ਪੰਪਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਉੱਤੇ ਜਨਮੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ ਸਮਾਨ ਰਾਮ ਜੀ ਦੇ ਲਈ, ਉਸ ਧਾਰਮਿਕ ਅਤੇ ਸਤਿਕਾਰੀ ਆਤਮਾ, ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਵਚਨ ਕਹੇ। ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਨੇ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖਰੀ ਰਹੀ ਸੀ, ਉਸ ਸ਼ਬਰੀ ਤੋਂ ਦਾਨਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਸ ਦੀ ਜਾਣਕਾਰੀ ਰੱਖਦੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਮੈਂ ਇਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਇਸ ਨੂੰ ਆਪਣੀ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦਿਓ।" ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਸ਼ਬਦ ਨਿਕਲੇ, ਤਦ ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਵਿਖਾਇਆ: "ਇਹ ਜੰਗਲ ਬੜੀ ਘਣੀ ਕਾਲੀ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਅਨੇਕ ਜੰਗਲੀ ਜਾਨਵਰ ਅਤੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਇਹ ਮਤੰਗਾ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਸ਼ਹੂਰੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਤਨ; ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ, ਮਹਾਨ ਤੇਜ ਵਾਲੇ ਅਧਿਆਪਕਾਂ ਨੇ ਯਜਨ ਕਰਕੇ, ਪਵਿੱਤਰ ਵੈਦਿਕ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ ਸੀ।" "ਇਹ ਉਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਗਿਆ ਵੈਦਿਕ ਵੇਦਿਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਆਦਰਯੋਗ ਅਧਿਆਪਕ, ਥਕਾਵਟ ਕਰਕੇ ਕੰਨਪੇ ਰਹੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਭੇਟ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੀ ਤਾਕਤ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਵੇਦਿਕ ਅਦਭੁਤ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੀ ਹੈ, ਅਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਰੌਸ਼ਨੀ ਫੈਲਾ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਅਧਿਆਪਕ, ਉਪਵਾਸ ਅਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਹੀ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ—ਇਹੋ, ਤੁਸੀਂ ਦੇਖੋ।" "ਯਜਨ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਲਾਂ ਦੀਆਂ ਚੋਲੀਆਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ 'ਤੇ ਰੱਖੀਆਂ; ਅੱਜ ਵੀ, ਹੇ ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਰਤਨ, ਇੱਥੇ ਉਹ ਚੋਲੀਆਂ ਸੁੱਕੀਆਂ ਨਹੀਂ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੜ੍ਹਾਏ ਫੁੱਲ, ਨੀਲੇ ਕੰਵਾਂ ਦੇ ਨਾਲ, ਕਦੇ ਮੁਰਝਾਏ ਨਹੀਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਸਭ ਕੁਝ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਬਹੁਤ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਕੀਤਾ ਗਿਆ ਸੀ।" "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਦੇਖ ਲਿਆ ਅਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕਹਾਣੀ ਵੀ ਸੁਣ ਲਈ; ਇਸ ਲਈ, ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਨਾਲ, ਮੈਂ ਆਪਣਾ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਉਹਨਾਂ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।" ਉਸ ਦੇ ਇਹ ਧਾਰਮਿਕ ਬਚਨ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਤਿ ਅਨੰਦ ਹੋਇਆ ਤੇ ਕਿਹਾ, "ਕਿੰਨਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ!" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਬਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਆਪਣੇ ਵਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਮਜਬੂਤ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ, "ਤੁਸੀਂ ਮੇਰਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਭਲੀ ਮਹਿਲਾ; ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੋ, ਜਿਵੇਂ ਚਾਹੋ, ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੋ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ 'ਤੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਛਾਲਾਂ ਅਤੇ ਕਾਲੀ ਮਿਰਗ-ਚਮੜੀ ਪਹਿਨੀ ਹੋਈ ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਯਜਨ-ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਭੜਕਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ, ਸਵਰਗ ਵੱਲ ਚਲ ਪਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ, ਸੁਗੰਧਤ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਥੇ ਉਹ ਦਿਵਿਆ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ, ਸੁੰਦਰ ਰੂਪ ਵਿੱਚ, ਓਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਬਿਜਲੀ ਦੀ ਚਮਕ ਵਾਂਗ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਸ਼ਬਰੀ, ਆਪਣੀ ਧਿਆਨ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਉਸ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਧਰਮਾਤਮਾ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰਾ ਵਾਕਿਆ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕੀ ਰਾਮਾਯਣ ਦੇ ਅਰੰਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਚਹੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਵਿੱਚ ਹੈ। ਜਦ ਸ਼ਬਰੀ ਆਪਣੇ ਆਤਮ-ਤਪ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ, ਰਾਘਵ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਵਿਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਸੋਚਿਆ, ਤੇ ਧਾਰਮਿਕ ਰਾਘਵ ਨੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਭਲਾਈ ਵਿੱਚ ਲਗਨ ਵਾਲਾ ਤੇ ਧੀਰਜ ਵਾਲਾ ਸੀ, ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਕੇ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਸੁਭਾਵਕ, ਮੈਂ ਉਹ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇਖਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਅਸਲ ਵਿੱਚ ਅਦਭੁਤ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਘ ਅਤੇ ਹਿਰਨ ਇਕੱਠੇ ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਅਤੇ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀਆਂ ਵੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ।" "ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ 'ਤੇ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਸੀਂ ਪੂਰੀ ਰੀਤ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਤੇ ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਭੇਟ ਦਿੱਤੀ ਹੈ।" "ਅਸਾਡੀ ਉੱਤੇ ਅਸੁਭ ਲਖਣ ਮਿਟ ਗਈ ਹੈ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਆ ਗਈ ਹੈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਹੁਣ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ।" "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਅਨੁਭਵ ਉਤਪੰਨ ਹੋ ਰਿਹਾ ਹੈ; ਆਓ, ਅਸੀਂ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਚਲਦੇ ਹਾਂ।" "ਉਥੇ, ਕੁਝ ਦੂਰ ਨਹੀਂ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਸੂਰਜ ਦਾ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਡਰ ਕੇ, ਉਹ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਪ੍ਰਧਾਨ ਹੈ।" "ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਉਸ 'ਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ;" ਐਸਾ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰਿ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਨ ਰਾਮ ਨੂੰ ਜਵਾਬ ਦਿੱਤਾ: "ਚਲੋ, ਅਸੀਂ ਉਥੇ ਜਲਦੀ ਚਲਦੇ ਹਾਂ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਉਧੇਰੇ ਵੱਲ ਉਤਸੁਕ ਹੈ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਵਿਦਾ ਹੋ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਅਧਿਪਤੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਚਲ ਪਏ। ਫਿਰ, ਉਹ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾ, ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ 'ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੇ ਚਾਰ ਪਾਸੇ ਫੁੱਲਾਂ ਵਾਲੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਹਾਰਦੇ ਰਹੇ। ਉਹ ਵੱਡਾ ਜੰਗਲ ਕਯਾਸ਼ਟਿਕਾ, ਅਰਜੁਨਕਾ, ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਾ, ਕਿਰਾਕਾ ਆਦਿ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਪੰਛੀਆਂ ਵੀ ਉਥੇ ਵੱਸਦੇ ਸਨ। ਰਾਮ, ਜੋ ਵਿਛੋੜੇ ਦੀ ਤਪਤ ਨਾਲ ਜਲ ਰਿਹਾ ਸੀ, ਉਹ ਅਨੇਕ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਬਹੁਤ ਸਾਰੇ ਸਰੋਵਰਾਂ ਨੂੰ ਵੇਖਦਾ ਹੋਇਆ, ਵੱਡੀ ਝੀਲ ਵੱਲ ਚਲਿਆ। ਦੂਰੋਂ ਪਹੁੰਚ ਕੇ, ਉਹ ਮਤੰਗਾ ਦੇ ਸਰੋਵਰ, ਜਿਸ ਵਿੱਚ ਪਾਣੀ ਸੀ, 'ਤੇ ਪਹੁੰਚਿਆ ਤੇ ਅੰਦਰ ਗਿਆ। ਉਥੇ, ਰਘੁਵੰਸ਼ ਦੇ ਦੋ ਪੁੱਤਰ, ਸ਼ਾਂਤ ਤੇ ਅਡੋਲ, ਚਲੇ; ਪਰ ਦਸ਼ਰਥ ਪੁੱਤਰ ਰਾਮ, ਦੁੱਖ ਨਾਲ ਘਿਰਿਆ ਹੋਇਆ ਸੀ। ਉਹ ਸੁੰਦਰ ਕੰਵਾਂ ਵਾਲੀ ਝੀਲ ਵਿੱਚ ਗਿਆ, ਜੋ ਫੁੱਲੇ ਹੋਏ ਕੰਵਾਂ ਨਾਲ ਭਰੀ ਹੋਈ ਸੀ, ਤੇ ਜਿਸ ਦੇ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਤਿਲਕ, ਅਸ਼ੋਕ, ਪੁੰਨਾਗਾ, ਬਕੁਲਾ, ਉਦਾਲਕਾ ਆਦਿ ਦਰੱਖਤ ਸਨ। ਉਹ ਝੀਲ, ਸੋਹਣੀਆਂ ਬਾਗਾਂ ਨਾਲ ਘਣੀ, ਪਾਣੀ ਵਿੱਚ ਕੰਵਾਂ ਦੀ ਭੀੜ, ਕ੍ਰਿਸਟਲ ਵਾਂਗ ਸਾਫ, ਨਰਮ ਰੇਤ ਨਾਲ ਵਿਛੀ ਹੋਈ, ਬਹੁਤ ਮਨਮੋਹਣੀ ਸੀ। ਉਹ ਝੀਲ ਮੱਛੀਆਂ ਅਤੇ ਕਛੂਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨਾਲ ਸੁਸ਼ੋਭਿਤ, ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਜਿਵੇਂ ਸਾਥੀਆਂ ਨਾਲ ਘਿਰੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉਥੇ ਕਿਨਨਰ, ਸੱਪ, ਗੰਧਰਵ, ਯਕਸ਼, ਰਾਖਸ਼, ਵਗੈਰਾ ਆ ਕੇ ਵੱਸਦੇ, ਤੇ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਲਤਾਵਾਂ ਨਾਲ ਢੱਕੀ ਹੋਈ, ਠੰਡੀ ਪਾਣੀ ਦੀ ਸੁੰਦਰ ਝੀਲ ਸੀ। ਉਹ ਝੀਲ ਲਾਲ ਕੰਵਾਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਜਲ-ਕੁਮੁਦੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰੀ, ਕਮੁਦ ਫੁੱਲਾਂ ਦੇ ਗੁੱਚਿਆਂ ਨਾਲ ਚਿੱਟੀ, ਨੀਲੀਆਂ ਕੰਵਾਂ ਨਾਲ ਨੀਲੀ, ਬਹੁਤ ਰੰਗੀਨ ਚਾਦਰ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੀ ਸੀ। ਕੰਵਾਂ ਤੇ ਨੀਲੀ ਜਲ-ਕੁਮੁਦੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ, ਸੁਗੰਧਤ ਕੰਵਾਂ ਦੀ ਮਾਤ, ਕੰਢਿਆਂ 'ਤੇ ਫੁੱਲਦਾਰ ਆਮ ਦੀਆਂ ਬਾਗਾਂ, ਤੇ ਮੋਰਾਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜਦੀ ਸੀ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਮਤੰਗਾ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ, ਸ਼ਬਰੀ ਦੀ ਕਹਾਣੀ, ਅਤੇ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਦੇ ਸੁੰਦਰ ਦ੍ਰਿਸ਼ ਦੀ ਪਵਿੱਤਰ ਯਾਤਰਾ ਕੀਤੀ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਅਗਲੀ ਖੋਜ ਤੇ ਯਾਤਰਾ ਲਈ ਆਸ਼ਾ ਤੇ ਆਤਮ-ਸੰਤੋਖ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਸੀ।