ਜਦੋਂ ਮਹਾਨ ਸ੍ਰੇਸ਼ਠ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਚੰਦ੍ਰ ਨੂੰ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਸਿੱਖਾਉਣ ਦਾ ਸਮਾਂ ਆਇਆ, ਤਾਂ ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਕਿਹਾ, "ਹੇ ਰਾਘਵ! ਮੈਂ ਤੈਨੂੰ ਪ੍ਰਸਵਾਪਨ (ਨੀੰਦ ਪਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਪ੍ਰਸ਼ਮਨ (ਸ਼ਾਂਤ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਅਤੇ ਕੋਮਲ ਅਸਤਰ ਦੇ ਰਿਹਾ ਹਾਂ। ਇਸ ਦੇ ਨਾਲ ਵਰਸ਼ਣ (ਵਰਖਾ ਕਰਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਸ਼ੋਸ਼ਣ (ਸੁਕਾਉਣ ਵਾਲਾ), ਸੰਤਾਪਨ ਅਤੇ ਵਿਲਾਪਨ (ਤਪਸ਼ ਅਤੇ ਵਿਯੋਗ ਪੈਦਾ ਕਰਨ ਵਾਲੇ) ਵੀ ਤੈਨੂੰ ਦਿੰਦਾ ਹਾਂ।" ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਾਦਨ ਅਸਤਰ ਦਿੱਤਾ, ਜੋ ਕਾਮਦੇਵ ਨੂੰ ਬਹੁਤ ਪ੍ਰਿਅ ਹੈ, ਅਤੇ ਗੰਧਰਵਾਂ ਦਾ ਮਾਨਵ ਨਾਮ ਵਾਲਾ ਅਸਤਰ ਵੀ ਦਿੱਤਾ। ਪਿਛੋਂ, ਪਿਆਰਾ ਪਿਸ਼ਾਚ ਅਸਤਰ, ਜਿਸਦਾ ਨਾਮ ਮੋਹਨ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਦਾਨ ਕੀਤਾ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਤਾਮਸ ਅਸਤਰ, ਸ਼ਕਤਿਸਾਲੀ ਸੌਮਨ, ਅਟੱਲ ਸੰਵਰਤ ਅਤੇ ਮੌਸਲ ਅਸਤਰ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਮਿਲੇ। ਫਿਰ ਸਤਯਮ ਅਸਤਰ, ਉੱਚਤਮ ਮਾਯਾਮਯ, ਤੇਜ ਪ੍ਰਭਾ ਨਾਮਕ ਸੌਰ ਅਸਤਰ, ਜੋ ਹੋਰਾਂ ਦੀ ਤਾਕਤ ਖਿੱਚ ਲੈਂਦਾ ਹੈ, ਉਹ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦਿੱਤੇ। ਸੋਮ ਅਸਤਰ, ਜਿਸਨੂੰ ਸ਼ੀਸ਼ਿਰ (ਠੰਡਾ ਕਰਨ ਵਾਲਾ) ਕਿਹਾ ਜਾਂਦਾ ਹੈ, ਭਿਆਨਕ ਤਵਸ਼ਟਰ ਅਸਤਰ, ਭੀੜ ਭਾਗ ਅਸਤਰ, ਸੀਤੇਸ਼ੁ ਅਤੇ ਮਾਨਵ ਅਸਤਰ—all ਇਹ ਮਹਾਨ ਸ਼ਸਤਰ-ਅਸਤਰ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਏ। ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਮ! ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ, ਜੋ ਆਪਣੀ ਇੱਛਾ ਅਨੁਸਾਰ ਰੂਪ ਧਾਰ ਲੈਂਦੇ ਹਨ, ਬੜੀ ਤਾਕਤ ਵਾਲੇ ਅਤੇ ਉੱਤਮ ਹਨ। ਤੂੰ ਇਹ ਤੁਰੰਤ ਲੈ ਲੈ।" ਫਿਰ ਮਹਾ ਰਿਸ਼ੀ ਨੇ ਪਵਿੱਤਰ ਹੋ ਕੇ, ਪੂਰਬ ਵੱਲ ਮੁੰਹ ਕਰਕੇ, ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉੱਤਮ ਮੰਤ੍ਰਾਂ ਦਾ ਸੰਚਾਰ ਕੀਤਾ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਦਿੱਤੇ, ਜਿਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪੂਰੀ ਤਰ੍ਹਾਂ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰਨਾ ਦੇਵਤਿਆਂ ਲਈ ਵੀ ਮੁਸ਼ਕਲ ਹੈ। ਜਦੋਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਨੇ ਆਪਣੇ ਮੰਤ੍ਰ ਉਚਾਰੇ, ਤਾਂ ਸਾਰੇ ਤੇਜਸਵੀ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਰਾਮ ਦੇ ਕੋਲ ਆ ਗਏ। ਉਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ, ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਾਘਵ! ਅਸੀਂ ਤੇਰੇ ਸੇਵਕ ਹਾਂ, ਹੇ ਉੱਤਮ ਪੁਰਖ।" ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਜੋ ਕੁਝ ਤੁਸੀਂ ਚਾਹੋਗੇ, ਉਹ ਸਭ ਕੁਝ ਅਸੀਂ ਕਰਾਂਗੇ।" ਇਹ ਸੁਣ ਕੇ, ਰਾਮ ਦਾ ਮਨ ਸ਼ਾਂਤ ਅਤੇ ਪ੍ਰਸੰਨ ਹੋ ਗਿਆ। ਫਿਰ, ਰਾਮ ਨੇ ਮਨ ਵਿੱਚ ਅਤਿ ਆਨੰਦ ਨਾਲ, ਮਹਾਨ ਰਿਸ਼ੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੂੰ ਨਮਸਕਾਰ ਕੀਤਾ ਅਤੇ ਅੱਗੇ ਵਧਣ ਲੱਗ ਪਏ। ਇਸ ਤਰ੍ਹਾਂ, ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਸ਼ਸਤਰ-ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ, ਉਹ ਪਵਿੱਤਰ ਅਤੇ ਖੁਸ਼ ਚਿਹਰੇ ਨਾਲ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਪੂਜਨਯ ਰਿਸ਼ੀ! ਹੁਣ ਮੈਂ ਇਹ ਸ਼ਸਤਰ-ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲਏ ਹਨ ਅਤੇ ਹੁਣ ਮੈਨੂੰ ਦੇਵਤਿਆਂ ਤੋਂ ਵੀ ਕੋਈ ਹਰਾ ਨਹੀਂ ਸਕਦਾ। ਪਰ, ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ! ਮੈਂ ਇਹ ਵੀ ਜਾਣਨਾ ਚਾਹੁੰਦਾ ਹਾਂ ਕਿ ਇਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਵਾਪਸ ਕਿਵੇਂ ਲਿਆ ਜਾਂਦਾ ਹੈ।" ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਗੱਲ ਆਖੀ, ਤਾਂ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ, ਜੋ ਤਪਸਿਆ, ਅਡੋਲਤਾ ਅਤੇ ਪਵਿੱਤਰਤਾ ਵਿੱਚ ਮਹਾਨ ਸਨ, ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸ਼ਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਉਪਾਏ ਵੀ ਸਿਖਾ ਦਿੱਤੇ। ਉਹਨਾਂ ਨੇ ਸਤਯਵੰਤ, ਸਤਯਕੀਰਤੀ, ਧ੍ਰਿਸ਼ਟ, ਰਭਸਾ, ਪ੍ਰਤਿਹਾਰਤਰਾ ਅਤੇ ਮੁਕਾਬਲਾ ਕਰਨ ਅਤੇ ਵਾਪਸ ਲੈਣ ਦੇ ਤਰੀਕੇ ਵੀ ਸਿਖਾਏ। ਲਕ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਅਲਕ੍ਸ਼, ਦ੍ਰਿੜਨਾਭ, ਸੁਨਾਭਕ, ਦਸ਼ਾਕ੍ਸ਼, ਸ਼ਤਵਕ੍ਤਰ, ਦਸ਼ਸ਼ੀਰ੍ਸ਼ ਅਤੇ ਸ਼ਤੋਦਰ—ਇਹਨਾਂ ਦੇ ਭੇਦ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਦੱਸੇ। ਫਿਰ ਪਦਮਨਾਭ, ਮਹਾਨਾਭ, ਦੁੰਦੁਨਾਭ, ਸੁਨਾਭਕ, ਜੋਤਿਸ਼, ਸ਼ਕੁਨ, ਨੈਰਾਸਯ ਅਤੇ ਵਿਮਲ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸ ਦਿੱਤੀ। ਯੌਗੰਧਰ, ਵਿਨਿਦ੍ਰ, ਸ਼ੁਚਿਬਾਹੁ, ਮਹਾਬਾਹੁ, ਨਿਸਕਲੀ, ਵਿਰੁਚ, ਸਾਰਚਿਰਮਾਲੀ, ਧ੍ਰਿਤਿਮਾਲੀ, ਵ੍ਰਿਤਿਮਾਨ, ਰੁਚਿਰ—ਇਹ ਸਾਰੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਵੀ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਸਿਖਾਏ। ਪਿਤ੍ਰਯ, ਸੌਮਨਸ, ਦੋਵੇਂ ਵਿਧੂਤਮਕਰ, ਪਰਵੀਰ, ਰਤੀ, ਧਨਧਾਨਯ—ਇਹਨਾਂ ਦੀ ਵੀ ਵਿਧੀ ਦੱਸੀ। ਕਾਮਰੂਪ, ਕਾਮਰੁਚਿ, ਮੋਹਮਾਵਰਣ, ਜ੍ਰਿੰਭਕ, ਸਰਵਨਾਭ, ਪੰਥਨਵਰੁਣ—ਇਹਨਾਂ ਦਾ ਗਿਆਨ ਵੀ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਹੋਇਆ। ਫਿਰ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਆਖਿਆ, "ਹੇ ਰਾਮ! ਇਹ ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ, ਰੂਪ ਬਦਲਣ ਵਾਲੇ, ਕ੍ਰਿਸ਼ਾਸ਼ਵ ਦੇ ਪੁੱਤਰ ਅਸਤਰ ਵੀ ਤੂੰ ਮੈਨੂੰ ਪ੍ਰਾਪਤ ਕਰ ਲੈ, ਤੂੰ ਇਸ ਯੋਗ ਹੈਂ, ਤੇਰਾ ਭਲਾ ਹੋਵੇ।" ਤਦ ਰਾਮ ਨੇ ਖੁਸ਼ੀ ਨਾਲ, "ਨਿਸ਼ਚਿਤ ਹੀ," ਆਖਿਆ। ਤਦ ਉਹ ਦਿਵ੍ਯ, ਰੌਸ਼ਨੀ ਵਾਲੇ, ਅਕਾਰ ਧਾਰਣ ਕਰਨ ਵਾਲੇ ਅਸਤਰ ਪ੍ਰਗਟ ਹੋ ਗਏ। ਕੁਝ ਅੰਗਾਰੇ ਵਾਂਗ ਲੱਗਦੇ, ਕੁਝ ਧੂੰਏਂ ਵਾਂਗ, ਕੁਝ ਚੰਦ੍ਰਮਾ ਅਤੇ ਸੂਰਜ ਵਾਂਗ ਚਮਕਦੇ, ਤੇ ਕੁਝ ਹੱਥ ਜੋੜਕੇ ਖੜੇ ਹੋਏ। ਉਹ ਮਿੱਠਾ ਬੋਲਣ ਵਾਲੇ ਅਸਤਰ-ਸ਼ਸਤਰ ਹੱਥ ਜੋੜ ਕੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਨਰਸ਼ਰੋਮਣੀ! ਅਸੀਂ ਹਾਜ਼ਰ ਹਾਂ, ਜੋ ਹੁਕਮ ਕਰੋ।" ਰਾਮ ਨੇ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਆਖਿਆ, "ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ-ਆਪਣੇ ਥਾਂ ਚਲੇ ਜਾਓ। ਜਦੋਂ ਮੈਨੂੰ ਲੋੜ ਹੋਵੇਗੀ, ਤੁਸੀਂ ਆਪਣੇ ਮਨ ਨਾਲ ਮੇਰੀ ਸਹਾਇਤਾ ਕਰਨੀ।" ਫਿਰ, ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੇ ਰਾਮ ਨੂੰ ਪ੍ਰਣਾਮ ਕੀਤਾ, ਚਾਰੋ ਪਾਸੇ ਘੁੰਮ ਕੇ ਆਸ਼ੀਰਵਾਦ ਦਿੱਤਾ ਅਤੇ ਆਖਿਆ, "ਜਿਵੇਂ ਤੁਸੀਂ ਆਖਿਆ, ਐਸਾ ਹੀ ਹੋਵੇ।" ਅਤੇ ਉਹ ਜਿਵੇਂ ਆਏ ਸਨ, ਉਵੇਂ ਹੀ ਚਲੇ ਗਏ। ਰਾਮ, ਜੋ ਉਨ੍ਹਾਂ ਨੂੰ ਪਹਿਚਾਣ ਚੁੱਕੇ ਸਨ, ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਜੀ ਦੇ ਨਾਲ ਚੱਲਦੇ ਹੋਏ, ਮਿੱਠੇ ਅਤੇ ਨਰਮ ਬੋਲ ਬੋਲ ਕੇ ਪੁੱਛਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ! ਉਹ ਕਿਹੜਾ ਰੁੱਖਾਂ ਦਾ ਸਮੂਹ ਹੈ, ਜੋ ਬੱਦਲਾਂ ਵਾਂਗ ਕਾਲਾ ਤੇ ਚਮਕਦਾਰ ਹੈ, ਜੋ ਪਹਾੜ ਕੋਲ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ? ਮੇਰੀ ਇਸ ਬਾਰੇ ਬਹੁਤ ਉਤਸੁਕਤਾ ਹੈ।" "ਇਹ ਬਹੁਤ ਸੋਹਣਾ ਦਿਸ ਰਿਹਾ ਹੈ, ਹਿਰਨਾਂ ਨਾਲ ਭਰਪੂਰ ਹੈ, ਵੱਖ-ਵੱਖ ਪੰਛੀਆਂ ਦੀਆਂ ਮਿੱਠੀਆਂ ਬੋਲੀਆਂ ਨਾਲ ਸਜਿਆ ਹੋਇਆ ਹੈ।" "ਹੇ ਮਹਾਰਿਸ਼ੀ! ਅਸੀਂ ਹੁਣ ਉਹ ਘਣੇ ਜੰਗਲ ਤੋਂ ਨਿਕਲ ਆਏ ਹਾਂ, ਜਿਸ ਨੇ ਸਾਨੂੰ ਰੋਮਾਂਚਿਤ ਕੀਤਾ ਸੀ। ਹੁਣ ਇਸ ਸਥਾਨ ਦੀ ਸੁਖਦਤਾ ਨੂੰ ਮੈਂ ਮਹਿਸੂਸ ਕਰ ਰਿਹਾ ਹਾਂ।" "ਕਿਰਪਾ ਕਰਕੇ ਦੱਸੋ, ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਆਸ਼ਰਮ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਉਹ ਪਾਪੀ, ਬ੍ਰਾਹਮਣ-ਘਾਤੀ ਰਾਖਸ਼ਸ ਤੁਹਾਡੇ ਉੱਤੇ ਆਏ ਸਨ?" "ਹੇ ਮਹਾਤਮਾ! ਤੁਹਾਡੀ ਯਜਨਾ ਨੂੰ ਰੋਕਣ ਲਈ ਉਹ ਅਸੁਰ ਆਏ ਸਨ। ਇਹ ਕਿਹੜਾ ਸਥਾਨ ਹੈ, ਜਿੱਥੇ ਤੁਹਾਡੀ ਯਜਨਾ ਹੋ ਰਹੀ ਸੀ?" ਜਦੋਂ ਰਾਮ ਨੇ ਇਹ ਪੁੱਛਿਆ, ਤਾਂ ਪ੍ਰਕਾਸ਼ਮਾਨ ਵਿਸ਼ਵਾਮਿਤ੍ਰ ਨੇ ਉਸ ਅਪਾਰ ਮਹਾਨਤਾ ਵਾਲੇ ਸਥਾਨ ਬਾਰੇ ਵਿਆਖਿਆ ਕਰਨੀ ਸ਼ੁਰੂ ਕੀਤੀ। ਉਹ ਆਖਣ ਲੱਗੇ, "ਹੇ ਰਾਮ! ਇੱਥੇ ਵਿੱਸ਼ਣੂ, ਜੋ ਦੇਵਤਿਆਂ ਵਲੋਂ ਪੂਜਤ ਹਨ, ਕਈ ਸਾਲ ਅਤੇ ਸੈਂਕੜੇ ਯੁੱਗ ਬਿਤੀਤ ਕਰ ਚੁੱਕੇ ਹਨ।" ਇਸ ਸਮੇਂ, ਹੇ ਰਾਮ! ਕਸ਼੍ਯਪ, ਜੋ ਅੱਗ ਵਾਂਗ ਤੇਜਸਵੀ ਹੈ, ਆਪਣੀ ਪਤਨੀ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਉਤਸਾਹ ਨਾਲ ਚਮਕ ਰਹੇ ਸਨ। ਉਹ ਭਾਗ੍ਯਸ਼ਾਲੀ, ਆਪਣੀ ਅਰਧਾਂਗੀ ਅਦਿਤੀ ਦੇ ਨਾਲ, ਹਜ਼ਾਰ ਸਾਲ ਤੱਕ ਦਿਵ੍ਯ ਵਰਤ ਕਰਕੇ, ਮਧੁਸੂਦਨ (ਵਿਸ਼ਣੂ) ਦੀ ਉਪਾਸਨਾ ਕਰਕੇ, ਅਰਾਧਨਾ ਕਰ ਰਹੇ ਸਨ।