ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਰਾਮ ਅਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੀ ਆਉਣ ਤੇ, ਪੂਰੇ ਵਿਧਾਨ ਨਾਲ ਪੈਰ ਧੋਣ ਤੇ ਆਚਮਨ ਲਈ ਪਾਣੀ ਭੇਟ ਕੀਤਾ। ਉਸ ਦੀ ਭਗਤੀ ਤੇ ਨਿਯਮਿਤ ਜੀਵਨ ਦੇਖ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਤਪਸਵਿਨੀ ਨੂੰ ਸਨੇਹੀ ਸਵਾਲ ਕੀਤੇ: “ਕੀ ਤੇਰੇ ਸਾਰੇ ਵਿਘਨ ਦੂਰ ਹੋ ਗਏ ਹਨ? ਤੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਵਧ ਰਹੀ ਹੈ? ਤੂੰ ਆਪਣਾ ਕ੍ਰੋਧ ਸੰਯਮ ਵਿੱਚ ਰੱਖਦੀ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਆਹਾਰ ਨਿਯਮਿਤ ਹੈ, ਹੇ ਤਪੋਧਨ?” ਫਿਰ ਪੁੱਛਿਆ, “ਕੀ ਤੂੰ ਆਪਣੇ ਵਰਤ ਨਿਭਾ ਰਹੀ ਹੈ? ਤੇਰਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਹੈ? ਤੇਰੀ ਗੁਰੂ ਸੇਵਾ ਦਾ ਫਲ ਮਿਲਿਆ?” ਐਸੇ ਪ੍ਰਸ਼ਨਾਂ ਦੇ ਉੱਤਰ ਵਿੱਚ, ਆਦਰਨੀਯਾ ਅਤੇ ਪ੍ਰਤਿਸ਼ਠਤ ਸ਼ਬਰੀ, ਜੋ ਉਮਰ ਵਿੱਚ ਵੱਡੀ ਤੇ ਪੱਕੀ ਨਿਸ਼ਚਲ ਸੀ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਬੜੀ ਨਿਮਰਤਾ ਨਾਲ ਬੋਲੀ: “ਅੱਜ ਤੁਹਾਨੂੰ ਦੇਖ ਕੇ ਮੇਰੀ ਸਾਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਫਲਵੰਤ ਹੋ ਗਈ। ਅੱਜ ਮੇਰਾ ਜਨਮ ਸਫਲ ਹੋ ਗਿਆ, ਮੇਰੇ ਗੁਰੂ ਪੂਰਨ ਆਦਰ ਪਾ ਗਏ। ਅੱਜ ਮੇਰੀ ਤਪੱਸਿਆ ਸਫਲ ਹੋਈ, ਤੇ ਹੁਣ ਮੈਂ ਸੁਗਮ ਰਸਤਾ ਪਾ ਕੇ, ਰਾਮ ਜੀ, ਤੁਹਾਡੀ ਪੂਜਾ ਕਰਕੇ, ਸਵਰਗ ਜਾਵਾਂਗੀ। ਤੁਹਾਡੇ ਕਿਰਪਾ ਭਰੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਹੇ ਮਧੁਰ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ, ਮੈਂ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਗਈ। ਤੁਹਾਡੀ ਕਿਰਪਾ ਨਾਲ, ਹੇ ਦੁਸ਼ਮਨ ਨਾਸਕ, ਮੈਂ ਅਬਿਨਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਾਂਗੀ। ਜਦ ਤੁਸੀਂ ਚਿੱਤਰਕੂਟ ਤੇ ਰਥਾਂ ਵਿੱਚ ਆਏ, ਉਥੋਂ ਮੈਂ ਤੁਹਾਡੀ ਸੇਵਾ ਕਰਕੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਈ। ਮੇਰੇ ਮਹਾਨ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਮੈਨੂੰ ਕਿਹਾ ਸੀ, ‘ਰਾਮ ਤੇਰਾ ਆਸ਼੍ਰਮ ਆਵੇਗਾ। ਤੂੰ ਉਸਨੂੰ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਅਤਿਥੀ ਵਾਂਗ ਸਨਮਾਨ ਦੇਣਾ। ਉਸ ਦੇ ਦਰਸ਼ਨ ਨਾਲ, ਤੂੰ ਉੱਚੇ ਅਬਿਨਾਸੀ ਲੋਕਾਂ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰੇਂਗੀ।’ ਇਸ ਆਦੇਸ਼ ਪਿੱਛੇ, ਹੇ ਪੁਰਸ਼ੋਤਮ, ਮੈਂ ਵੱਖ-ਵੱਖ ਜੰਗਲੀ ਫਲ-ਫੁੱਲ ਸੰਭਾਲ ਕੇ ਰੱਖੇ ਹਨ। ਹੇ ਪੰਪਾ ਦੇ ਕੰਢੇ ਜੰਮੇ ਬੀਰ, ਮੈਂ ਇਹ ਸਭ ਤੁਹਾਡੇ ਲਈ ਕੀਤਾ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਰਾਮ ਨੇ ਉਸ ਤਿਆਗਣੀ, ਹਮੇਸ਼ਾ ਸਮਾਜ ਤੋਂ ਵੱਖ ਰਹਿਣ ਵਾਲੀ ਸ਼ਬਰੀ ਕੋਲੋਂ, ਦਾਨਵ ਵੰਸ਼ ਦੇ ਮਹਾਨ ਤਪਸਵੀਆਂ ਦੀ ਸ਼ਕਤੀ ਬਾਰੇ ਪੁੱਛਿਆ, ਕਿਉਂਕਿ ਉਹ ਇਹ ਸਭ ਚੰਗੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਜਾਣਦੀ ਸੀ। ਰਾਮ ਨੇ ਕਿਹਾ, “ਮੈਂ ਇਹ ਸੁਣਿਆ ਹੈ, ਪਰ ਹੁਣ ਆਪਣੀਆਂ ਅੱਖਾਂ ਨਾਲ ਦੇਖਣਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ, ਜੇਕਰ ਤੁਸੀਂ ਆਗਿਆ ਦਿਉ।” ਜਦ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਕਿਹਾ, ਤਾਂ ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ ਦੋਨਾਂ ਭਰਾਵਾਂ ਨੂੰ ਉਹ ਮਹਾਨ ਜੰਗਲ ਵਿਖਾਇਆ: “ਇਹ ਜੰਗਲ ਘਣੇ ਬੱਦਲ ਵਾਂਗ ਹੈ, ਪਸ਼ੂ-ਪੰਛੀਆਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ। ਇਹ ਮਤੰਗ ਦਾ ਜੰਗਲ ਹੈ, ਇੱਥੇ ਮੇਰੇ ਉੱਚ-ਚਿੱਤ ਵਾਲੇ ਗੁਰੂਆਂ ਨੇ ਯਜਨਾ ਕੀਤੀ, ਪਵਿੱਤਰ ਵੇਦੀ ਬਣਾਈ, ਮੰਤਰਾਂ ਨਾਲ ਪੂਜਾ ਕੀਤੀ। ਇਹ ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੂੰਹ ਕਰਕੇ ਬਣੀ ਹੋਈ ਵੇਦੀ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਮੇਰੇ ਆਦਰਨੀਯਾ ਗੁਰੂ, ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਕੰਬਦੀਆਂ ਹਥੀਂ, ਫੁੱਲ ਚੜ੍ਹਾਉਂਦੇ ਸਨ। ਉਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਤਪੱਸਿਆ ਦੇ ਬਲ ਨਾਲ, ਅੱਜ ਵੀ ਇਹ ਵੇਦੀ ਅਤੁੱਲ ਚਮਕ ਨਾਲ ਚਮਕਦੀ ਹੈ, ਸਾਰੀਆਂ ਦਿਸ਼ਾਵਾਂ ਨੂੰ ਰੋਸ਼ਨ ਕਰਦੀ। ਉਹ ਅੱਗੇ ਨਹੀਂ ਜਾ ਸਕੇ, ਉਪਵਾਸ ਤੇ ਥਕਾਵਟ ਨਾਲ ਹਾਰ ਗਏ, ਤਾਂ ਮਨ ਹੀ ਮਨ ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਨੂੰ ਇੱਥੇ ਸੱਦ ਲਿਆ—ਤੁਸੀਂ ਵੇਖੋ। ਯਜਨ ਸਨਾਨ ਕਰਕੇ, ਪੱਤਿਆਂ ਦੇ ਕਪੜੇ ਇਨ੍ਹਾਂ ਦਰੱਖਤਾਂ ਉੱਤੇ ਰੱਖ ਦਿੱਤੇ; ਅੱਜ ਵੀ, ਹੇ ਰਘੁਨੰਦਨ, ਇਹ ਇੱਥੇ ਸੁੱਕੇ ਨਹੀਂ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਜੋ ਫੁੱਲ, ਨੀਲੇ ਕਮਲਾਂ ਸਮੇਤ, ਇਸ਼ਵਰਾਂ ਲਈ ਚੜ੍ਹਾਏ, ਉਹ ਅੱਜ ਤੱਕ ਮੁਰਝਾਏ ਨਹੀਂ। ਤੁਸੀਂ ਹੁਣ ਇਹ ਸਾਰਾ ਜੰਗਲ ਦੇਖ ਲਿਆ, ਇਸ ਦੀ ਕਥਾ ਸੁਣ ਲਈ; ਹੁਣ ਤੁਹਾਡੀ ਆਗਿਆ ਹੋਵੇ, ਤਾਂ ਮੈਂ ਇਹ ਸਰੀਰ ਛੱਡਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ। ਮੈਂ ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਕੋਲ ਜਾਣਾ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹਾਂ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਦੀ ਸੇਵਾ ਮੈਂ ਕੀਤੀ।” ਸ਼ਬਰੀ ਦੇ ਇਹ ਧਰਮ-ਭਰੇ ਬਚਨ ਸੁਣਕੇ, ਰਾਮ ਤੇ ਲਕਸ਼ਮਣ ਦੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤੁਲ ਆਨੰਦ ਹੋਇਆ, ਤੇ ਰਾਮ ਨੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ, “ਤੂੰ ਮੇਰੀ ਆਦਰ-ਸਤਕਾਰ ਕਰ ਦਿੱਤਾ, ਹੁਣ ਜਿੱਥੇ ਚਾਹੁੰਦੀ ਹੈਂ, ਜਾ ਸਕਦੀ ਹੈਂ।” ਇਹ ਸੁਣਕੇ, ਜਟਾਧਾਰੀ, ਵਲਕਲ ਤੇ ਕਾਲੀ ਕ੍ਰਿਸ਼ਨ ਮ੍ਰਿਗਚਰਮਾ ਪਹਿਨੀ ਸ਼ਬਰੀ ਨੇ, ਰਾਮ ਦੀ ਆਗਿਆ ਲੈ ਕੇ, ਆਪਣੇ ਆਪ ਨੂੰ ਹੋਮ-ਅੱਗ ਵਿੱਚ ਅਰਪਿਤ ਕਰ ਦਿੱਤਾ। ਉਹ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਦਿੱਖ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋ ਗਈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਗਹਣਿਆਂ, ਸੁਗੰਧ ਤੇ ਮਾਲਾਵਾਂ ਨਾਲ ਸਜੀ ਹੋਈ ਸੀ। ਉੱਥੇ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ ਵਸਤਰ ਪਹਿਨੇ, ਸੋਹਣੀ ਲਗ ਰਹੀ ਸੀ, ਤੇ ਉਹ ਥਾਂ ਬਿਜਲੀ ਵਾਂਗ ਚਮਕ ਰਹੀ ਸੀ। ਆਪਣੀ ਏਕਾਗ੍ਰਤਾ ਨਾਲ, ਸ਼ਬਰੀ ਉਨ੍ਹਾਂ ਪਵਿੱਤਰ ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਨਿਵਾਸ-ਸਥਾਨ ਨੂੰ ਪਹੁੰਚ ਗਈ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਆਦਰਨੀਯਾ ਵਾਲ਼ਮੀਕੀ ਰਾਮਾਇਣ ਦੇ ਅਰਣਯ ਕਾਂਡ ਦੇ ਪਚੱਤਰਵੇਂ ਸਰਗ ਦਾ ਆਰੰਭ ਹੁੰਦਾ ਹੈ। ਜਦ ਸ਼ਬਰੀ ਆਪਣੇ ਆਤਮਿਕ ਬਲ ਨਾਲ ਸਵਰਗ ਨੂੰ ਚਲੀ ਗਈ, ਤਾਂ ਰਘੁਨੰਦਨ ਰਾਮ ਨੇ ਆਪਣੇ ਭਰਾ ਲਕਸ਼ਮਣ ਨਾਲ ਮਿਲ ਕੇ ਸੋਚਣਾ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਮਹਾਨ ਆਤਮਾਵਾਂ ਦੀ ਮਹਿਮਾ ਵਿਚਾਰ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, “ਹੇ ਸੁਖ-ਚਿੰਤਕ, ਮੈਂ ਉਨ੍ਹਾਂ ਸਵੈ-ਸੰਯਮੀ ਰਿਸ਼ੀਆਂ ਦੇ ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਦੇਖਿਆ, ਜੋ ਬੜੀ ਅਦਭੁਤ ਥਾਂ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਬਾਘ ਤੇ ਹਿਰਣ ਇਕੱਠੇ ਨਿਸ਼ਚਿੰਤ ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ, ਤੇ ਅਨੇਕ ਪੰਛੀ ਵੱਸਦੇ ਹਨ। ਸੱਤ ਸਮੁੰਦਰਾਂ ਦੇ ਪਵਿੱਤਰ ਤੀਰਥਾਂ ਉੱਤੇ ਅਸੀਂ ਵਿਧੀ-ਵਤ ਅਬਲੂਸ਼ਨ ਕੀਤਾ, ਤੇ ਪਿਤਰਾਂ ਨੂੰ ਤਰਪਣ ਦਿੱਤਾ। ਹੁਣ ਸਾਡੇ ਲਈ ਸਭ ਅਸ਼ੁਭ ਦੂਰ ਹੋ ਗਿਆ, ਤੇ ਚੰਗੀ ਕismet ਮਿਲੀ, ਇਸ ਕਰਕੇ ਮੇਰਾ ਮਨ ਖੁਸ਼ ਹੈ, ਹੇ ਲਕਸ਼ਮਣ। ਮੇਰੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਸ਼ੁਭ ਸੰਕੇਤ ਆ ਰਹੇ ਹਨ; ਆ, ਚਲੋ, ਪੰਪਾ ਸਰੋਵਰ ਵੱਲ ਚੱਲੀਏ। ਉੱਥੇ ਨੇੜੇ ਹੀ ਰਿਸ਼ਯਮੂਕ ਪਹਾੜ ਚਮਕਦਾ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਸੁਰੀਆ ਦੇ ਪੁੱਤਰ, ਧਰਮਾਤਮਾ ਸੁਗ੍ਰੀਵ, ਰਹਿੰਦੇ ਹਨ। ਉਹ ਹਮੇਸ਼ਾ ਵਾਲੀ ਤੋਂ ਡਰਦਾ ਹੈ, ਤੇ ਚਾਰ ਹੋਰ ਵਾਨਰਾਂ ਨਾਲ ਉੱਥੇ ਵੱਸਦਾ ਹੈ; ਮੈਂ ਉਸ ਸੁਗ੍ਰੀਵ ਨਾਲ ਮਿਲਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹਾਂ। ਕਿਉਂਕਿ ਸੀਤਾ ਦੀ ਖੋਜ ਉਸ ਉੱਤੇ ਨਿਰਭਰ ਹੈ।” ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਲਕਸ਼ਮਣ ਨੇ ਵੀ ਆਖਿਆ, “ਚਲੋ, ਜਲਦੀ ਚੱਲੀਏ; ਮੇਰਾ ਮਨ ਵੀ ਉੱਥੇ ਜਾਣ ਲਈ ਉਤਸੁਕ ਹੈ।” ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਉਹ ਦੋਵੇਂ ਭਾਈ, ਆਸ਼੍ਰਮ ਨੂੰ ਛੱਡ ਕੇ, ਅੱਗੇ ਵਧ ਗਏ।