ਰਾਮ ਜੀ ਨੇ ਸ਼ਬਰੀ ਨੂੰ ਪਿਆਰ ਨਾਲ ਪੁੱਛਿਆ, "ਕੀ ਤੇਰੇ ਵ੍ਰਤ ਪੂਰੇ ਹੋ ਰਹੇ ਹਨ? ਕੀ ਤੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ? ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਫਲ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ?" ਰਾਮ ਦੇ ਇੰਝ ਪੁੱਛਣ ਉੱਤੇ, ਉਹ ਤਪਸਵਿਨੀ, ਜਿਹੜੀ ਬਹੁਤ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ ਅਤੇ ਸਾਧੂਆਂ ਵਿੱਚ ਮਾਣੀ ਜਾਂਦੀ ਸੀ, ਵੱਡੀ ਉਮਰ ਵਾਲੀ ਅਤੇ ਅਡਿੱਗ ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਰੱਖੀ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਵੇਖ ਕੇ ਮੇਰੇ ਤਪ ਦੀ ਸਾਰੀ ਕਮੀ ਪੂਰੀ ਹੋ ਗਈ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ ਤੇ ਮੇਰੇ ਗੁਰੂਆਂ ਦੀ ਭੀ ਪੂਰੀ ਇੱਜ਼ਤ ਹੋ ਗਈ। ਅੱਜ ਮੇਰੇ ਤਪ ਦਾ ਸਫਲ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ, ਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਵਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ, ਰਾਮ, ਤੂੰ ਇਥੇ ਆ ਕੇ ਮੇਰਾ ਸਤਿਕਾਰ ਸਵੀਕਾਰ ਕੀਤਾ।" "ਤੇਰੀ ਦਇਆ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ, ਹੇ ਮੈਨੂੰ ਮਾਣ ਦੇਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ। ਤੇਰੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨਾਂ ਨੂੰ ਹਰਾਉਣ ਵਾਲੇ, ਹੁਣ ਮੈਂ ਅਬਿਨਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਵਿੱਚ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਜਦ ਤੂੰ ਚਿਤ੍ਰਕੂਟ ਚ ਕਿਰਣਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਰਥਾਂ ਤੇ ਆਇਆ, ਉਥੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗੁਣਵਾਨ ਤੇ ਬਹੁਤ ਭਾਗਾਂ ਵਾਲੇ ਹਨ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ—‘ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਇਸ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਉਸਦਾ, ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦਾ, ਅਤਿਥੀ ਵਾਂਗ ਸਤਿਕਾਰ ਕਰੀਂ, ਤੇ ਜਦ ਤੂੰ ਉਸ ਨੂੰ ਵੇਖ ਲਵੇਂਗੀ, ਤਾਂ ਤੈਨੂੰ ਸਦਾ ਲਈ ਉੱਚਾ ਤੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਲੋਕ ਮਿਲੇਗਾ।’" "ਇਹੋ ਜਿਹੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਭੂਸ਼ਣ, ਮੈਂ ਤੇਰੇ ਲਈ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਫਲ-ਫੂਲ ਇਕੱਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਪੰਪਾ ਦੇ ਕਿਨਾਰੇ ਜਨਮੇ, ਹੇ ਮਨੁੱਖ-ਸ਼ੇਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਤੇਰੇ ਲਈ ਕੀਤਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਰਾਮ ਜੀ ਕੋਲ ਆਪਣੇ ਮਨ ਦੀ ਗੱਲ ਰੱਖੀ। ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਤੋਂ ਪੁੱਛਿਆ, "ਤੂੰ ਦਾਨਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਅਸਲ ਤਾਕਤ ਬਹੁਤ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੀ ਹੈਂ। ਮੈਂ ਉਸ ਬਾਰੇ ਸੁਣਿਆ ਤਾਂ ਹੈ, ਪਰ ਜੇ ਤੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇਂ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਉਹ ਸਿੱਧੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਵੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ।" ਜਦ ਰਾਮ ਦੇ ਮੂੰਹੋਂ ਇਹ ਬੋਲ ਨਿਕਲੇ, ਤਾਂ ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿਖਾਇਆ। ਉਹ ਕਹਿੰਦੀ, "ਵੇਖੋ, ਇਹ ਜੰਗਲ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਘਣਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਕਈ ਜਾਨਵਰ ਤੇ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਮਤੰਗ ਰਿਸ਼ੀ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿਸ ਦੀ ਮਹਾਨ ਖਿਆਤੀ ਹੈ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ। ਇਥੇ ਮੇਰੇ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਯਗ੍ਯ ਕੀਤੇ, ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਹਵਨ ਕਰਕੇ ਇਹ ਚੌਕ ਬਣਾਇਆ।" "ਇਹ ਵੋਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬਣਾਇਆ ਚੌਕ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਆਦਰਨੀਯ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ, ਹੱਥ ਕੰਬਦੇ ਹੋਏ, ਫੁੱਲਾਂ ਦੀ ਅਰਪਣਾ ਕੀਤੀ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਸ਼੍ਰੇਸ਼ਠ, ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਚੌਕ ਅਤੁੱਲ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਤੇ ਸਾਰੇ ਪਾਸਿਆਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹੈ।" "ਉਹ ਰਿਸ਼ੀ, ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਅੱਗੇ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਬੁਲਾਇਆ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ—ਇਹ ਵੇਖੋ। ਯਗ੍ਯ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੇ ਛਾਲਾਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਤੇ ਸੁੱਟ ਦਿੱਤੇ, ਜੋ ਅੱਜ ਤੱਕ ਇੱਥੇ ਸੁੱਕੇ ਨਹੀਂ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਵੱਲੋਂ ਚੜ੍ਹਾਏ ਹੋਏ ਫੁੱਲ ਤੇ ਨੀਲੇ ਕਮਲ, ਇੱਥੇ ਅੱਜ ਤੱਕ ਨਹੀਂ ਮੁਰਝਾਏ, ਭਾਵੇਂ ਇਹ ਸਾਰੇ ਕਰਮ ਕਈ ਸਮਾਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।" "ਹੁਣ ਤੁਸੀਂ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਵੇਖ ਲਿਆ ਤੇ ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ ਵੀ ਸੁਣ ਲਈ। ਹੁਣ ਜੇ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦਿਓ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡ ਕੇ ਚਲੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਆਪਣੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਇੱਥੇ ਰਹਿ ਕੇ ਕੀਤੀ।" ਸ਼ਬਰੀ ਦੀ ਇਹ ਧਰਮਮਈ ਗੱਲ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਘੁਕੁਲ ਨੰਦਨ ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਦੋਵਾਂ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤੁੱਲ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਤੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਵਾਹ! ਕਿੰਨਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ।" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਬਰੀ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ, ਹੇ ਭਲੀ ਔਰਤ, ਹੁਣ ਜਿੱਥੇ ਤੇਰਾ ਮਨ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹੈ, ਉਥੇ ਚਲੀ ਜਾ।" ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਮਿਲਣ ਉੱਤੇ, ਜਟਾਵਾਲੀ, ਛਾਲ ਤੇ ਕਾਲੇ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗ ਚਮੜੇ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਰੀ, ਹੰਸਦਿਆਂ-ਹੰਸਦਿਆਂ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਗ ਨੂੰ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਗਈ। ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ, ਦਿਵਿਆ ਗਹਣਿਆਂ ਤੇ ਸੁਗੰਧਤ ਲੇਪ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ, ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ। ਉਥੇ ਉਹ ਦਿਵਿ-ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੇ, ਰੂਪ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਸੁੰਦਰ, ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੀ ਹੋਈ, ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਰੌਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਤਪ-ਸਮਾਧੀ ਨਾਲ, ਸ਼ਬਰੀ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਤੇ ਪਹੁੰਚ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਉੱਚ ਆਤਮਾ, ਧਰਮਵਾਨ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਸਾਰੇ ਵਿਸ਼ੇਸ਼ ਪ੍ਰਸੰਗ ਮਹਾਨ ਵਾਲਮੀਕਿ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਚੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ (ਅਧਿਆਇ) ਵਿੱਚ ਆਉਂਦੇ ਹਨ। ਜਦ ਸ਼ਬਰੀ ਆਪਣੇ ਤਪ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸੁਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚਿਆ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਹ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਰਘੁਨੰਦਨ ਨੇ ਆਪਣੇ ਸਦਾ ਭਲੇ ਦੀ ਇੱਛਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਤੇ ਅਡਿੱਗ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਮਿੱਠੇ ਸੁਭਾਵ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਸਾਧੂਆਂ ਦਾ ਆਸ਼ਰਮ ਵੇਖਿਆ, ਜੋ ਸਹਿਂਯਮੀ ਸਨ, ਬੜਾ ਅਦਭੁਤ ਹੈ। ਉਥੇ ਬਾਘ ਤੇ ਹਿਰਣ ਇਕੱਠੇ ਨਿਡਰਤਾ ਨਾਲ ਵੱਸਦੇ ਹਨ ਤੇ ਕਈ ਕਿਸਮ ਦੇ ਪੰਛੀ ਵੀ ਹਨ।" "ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਾਂ ਉੱਤੇ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਸੀਂ ਸਮੁੱਚਤ ਤਰੀਕੇ ਨਾਲ ਸਨਾਨ ਕੀਤਾ ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਪਿੰਡ ਦਿੱਤਾ।" "ਹੁਣ ਸਾਡੀ ਸਾਰੀ ਅਪਸ਼ਕੁਨਤਾ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈ ਤੇ ਭਾਗ ਜਾਗ ਪਿਆ। ਇਸ ਕਰਕੇ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਅਤਿ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ।" "ਹੇ ਮਨੁੱਖ-ਸ਼ੇਰ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ ਮੰਗਲਮਈ ਭਾਵ ਆ ਰਿਹਾ ਹੈ। ਆ, ਚਲ, ਅਸੀਂ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਚੱਲੀਏ, ਜੋ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਹੈ।" "ਉਥੇ, ਥੋੜ੍ਹੀ ਹੀ ਦੂਰੀ ਤੇ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਰਬਤ ਚਮਕ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਸੂਰਜ ਪੁੱਤਰ, ਵੱਸਦਾ ਹੈ।" "ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਦੇ ਡਰ ਕਾਰਨ, ਉਹ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦਾ ਹੈ। ਮੈਂ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਜੋ ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਰਵੋਤਮ ਹੈ, ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।" "ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।" ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਕੀਤੀ, ਤਾਂ ਸੌਮਿਤ੍ਰ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਉਸ ਮਹਾਬਲੀ ਨੂੰ ਉੱਤਰ ਦਿੱਤਾ, "ਚਲ, ਅਸੀਂ ਜਲਦੀ ਉਥੇ ਚੱਲੀਏ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਉੱਧਰ ਹੀ ਉਤਸੁਕ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਉਸ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਮ ਜੀ ਰਵਾਨਾ ਹੋਏ। ਫਿਰ ਉਹ ਮਹਾਬਲੀ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਸਮੇਤ, ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਤੱਕ ਪਹੁੰਚੇ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੇ ਦਰੱਖ਼ਤਾਂ ਨੂੰ ਤੱਕਦੇ ਹੋਏ ਚਲੇ। ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਕੌਯਾਸ਼ਟਿਕਾ, ਅਰਜੁਨਕਾ, ਸ਼ਤਪਤ੍ਰਾ, ਕਿਰਾਕਾ ਅਤੇ ਹੋਰ ਕਈ ਕਿਸਮਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਆਵਾਜ਼ਾਂ ਨਾਲ ਗੂੰਜ ਰਿਹਾ ਸੀ।