਮਲਯ ਪਹਾੜ ਉੱਤਮ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ।" "ਤੂੰ ਡਰ ਕੇ ਭੱਜਿਆ ਹੈਂ, ਪਰ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਉਹ ਕ੍ਰੂਰ ਤੇ ਭਿਆਨਕ ਵਾਲੀ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ। ਤੇਰਾ ਇਹ ਡਰ ਤੇਰੇ ਵੱਡੇ ਭਰਾ ਦੀਆਂ ਬੁਰੀਆਂ ਕਰਤੂਤਾਂ ਕਾਰਨ ਹੈ, ਪਰ ਉਹ ਦੁਸਟ ਹਿਰਦੇ ਵਾਲਾ ਇੱਥੇ ਨਹੀਂ। ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੋਈ ਖ਼ਤਰਾ ਨਹੀਂ ਵੇਖਦਾ।" "ਤੇਰੀ ਵਾਨਰ ਸਵਭਾਵਤਾ ਸਾਫ਼ ਨਜ਼ਰ ਆਉਂਦੀ ਹੈ, ਹੇ ਛਲਾਂਗ ਲਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਤੇਰਾ ਮਨ ਚੰਚਲ ਹੈ, ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਿਚ ਸਥਿਰ ਨਹੀਂ ਰਹਿੰਦਾ।" "ਤੂੰ ਬੁੱਧੀ ਤੇ ਵਿਵੇਕ ਵਾਲਾ ਹੈਂ, ਹਰ ਕੰਮ ਵਿਚ ਸੰਕੇਤ ਦੇ ਅਨੁਸਾਰ ਚੱਲ; ਜੋ ਰਾਜਾ ਬੁੱਧੀਹੀਨ ਹੋਵੇ, ਉਹ ਸਭ ਜੀਵਾਂ ਉੱਤੇ ਰਾਜ ਨਹੀਂ ਕਰ ਸਕਦਾ।" ਹਨੁਮਾਨ ਦੇ ਇਹ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਹੋਰ ਵੀ ਮੰਗਲਮਈ ਬਚਨ ਹਨੁਮਾਨ ਨੂੰ ਆਖਦਾ ਹੈ: "ਲੰਮੇ ਬਾਂਹਾਂ ਅਤੇ ਵਿਸ਼ਾਲ ਅੱਖਾਂ ਵਾਲੇ, ਧਨੁਸ਼, ਤੀਰ ਤੇ ਤਲਵਾਰ ਧਾਰਨ ਕੀਤੇ, ਇਹ ਦੋਨੋ, ਜੋ ਦੇਵਪੁੱਤਰਾਂ ਵਰਗੇ ਦਿਸਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਕੌਣ ਨਾ ਡਰ ਜਾਵੇ?" "ਮੈਨੂੰ ਸ਼ੱਕ ਹੈ ਇਹ ਦੋਨੋ ਵਧੀਆ ਪੁਰਖ ਵਾਲੀ ਨੇ ਭੇਜੇ ਹਨ; ਚਾਹੇ ਰਾਜਿਆਂ ਦੇ ਬਹੁਤ ਸਾਥੀ ਹੋਣ, ਇੱਥੇ ਭਰੋਸਾ ਨਹੀਂ ਕਰਨਾ ਚਾਹੀਦਾ।" "ਦੁਸ਼ਮਣ ਜੋ ਭੇਖ ਬਦਲ ਕੇ ਆਉਂਦੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣਨਾ ਚਾਹੀਦਾ ਹੈ; ਜਿਹੜੇ ਭਰੋਸੇਯੋਗ ਨਹੀਂ, ਉਹ ਭਰੋਸਾ ਕਰਦੇ ਹੋਇਆਂ ਨੂੰ ਵੀ ਕਮਜ਼ੋਰੀ ਤੇ ਵਾਰ ਕਰਦੇ ਹਨ।" "ਵਾਲੀ ਕਰਮ ਵਿਚ ਚਤੁਰ ਹੈ, ਤੇ ਰਾਜੇ ਦੂਰਦਰਸ਼ੀ ਹੁੰਦੇ ਹਨ; ਤੂੰ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦਾ ਨਾਸ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਭਾਵੇਂ ਉਹ ਆਮ ਪੁਰਖਾਂ ਵਰਗੇ ਹੀ ਲੱਗਣ।" "ਇਸ ਲਈ, ਤੂੰ ਆਮ ਵਾਨਰ ਵਾਂਗ ਉਨ੍ਹਾਂ ਕੋਲ ਜਾ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਾਵ-ਭਾਵ, ਚਾਲ-ਚਲਨ ਤੇ ਬੋਲੀ ਦੇਖ ਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਛਾਣ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਪ੍ਰਵਿਰਤੀ ਵੇਖ, ਜੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਹਿਰਦੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਵਾਰ-ਵਾਰ ਪ੍ਰਸ਼ੰਸਾ ਕਰਕੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦਾ ਭਰੋਸਾ ਜਿੱਤ, ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਸੰਕੇਤ ਪੜ੍ਹ।" "ਮੇਰੇ ਸਾਹਮਣੇ ਖੜਾ ਹੋ ਕੇ, ਹੇ ਉਤਮ ਵਾਨਰ, ਤੂੰ ਪੁੱਛ ਕਿ ਇਹ ਦੋਨੋ ਧਨੁਧਾਰੀ ਇਸ ਜੰਗਲ ਵਿੱਚ ਕਿਹੜੇ ਉਦੇਸ਼ ਨਾਲ ਆਏ ਹਨ।" "ਜੇ ਇਹ ਦੋਨੋ ਹਿਰਦੇ ਤੋਂ ਸ਼ੁੱਧ ਹਨ, ਤੂੰ ਇਹ ਜਾਣ ਲੈ, ਹੇ ਵਾਨਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਬੋਲੀ ਜਾਂ ਰੂਪ ਤੋਂ; ਲੋਕਾਂ ਦੀ ਦੁਸਟਤਾ ਪਛਾਣੀ ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈ।" ਇਸ ਪ੍ਰਕਾਰ ਵਾਨਰ ਰਾਜਾ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਕੋਲ ਜਾਣ ਦਾ ਨਿਸ਼ਚਯ ਕਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ। ਉਹ ਆਖਦਾ ਹੈ, "ਜਿਵੇਂ ਆਕਿਆ," ਤੇ ਉਸ ਬੁੱਧੀਮਾਨ ਤੇ ਸ਼ਕਤੀਸ਼ਾਲੀ ਵਾਨਰ ਦੇ ਬਚਨਾਂ ਦੀ ਆਦਰ ਕਰਦਿਆਂ, ਮਹਾਬਲੀ ਹਨੁਮਾਨ ਰਾਮ, ਜੋ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਹੈ, ਕੋਲ ਜਾਂਦਾ ਹੈ। ਹੁਣ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਕਿਸਕਿੰਧਾ ਕਾਂਡ ਦਾ ਤੀਜਾ ਅਧਿਆਇ ਸੁਣੋ। ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਦੇ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾ ਵਾਲੇ ਬਚਨ ਸਮਝ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਤੋਂ ਛਲਾਂਗ ਲਾ ਕੇ ਦੋ ਰਘੁਵੰਸ਼ੀਆਂ ਕੋਲ ਪਹੁੰਚਦਾ ਹੈ। ਫਿਰ, ਆਪਣਾ ਵਾਨਰ ਰੂਪ ਛੱਡ ਕੇ, ਹਨੁਮਾਨ, ਪਵਨ ਪੁੱਤਰ, ਇਕ ਭਿਖਾਰੀ ਦਾ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਤੁਰਾਈ ਨਾਲ ਕੰਮ ਕਰਦਾ ਹੈ।