ਰਾਮ ਚੰਦਰ ਜੀ, ਸ਼ਬਰੀ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚੇ, ਉਸ ਉੱਤੇ ਪਿਆਰ ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਸਵਾਲ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ: "ਕੀ ਤੇਰੇ ਰਸਤੇ ਦੇ ਰੁਕਾਵਟਾਂ ਦੂਰ ਹੋ ਗਈਆਂ ਹਨ? ਤੇਰੀ ਤਪस्या ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਗੁੱਸਾ ਕਾਬੂ ਵਿੱਚ ਹੈ, ਤੇਰਾ ਖਾਣ-ਪੀਣ ਨਿਯਮਤ ਹੈ, ਹੇ ਤਪੋ-ਧਨ!" ਫਿਰ ਉਹ ਪੁੱਛਦੇ ਹਨ, "ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੀਆਂ ਵ੍ਰਤਾਂ ਨੂੰ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ? ਕੀ ਤੇਰੀ ਗੁਰੂ-ਸੇਵਾ ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਈ ਹੈ, ਹੇ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੀ?" ਰਾਮ ਦੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਸਵਾਲਾਂ ਦਾ ਉੱਤਰ ਦੇਣ ਲਈ, ਵਧੀਕ ਉਮਰ ਵਾਲੀ, ਅਟਲ ਤੇ ਸਤਿਕਾਰਯੋਗ ਸ਼ਬਰੀ, ਜੋ ਤਪਸਵੀਆਂ ਵਿੱਚ ਆਦਰਯੋਗ ਸੀ, ਬਹੁਤ ਨਮਰਤਾ ਨਾਲ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕਰਦੀ ਹੈ: "ਅੱਜ ਤੇਰੀ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਤਪस्या ਦਾ ਫਲ ਮਿਲ ਗਿਆ ਹੈ; ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਆਦਰ ਪਾ ਗਏ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਕਠੋਰ ਤਪस्या ਫਲਦਾਇਕ ਹੋਈ, ਤੇ ਮੈਂ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਵੀ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੀ, ਕਿਉਂਕਿ ਰਾਮ, ਤੂੰ ਇੱਥੇ ਆ ਕੇ ਪੂਜਿਆ ਗਿਆ ਹੈ, ਜੋ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸਭ ਤੋਂ ਵਧੀਆ ਤੇ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਰਗਾ ਹੈ।" "ਤੇਰੀ ਦਯਾ-ਭਰੀ ਨਜ਼ਰ ਨਾਲ ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ ਹਾਂ, ਹੇ ਆਦਰ ਦੇਣ ਵਾਲੇ; ਤੇਰੇ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਵਿਰੋਧੀਆਂ ਨੂੰ ਜਿੱਤਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਚਿਰਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਜਦ ਤੂੰ ਚਿਤਰਕੂਟ ਤੇ ਰੌਣਕ ਵਾਲੀਆਂ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਪਹੁੰਚਿਆ ਸੀ, ਉਥੋਂ ਮੈਂ ਤੇਰੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ।" "ਉਹ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ, ਜੋ ਧਰਮ ਦੇ ਗਿਆਨ ਤੇ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ਕਿਸਮਤ ਹਨ, ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ: 'ਰਾਮ ਤੇਰੇ ਪਵਿੱਤਰ ਆਸ਼ਰਮ ਵਿੱਚ ਆਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਉਸ ਦਾ, ਸਮੇਤ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ, ਸਵਾਗਤ ਕਰ; ਤੇ ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ ਤੂੰ ਉੱਚੇ ਤੇ ਚਿਰਕਾਲੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗਾ।'" "ਇਨ੍ਹਾਂ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਦੇਸ਼ ਤੇ, ਹੇ ਰਾਮ, ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲ ਦੇ ਉਪਹਾਰ ਇਕਠੇ ਕੀਤੇ ਹਨ। ਤੇਰੇ ਲਈ, ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਪੰਪਾ ਨਦੀ ਦੇ ਕੰਢੇ ਤੇ ਜਨਮ ਲਿਆ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਇਕਠਾ ਕੀਤਾ।" "ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਨੂੰ, ਜੋ ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਰਹੀ, ਉਹਨਾਂ ਮਹਾਨ ਦਾਨਵ-ਵੰਸ਼ੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਸ਼ਬਰੀ ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ।" "ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਮੈਂ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਸਿੱਧਾ ਦੇਖਾਂ, ਜੇ ਤੂੰ ਆਗਿਆ ਦੇਵੇਂ," ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ। ਇਨ੍ਹਾਂ ਬੋਲਾਂ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਦੋਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਦਿਖਾਇਆ: "ਇਹ ਮਤੰਗਾ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ, ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਗੁਰੂ ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਯਜਨ ਕਰਦੇ ਸੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ ਸੀ।" "ਇਹ ਉਹ ਪੂਰਬ-ਮੁਖੀ ਵੇਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਆਦਰਯੋਗ ਗੁਰੂ, ਕਠਨ ਤਪस्या ਕਰਕੇ, ਕੰਪਦੇ ਹੱਥਾਂ ਨਾਲ ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਦੇ ਸੀ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪस्या ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ, ਅਜੇ ਵੀ ਇਹ ਵੇਦੀ ਅਦਵਿਤੀਅ ਚਮਕ ਨਾਲ ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰ ਰਹੀ ਹੈ।" "ਉਹ ਭੁੱਖ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਹੋਰ ਅੱਗੇ ਨਾ ਜਾ ਸਕੇ, ਤਾਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਮਨ ਤੋਂ ਸੱਤ ਸਮੰਦਰਾ ਨੂੰ ਸੱਦਿਆ, ਜੋ ਇੱਥੇ ਇਕੱਠੇ ਹੋ ਗਏ—ਇਹ ਦੇਖੋ।" "ਅਪਣੀ ਨ੍ਹਾ-ਧੋਣ ਤੋਂ ਬਾਅਦ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਆਪਣੀਆਂ ਛਾਲਾਂ ਵਾਲੀਆਂ ਵਸਤ੍ਰਾਂ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਤੇ ਰੱਖੀਆਂ; ਅਜੇ ਵੀ, ਹੇ ਰਘੁਕੁਲ ਦੇ ਰਤਨ, ਉਹ ਇੱਥੇ ਸੁੱਕੀਆਂ ਨਹੀਂ ਹਨ।" "ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਚੜ੍ਹਾਏ ਫੁੱਲ, ਨੀਲੇ ਕਮਲ ਸਮੇਤ, ਕਦੇ ਮੁਰਝਾਏ ਨਹੀਂ, ਹਾਲਾਂਕਿ ਇਹ ਕਰਮ ਬਹੁਤ ਸਮੇਂ ਪਹਿਲਾਂ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਕੀਤੇ ਗਏ ਸਨ।" "ਤੂੰ ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਦੇਖ ਲਿਆ ਤੇ ਕਹਾਣੀ ਸੁਣ ਲੀ; ਹੁਣ, ਤੇਰੀ ਆਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ।" "ਮੈਂ ਉਹ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨੇੜੇ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੇ ਆਸ਼ਰਮ ਦੀ ਮੈਂ ਸੇਵਾ ਕੀਤੀ।" ਇਹ ਧਰਮ-ਭਰੀਆਂ ਬਾਤਾਂ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿਚ ਬੜੀ ਖੁਸ਼ੀ ਹੋਈ ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਵਾਹ! ਕਿੰਨਾ ਅਸਧਾਰਣ ਹੈ!" ਫਿਰ ਰਾਮ ਨੇ ਸ਼ਬਰੀ ਨੂੰ, ਜੋ ਵ੍ਰਤਾਂ ਵਿੱਚ ਅਟਲ ਸੀ, ਆਗਿਆ ਦਿੱਤੀ: "ਤੂੰ ਮੇਰਾ ਆਦਰ ਕੀਤਾ ਹੈ, ਹੇ ਚੰਗੀ ਮਹਿਲਾ; ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈ, ਉੱਥੇ ਜਾ।" ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਟਾਵਾਂ ਵਾਲੀ, ਛਾਲ ਤੇ ਕਾਲੀ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮ ਪਹਿਨੀ, ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਸਮਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਜਲਦੀ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ, ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਾਲੇ ਗਹਣੇ ਪਹਿਨੇ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਫੁੱਲ ਲਗਾਏ ਹੋਏ। ਉੱਥੇ ਉਹ, ਆਕਾਸ਼ੀ ਵਸਤ੍ਰ ਪਹਿਨੀ, ਸੋਹਣੀ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ, ਵਿਦਯੁਤ ਦੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਉਸ ਥਾਂ ਨੂੰ ਚਮਕਾਉਂਦੀ ਦਿਖਾਈ ਦਿੱਤੀ। ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਿਆਨ ਨਾਲ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਥਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਧਰਮ-ਵਾਨ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਸਦੇ ਹਨ। ਇਹ ਅਰੰਨਿਆ ਕੰਡਾ ਦੇ ਪਚਹੱਤਰਵੇਂ ਸργਾ (ਅਧਿਆਇ) ਵਿੱਚ, ਵਾਲ਼ਮੀਕਿ ਰਾਮਾਯਣ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਰਣਨ ਕੀਤੀ ਗਈ ਹੈ। ਜਦ ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਆਪਣੀ ਆਤਮ-ਸ਼ਕਤੀ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਿਆ, ਰਘੁਕੁਲ ਰਤਨ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਚਿੰਤਨ ਕੀਤਾ। ਉਹ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੀ ਮਹਾਨਤਾ ਨੂੰ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਧਰਮ-ਵਾਨ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਕਿਹਾ: "ਹੇ ਮਿੱਠੇ, ਮੈਂ ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਦੇਖਿਆ, ਜਿੱਥੇ ਤਪਸਵੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਵਸਦੇ ਹਨ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਘ ਤੇ ਹਿਰਨ ਇਕੱਠੇ, ਵਿਸ਼ਵਾਸ ਨਾਲ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਬਹੁਤ ਤਰ੍ਹਾਂ ਦੇ ਪੰਛੀ ਵਸਦੇ ਹਨ।" "ਸੱਤ ਸਮੰਦਰਾ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਾਂ ਤੇ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਅਸੀਂ ਨ੍ਹਾ-ਧੋ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ।" "ਸਾਡੇ ਲਈ ਅਸ਼ੁਭ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਕਿਸਮਤ ਆਈ; ਇਸ ਕਰਕੇ, ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੋ ਗਿਆ ਹੈ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ।" "ਹੇ ਮਨੁੱਖਾਂ ਵਿੱਚ ਸ਼ੇਰ, ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿਚ auspicious ਅਨੁਭਵ ਉਠਦਾ ਹੈ; ਆ, ਅਸੀਂ ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਨੂੰ ਚੱਲੀਏ।" "ਉਥੇ, ਨੇੜੇ ਹੀ, ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਰਬਤ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਧਰਮ-ਵਾਨ ਸੁਗਰੀਵ, ਸੂਰਜ ਦੇ ਪੁੱਤ, ਵਸਦੇ ਹਨ।" "ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਦੇ ਡਰ ਤੋਂ, ਉਹ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਦੇ ਨਾਲ ਉਥੇ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ; ਮੈਂ ਸੁਗਰੀਵ, ਵਾਨਰਾਂ ਵਿੱਚ ਸਿਰਮੌਰ, ਨੂੰ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ।" "ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ;" ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਕਹਿ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਸੰਬੋਧਨ ਕੀਤਾ। ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਕਿਹਾ, "ਚਲੋ, ਜਲਦੀ ਚੱਲੀਏ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਉਤਸੁਕ ਹੈ।" ਫਿਰ, ਉਹ ਆਸ਼ਰਮ ਤੋਂ ਨਿਕਲਕੇ, ਮਨੁੱਖਾਂ ਦੇ ਮਾਲਕ ਰਾਮ ਚਲ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ, ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਤੇ ਪਹੁੰਚੇ, ਤੇ ਫੁੱਲਾਂ ਨਾਲ ਲਦੀਆਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਨੂੰ ਚਾਰੇ ਪਾਸੇ ਨਿਹਾਰਦੇ ਰਹੇ।